مرگ رودخانه های حیات بخش تمدن‌ها بدست انسان
✍مهتا بذرافکن
به مناسبت 14 فوریه روز جهانی رودخانه ها
اولین تمدن‌های باستاني در اطراف منابع آب شکل گرفت و رودخانه ها اشکالی از این منابع بودند که نقش بنیادین در ساخت تمدن بشری داشتند. از همان زمان تاکنون رودخانه‌ها به‌عنوان آبهای روان، نقش حیاتی به‌عنوان منبع اصلی آب آشامیدنی، پخت و پز، شستشو و حمام کردن، ماهیگیری و تهیه خوراک و در جاهایی راه عبور برای حمل و نقل و لذت بردن ما برعهده داشته اند.
اختراع کشاورزی از کنار رودخانه ها آغاز شد، بشر با حفر کانال از رودخانه
برای آبیاری محصولات و مزارع و تهیه آب مورد نیاز دامها استفاده کرده و البته این میراث باستانی ماندگار بشر است و هم اکنون نیز صدها روستا از این رودخانه ها برای امرار معاش استفاده می کنند .
متأسفانه با توسعه تکنولوژی و صنعت و رشد شهرنشینی استفاده پایدار از رودخانه ها به زوال رفت و نهرها و رودخانه ها بوسیله فعالیت های انسان آلوده شدند و از آنجا که در جریان بودند، دامنه آلودگی کل مسیرشان را در بر گرفت.
در زمان ما رودخانه ها که دارای آب شیرین با ارزشند توسط انواع زباله ها و پساب‌ها آلوده می گردند و چنان فراگیر است که دیگر تشخیص نهرهای آب سالم آسان نیست.
بعنوان مثال طبق تحقیقات Waste4Change، حداقل 20000 زباله پلاستیکی بزرگ (ماکروپلاستیک) از طریق رودخانه‌های جاکارتا تنها در یک ساعت وارد اقیانوس می‌شوند و وزن زباله های پلاستیکی رودخانه های جاکارتا تا 2.1 میلیون کیلو گرم است.
رودخانه ها منابع مهم آب شیرین برای انسان و سایر حیات وحشند و با توجه به این که فقط 2.5 درصداز 97.5 آب های زمین آب شیرین است، شاید بتوان اهمیت رودخانه ها را درک کرد.
فقدان درک اهمیت رودخانه، نحوه عملکرد و ساختار آنها توسط سیستم حکمرانی و مردم و نداشتن نگاه مسئولانه به آن و به اهمیت آبهای شیرین عامل مهمی در آلوده کردن گسترده این منابع ارزشمند در جهت اهداف سودجویانه اقتصادی حالا است و البته تهدید حقوق نسل آینده است. اکوسیستم رودخانه سالم به طور مستقیم بر آب دسترسی ما به شیرین تأثیر می گذارد.
پوشش گیاهی و جنگلهای اطراف رودخانه ها به عنوان یک فیلتر عمل می‌کند و دائماً آب را تصفیه می نماید و در نتیجه این فرایند طبیعی، اگر رودخانه ها بوسیله عوامل خارجی و مداخلات انسان آلوده نشوند به اندازه کافی برای نوشیدن تمیزند و نیازی به تجهیزات گران قیمت فیلتراسیون ندارد.
ساحل رودخانه ها می توانند مانند سیل بند از ما در برابر سیل محافظت کند، اگر حریم و بستر رودخانه مورد تجاوز انسان قرار نگیرد، در موقع خطر با ظرفیت خوب و مناسب نقش محافظتیش را بخوبی ایفا می کند.
یک اکوسیستم رودخانه سالم زیستگاهی برای ماهی ها و سایر حیوانات و آبزی پروری پایدار را فراهم می کند و باعث شکوفایی آنها و درآمدزایی و رونق معیشت ما و دسترسی به غذای سالم می شود.
علاوه بر این رودخانه ها با جذب پرندگان مهاجر و بومی باعث آرامش روانی برای انسان‌ها شده و فضای شهر و روستا را فرحبخش می کنند.
بهداشت رودخانه ها بر آب های زیرزمینی تأثیر می گذارد و با استفاده پایدار و منصفانه رودخانه ها می توانند بخش عمده ای از سبزیجات و غذای ما و آب آشامیدنی را تامین کنند.
متاسفانه در کشور کم آب ما، رودخانه ها در شرایط بسیار اسف باری به سر برده و برخی از آنها مانند کشف رود بسیار آلوده اند، برخی مانند، زاینده رود، زهره و حتی کارون و برخی از رودخانه های شمال کشور توسط، پروژه های انتقال آب، سدسازی های غیر اصولی، برداشت بی رویه و توسعه فاجعه بار کشاورزی خشک و کم آب شده اند. رها کردن پساب‌های آلوده از دلایل عمده آلودگی رودخانه ها در ایران است.
نکته عجیب آنکه سیستم حکمرانی آب ميلياردها ریال خرج پروژه های سدسازی و انتقال آب، استحصال آبهای ژرف و.. می کند،. اما کمترین اقدامی برای نجات این منابع مهم آب شیرین انجام نداده و حتی با تصمیم گیری های نابخردانه موجب خشکاندن آنها نیز شده و اکوسیستم و روستاهای مجاورش را نابود کرده است.
در روز جهانی رودخانه ها، اندکی به نقش آنها در پایداری سرزمین مان بیاندیشیم و نجات آنها را مطالبه کنیم. 🌎
©@RuralWomenIssues
✍مهتا بذرافکن
به مناسبت 14 فوریه روز جهانی رودخانه ها
اولین تمدن‌های باستاني در اطراف منابع آب شکل گرفت و رودخانه ها اشکالی از این منابع بودند که نقش بنیادین در ساخت تمدن بشری داشتند. از همان زمان تاکنون رودخانه‌ها به‌عنوان آبهای روان، نقش حیاتی به‌عنوان منبع اصلی آب آشامیدنی، پخت و پز، شستشو و حمام کردن، ماهیگیری و تهیه خوراک و در جاهایی راه عبور برای حمل و نقل و لذت بردن ما برعهده داشته اند.
اختراع کشاورزی از کنار رودخانه ها آغاز شد، بشر با حفر کانال از رودخانه
برای آبیاری محصولات و مزارع و تهیه آب مورد نیاز دامها استفاده کرده و البته این میراث باستانی ماندگار بشر است و هم اکنون نیز صدها روستا از این رودخانه ها برای امرار معاش استفاده می کنند .
متأسفانه با توسعه تکنولوژی و صنعت و رشد شهرنشینی استفاده پایدار از رودخانه ها به زوال رفت و نهرها و رودخانه ها بوسیله فعالیت های انسان آلوده شدند و از آنجا که در جریان بودند، دامنه آلودگی کل مسیرشان را در بر گرفت.
در زمان ما رودخانه ها که دارای آب شیرین با ارزشند توسط انواع زباله ها و پساب‌ها آلوده می گردند و چنان فراگیر است که دیگر تشخیص نهرهای آب سالم آسان نیست.
بعنوان مثال طبق تحقیقات Waste4Change، حداقل 20000 زباله پلاستیکی بزرگ (ماکروپلاستیک) از طریق رودخانه‌های جاکارتا تنها در یک ساعت وارد اقیانوس می‌شوند و وزن زباله های پلاستیکی رودخانه های جاکارتا تا 2.1 میلیون کیلو گرم است.
رودخانه ها منابع مهم آب شیرین برای انسان و سایر حیات وحشند و با توجه به این که فقط 2.5 درصداز 97.5 آب های زمین آب شیرین است، شاید بتوان اهمیت رودخانه ها را درک کرد.
فقدان درک اهمیت رودخانه، نحوه عملکرد و ساختار آنها توسط سیستم حکمرانی و مردم و نداشتن نگاه مسئولانه به آن و به اهمیت آبهای شیرین عامل مهمی در آلوده کردن گسترده این منابع ارزشمند در جهت اهداف سودجویانه اقتصادی حالا است و البته تهدید حقوق نسل آینده است. اکوسیستم رودخانه سالم به طور مستقیم بر آب دسترسی ما به شیرین تأثیر می گذارد.
پوشش گیاهی و جنگلهای اطراف رودخانه ها به عنوان یک فیلتر عمل می‌کند و دائماً آب را تصفیه می نماید و در نتیجه این فرایند طبیعی، اگر رودخانه ها بوسیله عوامل خارجی و مداخلات انسان آلوده نشوند به اندازه کافی برای نوشیدن تمیزند و نیازی به تجهیزات گران قیمت فیلتراسیون ندارد.
ساحل رودخانه ها می توانند مانند سیل بند از ما در برابر سیل محافظت کند، اگر حریم و بستر رودخانه مورد تجاوز انسان قرار نگیرد، در موقع خطر با ظرفیت خوب و مناسب نقش محافظتیش را بخوبی ایفا می کند.
یک اکوسیستم رودخانه سالم زیستگاهی برای ماهی ها و سایر حیوانات و آبزی پروری پایدار را فراهم می کند و باعث شکوفایی آنها و درآمدزایی و رونق معیشت ما و دسترسی به غذای سالم می شود.
علاوه بر این رودخانه ها با جذب پرندگان مهاجر و بومی باعث آرامش روانی برای انسان‌ها شده و فضای شهر و روستا را فرحبخش می کنند.
بهداشت رودخانه ها بر آب های زیرزمینی تأثیر می گذارد و با استفاده پایدار و منصفانه رودخانه ها می توانند بخش عمده ای از سبزیجات و غذای ما و آب آشامیدنی را تامین کنند.
متاسفانه در کشور کم آب ما، رودخانه ها در شرایط بسیار اسف باری به سر برده و برخی از آنها مانند کشف رود بسیار آلوده اند، برخی مانند، زاینده رود، زهره و حتی کارون و برخی از رودخانه های شمال کشور توسط، پروژه های انتقال آب، سدسازی های غیر اصولی، برداشت بی رویه و توسعه فاجعه بار کشاورزی خشک و کم آب شده اند. رها کردن پساب‌های آلوده از دلایل عمده آلودگی رودخانه ها در ایران است.
نکته عجیب آنکه سیستم حکمرانی آب ميلياردها ریال خرج پروژه های سدسازی و انتقال آب، استحصال آبهای ژرف و.. می کند،. اما کمترین اقدامی برای نجات این منابع مهم آب شیرین انجام نداده و حتی با تصمیم گیری های نابخردانه موجب خشکاندن آنها نیز شده و اکوسیستم و روستاهای مجاورش را نابود کرده است.
در روز جهانی رودخانه ها، اندکی به نقش آنها در پایداری سرزمین مان بیاندیشیم و نجات آنها را مطالبه کنیم. 🌎
©@RuralWomenIssues
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment