هفت وادی «منطق الطیر» بر پایهی بیتی از مولانا
دکتر حسن بلخاری در چهارمین مجموعه درسگفتارهایی دربارهی عطار
به بررسی شرح عرفانی هفت شهر عشق در آثار عطار پرداخت. این درس گفتار عصر چهارشنبه (۲۶ مرداد) در مرکز فرهنگی شهر کتاب برپا شد.
دکتر حسن بلخاری در ادامه سخنانش گفت: هفت وادی «منطق الطیر» را برپایهی بیتی از مولانا «هفت شهر عشق» نامیدهاند.
آن بیت چنین است:
«هفت شهر عشق را عطار گشت/
ما هنوز اندر خم یک کوچهایم».
اما میدانیم که قطعا این بیت از مولانا نیست و
یک اشتباه مشهور است که باید ماهیت آن روشن شود.
بسیاری از بزرگان هم این اشتباه را کردهاند و این بیت را از مولانا دانستهاند.
تقریبا چهل سال پس از مولانا و در سال ۷۱۲ هجری قمری، احمد سپهسالار رسالهای در شرح احوال او نوشت.
از دید بسیاری از محققان، این رساله یکی از مستندترین نوشتهها دربارهی مولاناست.
در رسالهی سپهسالار تنها یک بار نام
«عطار» آمده است، آن هم در جایی که میخواهد مبحث «حلول و اتحاد» را از نظر مولانا رد کند. آن بیت منسوب به مولانا، در این رساله نیست.
در کتاب «مناقبالعارفین» افلاکی نیز که دومین منبع مهم برای شناخت مولانا است،
باز بیت «هفت شهر عشق» نیامده است.
این را نیز باید گفت که مناقبنویسانی چون سپهسالار و افلاکی، مبنای روایت خود را گرایشهای عرفانی مولانا قرار دادهاند.
آنها گاه به ذکر روایاتی از مجالس مولانا پرداختهاند که خود در آن مجلس بودهاند و گاهی با یک واسطه روایت خود را نقل کردهاند. آنچه این دو میگویند، تقریرات پنهان و آشکار مولانا را در خود دارد.
آنهایی هم که پس از مولانا آمدهاند، به استناد روایات این دو کتاب، دربارهی او سخنی گفتهاند.
مطلب ارسالی از : استاد دریانورد
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan