#سیدالحکما_علی_مرعشی_تبریزی (۲)
#جلال_شایق
تالیفات
۱. قانون العلاج: این کتاب در زمینه پيشگيرى و درمان بیماری‌های وبا و طاعون در بردارندۀ مجموعه اطلاعات علمى آن زمان دربارۀ اين دو بيمارى و راهكارهاى پيشگيرى و درمان آن و مراقبتهاى پزشكى مربوط در سال 1311 هجرى قمرى به درخواست والى خراسان، حشمت‌الدوله تألیف شده است. علیرغم پيشرفتهاى علمى روز و دگرگون شدن نگرش علمى نسبت به اين دو بيمارى كتاب مذكور هست براى محققان تاريخ پزشكى مىتواند مفید بوده و در محتواى كتاب نكات سودمندى وجود دارد كه میتواند زمينه هاى پژوهشهاى نوآور را براى پژوهشگران جامعنگر در درمان برخى عوارض جانبى بیماری‌ها فراهم آورد. قانون‌العلاج، از سيدعلى مرعشى تبريزى گویا در تبريز چاپ سنگی‌شده و نمونههايى به‌صورت چاپ سنگى در كتابخانههاى مختلف كشور يافت مىشود . در سال 1382 كتاب ايشان توسط مؤسسۀ مطالعات تاريخ پزشكى، طب اسلامى و مكمل و نیز نشر چوگان در شمارگان محدود منتشرشده است . ترجمۀ عربی کتاب به نام الوباء و علائمها و علاجها، توسط فرزند وی سيدمحمود مرعشى در قرن 14 انجام شده است. 2. زادالمسافرین: دربارۀ داروهاى بيمارىهاى بدن و دعاى آنها که در تهران چاپ سنگی‌شده است .3. تعليقه بر كتاب قانون ابن‌سینا: نام او در زمره شارحان قانون بوعلی سینا در بين كسانى كه در اواخر قرن نوزدهم ميلادى در خارج از هند درباره قانون کارکرده‌اند آمده است. گویا کتاب او نسخه خطی ناتمام است. 4. تعليقه بر كتاب شرح‌الاسباب و العلامات نفيسى (در طب) خطى- ناتمام. 5. - جنگ (نسخه ها- و مجربات در طب)- خطى6. رساله در عمل شمس (در علم كيميا)- خطى.7. شرح وجيزه شيخ بهایی (در علم درايه)- چاپ سنگى- تبريز 8. تاریخ تبریز 9. تعیین قبله 10. جامع‌العلل 11. حاشیه بر جواهر 12. حاشیه بر شرح لمعه 13. حاشیه شرح منظومه سبزواری
14. حاشیه مکاسب شیخ مرتضی انصاری 15. حاشیه منتهی المقال در رجال 16. رساله در تعلیم خط کوفی و کیفیت نوشتن آن 17. رساله جدری 18. رساله جفر 19. رساله رمل 20. رساله زکام.21. رسالۀ مناظرۀ او با سیدحسین رفاعی در استانبول.22. سفرنامۀ استانبول و هندوستان.23. شرح‌الغاز و معمیات شرف‌الدین یزدی. 24. شرح انوار‌الملکوت علامه حلی. 25. شرح تشریح الافلاک شیخ بهایی. 26. شرح دعای سمات. 27. شرح طب‌الائمه. 28. شرح طب نبی ابوالعباس مستغفری.29. طلسمات و مثلثات و مربعات.30. کیفیت پر کردن صد اندر صد عددی
ابداعات
سیدالحکماء دانشمندی بسیار خلاق و نوآور بود، او با آنکه با طب اروپایی و اکتشافات و ادوات جدید پزشکی آن روزگار آشنایی نداشت، دست به ابتکاراتی زده است.
دندان مصنوعی: سیدالحکماء پیش از آمدن دندان مصنوعی از اروپا بدون ملاحظه نوع اروپایی به ایران، اقدام به ساخت یکدست دندان مصنوعی از عاج فیل برای معین‌الملک حاکم تبریز کرد که توسط فنری به لثه محکم میشد. وی برخلاف نوع اروپایی لثه آن را از لاک نساخت که موجب تغییر طعم غذا گردد . در میان دندان‌های فک اعلی و فک اسفل یک فقره فناری تعبیه کرده بود که موقع باز کردن و بستن دهان بر به وفق دلخواه عمل می‌نمود و نیز تاریخ ساخت دندان نیز بر روی لثه حک شده بود . دندان مصنوعى مورد اشاره توسط مرجع فقيد حضرت آيت‌اللّه العظمى نجفى مرعشى رضوان‌اللّه تعالى عليه (نوۀ مرحوم سیدالحکماء) به مرحوم دكتر محمود نجمآبادى براى اهدا به دانشكدۀ دندانپزشكى دانشگاه تهران تحويل داده شد. از ابتکارات دیگر او کاشت دندان در لثه طبیعی بود. دستگاه حجامت: وی وسيلۀ خاصى براى حجامت درست كرده بود كه بر حسب آنكه يك يا دو يا چند تيغ حجامت مورد لزوم باشد توسط دكمهاى اين كار انجام مىشد.عسل مصنوعی: منقول است که وی بر پایۀ اصول شیمیایی عسل مصنوعی تولید می‌کرده است . حکایتی عجیب و دور از ذهن از وی در ریحانه منقول است که در کتاب عقیقی نیز عیناً نقل می‌باشد؛ و آن تولید زنبورعسل مصنوعی است که نوشته آمده در ابتدا سفیدرنگ و بی‌حس و حرکت بوده و در اثر تابش آفتاب حس و حرکت یافته و به زنبور معمولی تغییر رنگ می‌داده است و الله‌اعلم.
معروف‌ترین شاگرد وی ميرزا عبدالحسين‌خان فيلسوف‌الدوله زنوزي يكي از اعيان پزشكان و اطباي نوآور آذربايجان در عصر خويش و مؤلف کتاب گران‌سنگ مطرح‌الأنظار في تراجم أطباء الأعصار و فلاسفة الأمصار است که مقدمات علوم قديمه و طب را در تبريز نزد سید فراگرفته است
@science_azerbaijan
#جلال_شایق
تالیفات
۱. قانون العلاج: این کتاب در زمینه پيشگيرى و درمان بیماری‌های وبا و طاعون در بردارندۀ مجموعه اطلاعات علمى آن زمان دربارۀ اين دو بيمارى و راهكارهاى پيشگيرى و درمان آن و مراقبتهاى پزشكى مربوط در سال 1311 هجرى قمرى به درخواست والى خراسان، حشمت‌الدوله تألیف شده است. علیرغم پيشرفتهاى علمى روز و دگرگون شدن نگرش علمى نسبت به اين دو بيمارى كتاب مذكور هست براى محققان تاريخ پزشكى مىتواند مفید بوده و در محتواى كتاب نكات سودمندى وجود دارد كه میتواند زمينه هاى پژوهشهاى نوآور را براى پژوهشگران جامعنگر در درمان برخى عوارض جانبى بیماری‌ها فراهم آورد. قانون‌العلاج، از سيدعلى مرعشى تبريزى گویا در تبريز چاپ سنگی‌شده و نمونههايى به‌صورت چاپ سنگى در كتابخانههاى مختلف كشور يافت مىشود . در سال 1382 كتاب ايشان توسط مؤسسۀ مطالعات تاريخ پزشكى، طب اسلامى و مكمل و نیز نشر چوگان در شمارگان محدود منتشرشده است . ترجمۀ عربی کتاب به نام الوباء و علائمها و علاجها، توسط فرزند وی سيدمحمود مرعشى در قرن 14 انجام شده است. 2. زادالمسافرین: دربارۀ داروهاى بيمارىهاى بدن و دعاى آنها که در تهران چاپ سنگی‌شده است .3. تعليقه بر كتاب قانون ابن‌سینا: نام او در زمره شارحان قانون بوعلی سینا در بين كسانى كه در اواخر قرن نوزدهم ميلادى در خارج از هند درباره قانون کارکرده‌اند آمده است. گویا کتاب او نسخه خطی ناتمام است. 4. تعليقه بر كتاب شرح‌الاسباب و العلامات نفيسى (در طب) خطى- ناتمام. 5. - جنگ (نسخه ها- و مجربات در طب)- خطى6. رساله در عمل شمس (در علم كيميا)- خطى.7. شرح وجيزه شيخ بهایی (در علم درايه)- چاپ سنگى- تبريز 8. تاریخ تبریز 9. تعیین قبله 10. جامع‌العلل 11. حاشیه بر جواهر 12. حاشیه بر شرح لمعه 13. حاشیه شرح منظومه سبزواری
14. حاشیه مکاسب شیخ مرتضی انصاری 15. حاشیه منتهی المقال در رجال 16. رساله در تعلیم خط کوفی و کیفیت نوشتن آن 17. رساله جدری 18. رساله جفر 19. رساله رمل 20. رساله زکام.21. رسالۀ مناظرۀ او با سیدحسین رفاعی در استانبول.22. سفرنامۀ استانبول و هندوستان.23. شرح‌الغاز و معمیات شرف‌الدین یزدی. 24. شرح انوار‌الملکوت علامه حلی. 25. شرح تشریح الافلاک شیخ بهایی. 26. شرح دعای سمات. 27. شرح طب‌الائمه. 28. شرح طب نبی ابوالعباس مستغفری.29. طلسمات و مثلثات و مربعات.30. کیفیت پر کردن صد اندر صد عددی
ابداعات
سیدالحکماء دانشمندی بسیار خلاق و نوآور بود، او با آنکه با طب اروپایی و اکتشافات و ادوات جدید پزشکی آن روزگار آشنایی نداشت، دست به ابتکاراتی زده است.
دندان مصنوعی: سیدالحکماء پیش از آمدن دندان مصنوعی از اروپا بدون ملاحظه نوع اروپایی به ایران، اقدام به ساخت یکدست دندان مصنوعی از عاج فیل برای معین‌الملک حاکم تبریز کرد که توسط فنری به لثه محکم میشد. وی برخلاف نوع اروپایی لثه آن را از لاک نساخت که موجب تغییر طعم غذا گردد . در میان دندان‌های فک اعلی و فک اسفل یک فقره فناری تعبیه کرده بود که موقع باز کردن و بستن دهان بر به وفق دلخواه عمل می‌نمود و نیز تاریخ ساخت دندان نیز بر روی لثه حک شده بود . دندان مصنوعى مورد اشاره توسط مرجع فقيد حضرت آيت‌اللّه العظمى نجفى مرعشى رضوان‌اللّه تعالى عليه (نوۀ مرحوم سیدالحکماء) به مرحوم دكتر محمود نجمآبادى براى اهدا به دانشكدۀ دندانپزشكى دانشگاه تهران تحويل داده شد. از ابتکارات دیگر او کاشت دندان در لثه طبیعی بود. دستگاه حجامت: وی وسيلۀ خاصى براى حجامت درست كرده بود كه بر حسب آنكه يك يا دو يا چند تيغ حجامت مورد لزوم باشد توسط دكمهاى اين كار انجام مىشد.عسل مصنوعی: منقول است که وی بر پایۀ اصول شیمیایی عسل مصنوعی تولید می‌کرده است . حکایتی عجیب و دور از ذهن از وی در ریحانه منقول است که در کتاب عقیقی نیز عیناً نقل می‌باشد؛ و آن تولید زنبورعسل مصنوعی است که نوشته آمده در ابتدا سفیدرنگ و بی‌حس و حرکت بوده و در اثر تابش آفتاب حس و حرکت یافته و به زنبور معمولی تغییر رنگ می‌داده است و الله‌اعلم.
معروف‌ترین شاگرد وی ميرزا عبدالحسين‌خان فيلسوف‌الدوله زنوزي يكي از اعيان پزشكان و اطباي نوآور آذربايجان در عصر خويش و مؤلف کتاب گران‌سنگ مطرح‌الأنظار في تراجم أطباء الأعصار و فلاسفة الأمصار است که مقدمات علوم قديمه و طب را در تبريز نزد سید فراگرفته است
@science_azerbaijan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment