♻️تضعیف صنعت
فاطمه پاسبان/ کارشناس اقتصادی
✍️علیرغم توجه به بخش صنعت در افق چشم انداز 1404 و تاکید بر رشد صنعتی در برنامه های توسعه کشور ، آمار و ارقام حاکی از آن است که روند رو به رشد واقعی اندکی بخش صنعت در سالهای اخیر با آن مواجه بوده است. بر اساس آمار حسابهای ملی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ارزش افزوده بخش صنعت به قیمت جاری از رقم 257053 میلیارد ریال در سال 1383 به رقم 1837174 میلیارد ریال در سال 1396 بالغ شده است که نرخ رشد سالیانه آن درحدود 16.3درصد بوده است. همان طور که نمودار نشان می دهد بیشترین افزایش در ارزش افزوده صنعت به قیمت جاری مربوط به سال 1391 با 35.8درصد تغییر مثبت است. در سال 1394 بخش صنعت با رشد منفی مواجه بوده است. مقایسه رشد ارزش افزوده صنعت با رشد اقتصادی کشور به قیمت جاری (رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه بدون نفت) نشان می¬دهد که در سالهای 1391 ، 1395 و 1396 رشد ارزش افزوده بخش صنعت از رشد اقتصادی کشور بیشتر بوده است و در بقیه سالها کمتر بوده است. نکته قابل توجه آن که در سال 1394 که نرخ رشد صنعت منفی بوده و در همین سال نرخ رشد اقتصادی کشور مثبت بوده است. بررسی وضعیت ارزش افزوده بخش صنعت به قیمتهاي جاری طی سالهاي 1383 تا 1396 نشاندهنده تأثیر قابل توجه عوامل مختلف به ویژه تحریمهاي بین المللی بر روي آن است که موجب نوسانات شدید (مثبت و منفی) آن شده است.
✍️سهم بخش صنعت از تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه بدون نفت نیز طی دوره مورد مطالعه نزولی بوده است به طوری که از رقم 20 درصد در سال 1383 به رقم 14.3درصد در سال 1396 رسیده که در حدود 2.5 درصد رشد منفی داشته است. کاهش سهم بخش صنعت در تولید ناخالص داخلی بدون نفت حاکی از آن است که جایگاه و نقش بخش صنعت تضعیف شده و جایگاه سایر فعالیتهای اقتصادی و به خصوص فعالیتهای بخش خدمات در ایجاد ارزش افزوده کشور مورد تقویت قرار گرفته است و بخشی از سهم صنعت را در ایجاد ارزش افزوده از آن خود نموده اند .
✍️مقایسه ارزش افزوده بخش صنعت به قیمت جاری و ثابت حاکی از وجود تورم شدید در این بخش است به طوری که در سال 1396 ارزش افزوده بخش صنعت به قیمت جاری در حدود 2.2 برابر ارزش افزوده صنعت به قیمت ثابت سال 90 بوده است. اطلاعات نشان می¬دهد نرخ رشد ارزش افزوده صنعت به قیمت جاری طی دوره 1383 تا 1396 در حدود 16.3 درصد و به قیمت ثابت سال 90 در حدود 4 درصد بوده که اختلاف بین نرخ رشد به قیمت جاری و ثابت نشان دهنده تورم فزاینده در بخش صنعت است. افزایش تورم در بخش تولیدی باعث افزایش قیمت تمام شده محصول و کاهش رقابت پذیری با محصولات مشابه خارجی شده و از طرف دیگر به دلیل تورم ، بر کاهش تقاضا موثر می باشد .
✍️اطلاعات و آمار نشان می دهد که در بخش صنعت بهره وری نیروی کار کمتر از بهره روی سرمایه است. به عبارت دیگر در رشد بخش صنعت بهره روی سرمایه بیشتر از نیروی کار تاثیر داشته است. ﺑـــﻬﺮه وري اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ «اﻧﺠﺎم درﺳﺖ ﻛﺎرﻫﺎ » ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺎرایی دﺳـﺖ ﻳﺎفت و ﺑـﺎ اﻧﺠـﺎم « ﻛﺎرﻫﺎي درﺳﺖ » ﺑﻪ ﻧﻬﺎﻳﺖ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ ﻧﺎﺋﻞ آمد . به این معنا که بهره وری، مفهوم کارایی و اثر بخشی را به طور توام در بر می گیرد. بدون تردید افزایش بهره وری در بخش صنعت نیازمند برنامه راهبردی و نقشه راه به خصوص برای افزایش بهر وری نیروی کار است . واحد تولیدی به هر میزان، نیروی کار بهره ورتری داشته باشد، از خلق ارزش بالاتری برخوردار خواهد بود چرا که نیروی انسانی است که با تفکر، خلاقیت و نوآوری خلق ارزش می نماید . عوامل مختلفی بر بهره وری نیروی کار موثر است که از جمله می توان به پایین بودن دستمزد ها، کم انگیزگی، پیاده نشدن شاخص های کار شایسته در بنگاه ها، بی توجهی به مهارت و تخصص افراد در کار، نگرانی از آینده و دغدغه تامین اجتماعی و ضعف در فرهنگ کار از دلایل پایین بودن بهره وری نیروی کار اشاره نمود ، اما در این خصوص لازم است با مطالعه علمی دلایل افزایش و کاهش بهره وری نیروی کار استخراج و برای افزایش بهره وری چاره جویی نمود.
منتشر شده :ویژه نامه روز صنعت ،تیر ماه 1398
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده یا مطلب پیوست مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org
فاطمه پاسبان/ کارشناس اقتصادی
✍️علیرغم توجه به بخش صنعت در افق چشم انداز 1404 و تاکید بر رشد صنعتی در برنامه های توسعه کشور ، آمار و ارقام حاکی از آن است که روند رو به رشد واقعی اندکی بخش صنعت در سالهای اخیر با آن مواجه بوده است. بر اساس آمار حسابهای ملی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ارزش افزوده بخش صنعت به قیمت جاری از رقم 257053 میلیارد ریال در سال 1383 به رقم 1837174 میلیارد ریال در سال 1396 بالغ شده است که نرخ رشد سالیانه آن درحدود 16.3درصد بوده است. همان طور که نمودار نشان می دهد بیشترین افزایش در ارزش افزوده صنعت به قیمت جاری مربوط به سال 1391 با 35.8درصد تغییر مثبت است. در سال 1394 بخش صنعت با رشد منفی مواجه بوده است. مقایسه رشد ارزش افزوده صنعت با رشد اقتصادی کشور به قیمت جاری (رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه بدون نفت) نشان می¬دهد که در سالهای 1391 ، 1395 و 1396 رشد ارزش افزوده بخش صنعت از رشد اقتصادی کشور بیشتر بوده است و در بقیه سالها کمتر بوده است. نکته قابل توجه آن که در سال 1394 که نرخ رشد صنعت منفی بوده و در همین سال نرخ رشد اقتصادی کشور مثبت بوده است. بررسی وضعیت ارزش افزوده بخش صنعت به قیمتهاي جاری طی سالهاي 1383 تا 1396 نشاندهنده تأثیر قابل توجه عوامل مختلف به ویژه تحریمهاي بین المللی بر روي آن است که موجب نوسانات شدید (مثبت و منفی) آن شده است.
✍️سهم بخش صنعت از تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه بدون نفت نیز طی دوره مورد مطالعه نزولی بوده است به طوری که از رقم 20 درصد در سال 1383 به رقم 14.3درصد در سال 1396 رسیده که در حدود 2.5 درصد رشد منفی داشته است. کاهش سهم بخش صنعت در تولید ناخالص داخلی بدون نفت حاکی از آن است که جایگاه و نقش بخش صنعت تضعیف شده و جایگاه سایر فعالیتهای اقتصادی و به خصوص فعالیتهای بخش خدمات در ایجاد ارزش افزوده کشور مورد تقویت قرار گرفته است و بخشی از سهم صنعت را در ایجاد ارزش افزوده از آن خود نموده اند .
✍️مقایسه ارزش افزوده بخش صنعت به قیمت جاری و ثابت حاکی از وجود تورم شدید در این بخش است به طوری که در سال 1396 ارزش افزوده بخش صنعت به قیمت جاری در حدود 2.2 برابر ارزش افزوده صنعت به قیمت ثابت سال 90 بوده است. اطلاعات نشان می¬دهد نرخ رشد ارزش افزوده صنعت به قیمت جاری طی دوره 1383 تا 1396 در حدود 16.3 درصد و به قیمت ثابت سال 90 در حدود 4 درصد بوده که اختلاف بین نرخ رشد به قیمت جاری و ثابت نشان دهنده تورم فزاینده در بخش صنعت است. افزایش تورم در بخش تولیدی باعث افزایش قیمت تمام شده محصول و کاهش رقابت پذیری با محصولات مشابه خارجی شده و از طرف دیگر به دلیل تورم ، بر کاهش تقاضا موثر می باشد .
✍️اطلاعات و آمار نشان می دهد که در بخش صنعت بهره وری نیروی کار کمتر از بهره روی سرمایه است. به عبارت دیگر در رشد بخش صنعت بهره روی سرمایه بیشتر از نیروی کار تاثیر داشته است. ﺑـــﻬﺮه وري اﻳﻨﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ «اﻧﺠﺎم درﺳﺖ ﻛﺎرﻫﺎ » ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﺎرایی دﺳـﺖ ﻳﺎفت و ﺑـﺎ اﻧﺠـﺎم « ﻛﺎرﻫﺎي درﺳﺖ » ﺑﻪ ﻧﻬﺎﻳﺖ اﺛﺮ ﺑﺨﺸﻲ ﻧﺎﺋﻞ آمد . به این معنا که بهره وری، مفهوم کارایی و اثر بخشی را به طور توام در بر می گیرد. بدون تردید افزایش بهره وری در بخش صنعت نیازمند برنامه راهبردی و نقشه راه به خصوص برای افزایش بهر وری نیروی کار است . واحد تولیدی به هر میزان، نیروی کار بهره ورتری داشته باشد، از خلق ارزش بالاتری برخوردار خواهد بود چرا که نیروی انسانی است که با تفکر، خلاقیت و نوآوری خلق ارزش می نماید . عوامل مختلفی بر بهره وری نیروی کار موثر است که از جمله می توان به پایین بودن دستمزد ها، کم انگیزگی، پیاده نشدن شاخص های کار شایسته در بنگاه ها، بی توجهی به مهارت و تخصص افراد در کار، نگرانی از آینده و دغدغه تامین اجتماعی و ضعف در فرهنگ کار از دلایل پایین بودن بهره وری نیروی کار اشاره نمود ، اما در این خصوص لازم است با مطالعه علمی دلایل افزایش و کاهش بهره وری نیروی کار استخراج و برای افزایش بهره وری چاره جویی نمود.
منتشر شده :ویژه نامه روز صنعت ،تیر ماه 1398
🌸 برای مطالعه ادامه مقاله لطفا به وب سایت نویسنده یا مطلب پیوست مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment