✳️ اسب در شاهنامه ( اسامی و اوصاف این حیوان در شاهنامه که به اعتبار رنگ، سرعت، قدرت و... به شرح زیر به کار رفته است ) :

یکی از قوانین کلی داستان‌های حماسی داشتن مرکبی خاص است که به قوت، سرعت و هوشمندی ممتاز باشد.

اسامی و اوصاف این حیوان در شاهنامه فراوان است و به اعتبار رنگ، سرعت، قدرت و... به شرح زیر به کار رفته است:

۱- ابرش: اسبی است که خال‌های سفید، مخالف رنگ اعضای بدنش، دارد:
بینداخت رستم کیانی کمند 
سر ابرش آورد ناگه به بند

۲- ابلق: اسب دو رنگ :
به گفت و برانگیخت ابلق ز جای
تو گفتی شد آن باره پرّان همای

۳- اژدها: اسب درشت اندام و قوی:
سپهبد عنان اژدها را سپرد
به خشم از جهان روشنایی ببرد

۴- اشقَر: اسب سرخ رنگ:
بدین گونه تا برگزید اشقری 
یکی باد پایی گشاده بری

۵- اهریمن: اسب سرکش:
چنین بود اندیشه پهلوان 
که اهریمن آمد بر این جوان

۶- بارکش: اسب بار بر :
برانگیخت آن بارکش را زجای
سوی لشکر خویشتن کرد رای

۷- بارگی: اسب قوی بارکش:
بدان مرغزار اندرون بنگرید 
ز هر سو همی بارگی را ندید

۸- باره: اسب تیز رفتار و نیک:
یکی باره پیشش به بالای او
کمندی فروهشته تا پای او

۹- بالا: اسب جنیبت، اسب کتل :
ببر تخت و بالا و زرینه کفش 
همان تاج با کاویانی درفش

۱۰- بور: اسب سرخ و قهوه ای :
بیازید چنگال گردی به زور
بیفشارد یک دست بر پشت بور

۱۱- پوینده: اسب دونده:
چو پوینده در زابلستان رسید
سراینده در پیش دستان رسید

۱۲- پیل: اسب بزرگ و سنگین:
به آوردگه رفت چون پیل مست
یکی پیل زیر اژدهایی به دست

۱۳- پلنگ: اسب متکبر:
چمان و چران چون پلنگان به کام
نگون گشته زین و گسسته لگام

۱۴- تازی: اسب لاغر اندام:
نگون شد سر تازی و جان بداد 
دل توس پر کین و سر پر ز باد

۱۵- تکاور: اسب نجیب و خوش رفتار:
عنان تکاور همی داشت نرم 
همی ریخت از دیدگان آب گرم

۱۶- تند تاز: اسب دونده ی خشمگین:
همان گه پدید آمد از دشت باز
سپهبد بر انگیخت آن تند تاز

۱۷- تیز رو: اسب تند رو:
یکی تازیانه بر آن تیزرو 
بزد خشم را نام بردار گو

۱۸- چرمه: اسب خاکستری رنگ:
فرستاده در پیش او باد گشت 
به زیر اندرش چرمه پولاد گشت

۱۹- خر: اسب آرام و بار بر:
به رزم اندرون رخش گویی خر
است دو دست سوار از همه بتّر 

۲۰- خِنگ: اسب سفید:
همان شب یکی کرّه ای زاد خنگ
برش چون برِ شیر و کوتاه لنگ

۲۱- دیزه: اسبی است که از کاکل تا دمش خط سیاه کشیده شده است:
چماننده دیزه هنگام گرد 
چراننده ی کرکس اندر نبرد

۲۲- رخش: نام اسب رستم:
یکی رخش بودش به کردار گرگ
کشیده زهار و بلند و سترگ

۲۳- سیه: نام اسب اسفندیار:
سیاوش سیه را به تندی به تاخت
به شد تنگ ذل جنگ آتش بساخت

۲۴- سمند: اسب زرد رنگ:
کمان را به زه بر به بازو فکند
سمندش بر آمد بر ابر بلند

۲۵- شباهنگ: نام اسب بیژن:
به پشت شباهنگ بر بسته تنگ 
چو جنگی پلنگی گرازان به جنگ

۲۶- شبرنگ: اسب تمام سیاه:
بر انگیخت از جای شبرنگ را
بیفشرد بر نیزه بر چنگ را

۲۷- شبدیز: اسب سیاه خسرو پرویز:
بگفت و بر انگیخت شبدیز را 
بداد آرمیدن دل تیز را

۲۸- شولک: اسب تیز رو:
بیفتاد زان شولک خوب رنگ 
بمرد و نرست اینت فرجام جنگ

۲۹- شیر: اسب شجاع و دلیر:
چو مادرش بیند کمند سوار
چو شیر اندر آید کند کارزار

۳۰- عقاب: اسب تیز رو:
به زیر اندر آورد و کردش دوال
عقابی شده رخش با پرّ و بال

۳۱- کشتی: اسب آب پیما:
دوان باد پایان چو کشتی بر آب
سوی غرق دارند گفتی شتاب

۳۲- کوه: اسب قوی هیکل:
یکی ژنده پیل است بر پشت کوه
مگر رزم سازند یک سر گروه

۳۳- گرگ: اسب خطرناک:
یکی رخش بودش به کردار گرگ
کشیده زهار و بلند و سترگ

۳۴- گلرنگ: نام اسب رستم:
سرش تیز شد کینه و جنگ را 
به آب اندر افکند گلرنگ را

۳۵- نهنگ: اسب جنگی:
چو زین برنهادش بر آهخت تنگ
بجنبید بر جای تازان نهنگ

۳۶- نوند: اسب تیز فهم و باهوش:
گراینده ی تیز پای نوند همان
شست بدخواه کردش به بند

۳۷- هژبر: اسب زورمند:
ورا دید بر تازی ای چون هژبر
همی تاخت بر دشت مانند ابر

۳۸- همای: اسب با شکوه:
بر آمد چو باد آن سران را ز جای
همان بادپایان فرّخ همای

۳۹-هیون: اسب بزرگ:
خروش تبیره برآمد ز در 
هیون دلاور بر آورد پر

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan