آرایه ی ایهام و شکل های گوناگون آن:

تعریف: آرایه ای است که بوسیله ی آن می توان دو معنی برای کلمه ای متصور شد. به عبارتی هر دو معنا در جمله یا شعر مد نظر باشد.

انواع ایهام

الف) ایهام در واژه:

۱- ایهام در واژگان عام: مانند گلستان در بیت
به چه کار آیدت از گل طبقی / از گلستان من ببر ورقی

۲- ایهام در واژه ی خاص و اصطلاحات ادبی:
شعر سپید من رو سیاه ماند که در فضای تو به بی وزنی افتاد. بی وزنی = وزن شعر / ارزش

ب) ایهام در ترکیب و جمله:

۱- ترکیب
ای دمت عیسی دم از دوری مزن / من غلام آن که دور اندیش نیست
ترکیب دور اندیش= عاقبت نگر/ اندیشه ی دوری

۲- جمله
بگفتا گر به سر یابیش خشنود/ بگفت از گردن افکنم این وام زود
از گردن اندازم= ادا کردن وام / جدا کردن سر از گردن

ج) ایهام در چرخش ضمیر
تو آن راز رشیدی که روزی فرات بر لبت آورد
ت در لبت = به لب تو آورد / تو را به لب آورد

د) ایهام در تخلص
- مخفی : برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است
مخفی = تخلص شاعر/ پنهان
-سایه: نه سایه دارم و نه بر
سایه = تخلص شاعر/ سایه
-رهی : گر می گریزم ازنظر مردمان رهی ...
رهی = تخلص شاعر/ بنده و مسافر
-خمش: گفت خمش ...
خمش = تخلص مولوی/ ساکت

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment