✳️ هم‌آمیزی در واژه‌سازی
✳️ بهروز صفرزاده
📕هم‌آمیزی در فارسی:
هم‌آمیزی یکی از شیوه‌های واژه‌سازی است و عبارت است از ترکیب دو یا چند واژه، معمولا" همراه حذف یک یا چند حرف آن‌ها، در قالب واژه‌ی جدیدی که دربردارنده‌ی مفهوم واژه‌های ترکیب‌شده است. مثلا" واژه‌ی «رزمایش» (مانور) از هم‌آمیزی «رزم» و «آزمایش» ساخته شده، یا واژه‌ی «موذمار» از هم‌آمیزی «موذی» و «مارمولک» به وجود آمده‌است. هم‌آمیزی در فارسی چندان فعال نبوده و در سال‌های اخیر در گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی بیش‌تر به آن توجه شده‌است.
👈چند مثال دیگر:
🔹آبفا (آب + فاضلاب)
🔹آشغالانس (آشغال + آمبولانس)
🔹رایانامه (رایانه + نامه)
🔹ضابلو (ضایع + تابلو)
🔹فینگیلیش (فارسی + اینگیلیش)
🔹قرمدنگ (قرمساق + الدنگ)
🔹کاریکلماتور (کاریکاتور + کلمات)
🔹مارموذ (مارمولک + موذی)
🔹نستعلیق (نسخ + تعلیق)
🔹نماهنگ (نما + آهنگ)
🔹هلی‌برد (هلیکوپتر + بردن)
🔹هوانیروز (هواپیمایی نیروی زمینی)
📕هم‌آمیزی در انگلیسی
🔹در واژه‌سازی انگلیسی هم‌آمیزی (blending) فعال و زایاست. مثلا" واژه‌ی smog (مه‌دود) حاصل هم‌آمیزی smoke (دود) و fog (مه) است؛ یا از آمیزش شیر (lion) نر و ببر (tiger) ماده حیوانی پدید می‌آید که آن را liger می‌خوانند. واژه‌ای را که به این صورت ساخته شده blend یا portmanteau word (چمدان‌واژه) می‌نامند.
لوئیس کارول (Lewis Carroll) در رمان «آن‌سوی آینه» (1871)، که دنباله‌ی رمان «آلیس در سرزمین عجایب» (1865) است، از زبان هامپتی دامپتی (Humpty Dumpty) برای آلیس توضیح می‌دهد که واژه‌ی جدیدی که از طریق هم‌آمیزی ساخته می‌شود مانند چمدانی است که دو یا چند لباس در آن گذاشته‌اند.
👈چند مثال دیگر از چمدان‌واژه‌های انگلیسی:
🔹beefalo: beef + buffalo
🔹blaxican: black + Mexican
🔹blaxploitation: black + exploitation
🔹breathalyzer: breath + analyzer
🔹brunch: breakfast + lunch
🔹carjack: car + hijack
🔹cheeseburger: cheese + hamburger
🔹Chinglish: Chinese + English
🔹edutainment: education + entertainment
🔹fanzine: fan + magazine
🔹footvolley: football + volleyball
🔹Franglais: Francais + anglais
🔹guesstimate: guess + estimate
🔹liger: lion + tiger
🔹Microsoft: microcomputer + software
🔹motel: motor + hotel
🔹Oxbridge: Oxford + Cambridge
🔹scotchka: scotch + vodka
🔹slanguage: slang + language
🔹Spanglish: Spanish + English
🔹spork: spoon + fork
🔹stagflation: stagnation + inflation
🔹Tex-Mex: Texan + Mexican
🔹webcam: web + camera
📕هم‌آمیزی در عربی
در عربی هم‌آمیزی، که آن را اصطلاحا" «نحت» می‌نامند، از دیرباز وجود داشته‌است. مثلا" «مِشلوز» (زردآلوی هسته‌شیرین) حاصل هم‌آمیزی «مِشمِش» (زردآلو) و «لوز» (بادام) است.
👈چند واژه‌ی منحوت دیگر:
🔹اِمّعة (ابن‌الوقت): أنا معه (من با او هستم)
🔹برمائی (آبی - خاکی؛ دوزیست): بر (خشکی) + ماء (آب)
🔹بَسمَله (بسم الله گفتن)
🔹حَمدَله (الحمد لله گفتن)
🔹حَوقَله (لا حول و لا قوة الا بالله گفتن)
🔹حَیعَله (حی علی الصلاة گفتن)
🔹کهرَطیسی (الکترومغناطیسی): کهرباء (برق) + مغنطیسی (مغناطیسی)
❇️ مطلب از : دکتر پاک طینت
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
✳️ بهروز صفرزاده
📕هم‌آمیزی در فارسی:
هم‌آمیزی یکی از شیوه‌های واژه‌سازی است و عبارت است از ترکیب دو یا چند واژه، معمولا" همراه حذف یک یا چند حرف آن‌ها، در قالب واژه‌ی جدیدی که دربردارنده‌ی مفهوم واژه‌های ترکیب‌شده است. مثلا" واژه‌ی «رزمایش» (مانور) از هم‌آمیزی «رزم» و «آزمایش» ساخته شده، یا واژه‌ی «موذمار» از هم‌آمیزی «موذی» و «مارمولک» به وجود آمده‌است. هم‌آمیزی در فارسی چندان فعال نبوده و در سال‌های اخیر در گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی بیش‌تر به آن توجه شده‌است.
👈چند مثال دیگر:
🔹آبفا (آب + فاضلاب)
🔹آشغالانس (آشغال + آمبولانس)
🔹رایانامه (رایانه + نامه)
🔹ضابلو (ضایع + تابلو)
🔹فینگیلیش (فارسی + اینگیلیش)
🔹قرمدنگ (قرمساق + الدنگ)
🔹کاریکلماتور (کاریکاتور + کلمات)
🔹مارموذ (مارمولک + موذی)
🔹نستعلیق (نسخ + تعلیق)
🔹نماهنگ (نما + آهنگ)
🔹هلی‌برد (هلیکوپتر + بردن)
🔹هوانیروز (هواپیمایی نیروی زمینی)
📕هم‌آمیزی در انگلیسی
🔹در واژه‌سازی انگلیسی هم‌آمیزی (blending) فعال و زایاست. مثلا" واژه‌ی smog (مه‌دود) حاصل هم‌آمیزی smoke (دود) و fog (مه) است؛ یا از آمیزش شیر (lion) نر و ببر (tiger) ماده حیوانی پدید می‌آید که آن را liger می‌خوانند. واژه‌ای را که به این صورت ساخته شده blend یا portmanteau word (چمدان‌واژه) می‌نامند.
لوئیس کارول (Lewis Carroll) در رمان «آن‌سوی آینه» (1871)، که دنباله‌ی رمان «آلیس در سرزمین عجایب» (1865) است، از زبان هامپتی دامپتی (Humpty Dumpty) برای آلیس توضیح می‌دهد که واژه‌ی جدیدی که از طریق هم‌آمیزی ساخته می‌شود مانند چمدانی است که دو یا چند لباس در آن گذاشته‌اند.
👈چند مثال دیگر از چمدان‌واژه‌های انگلیسی:
🔹beefalo: beef + buffalo
🔹blaxican: black + Mexican
🔹blaxploitation: black + exploitation
🔹breathalyzer: breath + analyzer
🔹brunch: breakfast + lunch
🔹carjack: car + hijack
🔹cheeseburger: cheese + hamburger
🔹Chinglish: Chinese + English
🔹edutainment: education + entertainment
🔹fanzine: fan + magazine
🔹footvolley: football + volleyball
🔹Franglais: Francais + anglais
🔹guesstimate: guess + estimate
🔹liger: lion + tiger
🔹Microsoft: microcomputer + software
🔹motel: motor + hotel
🔹Oxbridge: Oxford + Cambridge
🔹scotchka: scotch + vodka
🔹slanguage: slang + language
🔹Spanglish: Spanish + English
🔹spork: spoon + fork
🔹stagflation: stagnation + inflation
🔹Tex-Mex: Texan + Mexican
🔹webcam: web + camera
📕هم‌آمیزی در عربی
در عربی هم‌آمیزی، که آن را اصطلاحا" «نحت» می‌نامند، از دیرباز وجود داشته‌است. مثلا" «مِشلوز» (زردآلوی هسته‌شیرین) حاصل هم‌آمیزی «مِشمِش» (زردآلو) و «لوز» (بادام) است.
👈چند واژه‌ی منحوت دیگر:
🔹اِمّعة (ابن‌الوقت): أنا معه (من با او هستم)
🔹برمائی (آبی - خاکی؛ دوزیست): بر (خشکی) + ماء (آب)
🔹بَسمَله (بسم الله گفتن)
🔹حَمدَله (الحمد لله گفتن)
🔹حَوقَله (لا حول و لا قوة الا بالله گفتن)
🔹حَیعَله (حی علی الصلاة گفتن)
🔹کهرَطیسی (الکترومغناطیسی): کهرباء (برق) + مغنطیسی (مغناطیسی)
❇️ مطلب از : دکتر پاک طینت
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment