آرایه ی ایهام و شکل های گوناگون آن:
تعریف: آرایه ای است که بوسیله ی آن می توان دو معنی برای کلمه ای متصور شد. به عبارتی هر دو معنا در جمله یا شعر مد نظر باشد.
انواع ایهام
الف) ایهام در واژه:
۱- ایهام در واژگان عام: مانند گلستان در بیت
به چه کار آیدت از گل طبقی / از گلستان من ببر ورقی
۲- ایهام در واژه ی خاص و اصطلاحات ادبی:
شعر سپید من رو سیاه ماند که در فضای تو به بی وزنی افتاد. بی وزنی = وزن شعر / ارزش
ب) ایهام در ترکیب و جمله:
۱- ترکیب
ای دمت عیسی دم از دوری مزن / من غلام آن که دور اندیش نیست
ترکیب دور اندیش= عاقبت نگر/ اندیشه ی دوری
۲- جمله
بگفتا گر به سر یابیش خشنود/ بگفت از گردن افکنم این وام زود
از گردن اندازم= ادا کردن وام / جدا کردن سر از گردن
ج) ایهام در چرخش ضمیر
تو آن راز رشیدی که روزی فرات بر لبت آورد
ت در لبت = به لب تو آورد / تو را به لب آورد
د) ایهام در تخلص
- مخفی : برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است
مخفی = تخلص شاعر/ پنهان
-سایه: نه سایه دارم و نه بر
سایه = تخلص شاعر/ سایه
-رهی : گر می گریزم ازنظر مردمان رهی ...
رهی = تخلص شاعر/ بنده و مسافر
-خمش: گفت خمش ...
خمش = تخلص مولوی/ ساکت
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan