پیشینهٔ روز معلّم در ایران

پیش از آنکه به سابقهٔ روز معلّم در دورهٔ پهلوی بپردازم، لازم است در خصوص روزِ حکومتیِ معلّم که بعد از انقلاب باب شده است توضیحی داده شود.
مشهوراتِ جعلیِ عوام‌فریبانه در این خصوص از این قرار است:  «با شهادت دکتر خانعلی در سال ۴۰، دولت جهت دلجویی از معلمین، روز معلم را باب کرد که پس از انقلاب، با مصادف شدنِ این روز با شهادت مرتضی مطهری، تاریخ ۱۲ اردیبهشت رسماً به عنوان روز معلم وارد تقویم شد.»
توضیح:
از اسفند سال ۳۹ تا اردیبهشت سال ۴۰ در دولت شریف‌امامی، اعتراضات معلّمین نسبت به حقوق و مزایایِ خود اوج گرفته بود که از همان ابتدا باشگاه فرهنگی «مهرگان» رهبری آنان را به عهده گرفت تا صورتی منسجم‌تر داشته باشند. اعتراضاتی قانونی، با اجازهٔ دولت، بدون خشونت. امّا این اعتراضات با نفوذ دسته‌های سیاسی صورت خشنی به خود گرفت که در روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰, موجب حملهٔ معلمین به مجلس شد. در آن درگیری‌ها، شخصی به نام دکتر خانعلی با شلیک سرگرد شهرستانی کشته شد. با کشته شدن خانعلی، میان دولت و مجلس نیز چالش‌های فراوانی به وجود آمد که در نهایت موجب درگیری لفظی شدیدِ سردار فاخر حکمت -رئیس مجلس- و شریف‌امامی -نخست وزیر- شد. در اثر آن مشاجرات، شریف‌امامی از مقام خود استعفا کرد و امینی به جای او بر کرسی نخست‌وزیری تکیه زد.
ماجرا با افزایش حقوق معلمین و جلب رضایت آنان خاتمه یافت ولی باشگاه مهرگان به رهبری محمد درخشش (که پس از آن جریانات وزیر فرهنگ نیز شده بود)، تلاش می‌کرد از خانلعی شهید بسازد و این گزک را هر ساله وسیله‌ای برای ایجاد آشوب گرداند. امّا دولت و دربار، هرگز به آنان اجازهٔ برگزاری بزرگداشت برای خانعلی را نداد، زیرا او در قامت یک متجاوز به ساحت مجلس کشته شده بود و با هیچ اصولی شهید محسوب نمی‌شد. پس از پیروزیِ شورشیان که تلاشی همه‌جانبه برای زدودنِ همه چیز حکومت پهلوی در جریان بود، به پیشنهاد «جبههٔ ملّی»، روز ۱۲ اردیبهشت را روز معلّم اعلان کردند تا هم تاریخ‌زدایی باشد و هم یادی از خانلعی به عنوانِ مظلومی که حکومتی ظالم او را شهید نموده است. (لازم به ذکر است که خانعلی در هیچ زمینه‌ای فرد شاخصی نبود)
مرتضی مطهری، که در روز ۱۱ اردیبهشت ۵۸ کشته شده بود، از سال بعد با یک روز جعل، وارد روز دوازدهم شد تا این تقویمِ جعلی، صورتی انقلابی‌تر به خود بگیرد.
این مناسب‌سازی آنچنان نافذ بود که امروز در ذهن هیچ ایرانی نام و نشانی از روز معلم در حکومت پهلوی وجود ندارد. همین موضوع سال‌ها اسباب سخنرانی شخصیت‌های حکومتی نیز بوده تا بر بی‌ارج بودنِ...
مقام معلم در حکومت پهلوی تأکید ورزند که خوشبختانه با واقعیت تاریخی سازگار نیست.

در سال ۱۳۳۱ در دولت مصدق به پیشنهاد مهدی آذر وزیر فرهنگ روز ۳۱ شهریور که پایان سال تحصیلی قبل و آغاز سال تحصیلی بعد است جهت ارج نهادن به مقام معلم انتخاب شد تا بتوانند خدمات یکساله معلمین را نیز بررسی کنند که با موافقت شاه و مصدق نیز همراه میشود. اما چون این روز در آن سال مصادف با مراسم ماه محرم بود موقتاً در اول آبان برگزار شد تا مانعی در برگزاری جشن عمومی نباشد. اما در سال های بعد همین اول آبان باب گردید که تا سال ۵۷ هر ساله در تمام کشور برگزار میشد.
روز معلمی که از سال ۵۸ باب شد و در سالهای بعد جنبه ایدئولوژیک آن قدرت گرفت یک مناسبت حکومتی است که رفته رفته نام خانعلی از آن ،پاک و به نام مطهری مصادره شده است. لازم به ذکر است که به صورت عملی مطهری نه در حکومت پهلوی و نه در رژیم فعلی هرگز معلم هیچ مدرسه ای نبود.

مجله پادشاهی
@PN_KFP

Comments

Be the first to add a comment