در هیچ زبانی آنهمه ذمّ (نکوهش) ریا و دورنگی و دکانداریِ متشرّعانه و سوء استفاده از زهد و دین به طنز یا جِدّ نیامده است که در زبان فارسی آمده. خودِ این یک مکتب و یک تیرهٔ فکری شد، و حتّی به ایجاد فرقهٔ «ملامتی» منجر گشت که آخرین چارهٔ حفظِ دین را در تظاهر به بی‌دینی می‌جست.

از نظر متفکّرانِ آزادهٔ ایران، زیانِ عالِمانِ بی‌حقیقت، بیشتر از جبّارانِ تازیانه‌به‌دست بوده است؛ چه، آنان دین را از درون خالی کرده بودند و همهٔ امور را بر گِردِ کاکُلِ «ظواهر» می‌چرخاندند که این «ظواهر» در جهت تسلّطِ هر چه بیشترِ زور‌پسندان و نخاله‌ها بر ساده‌ها و ضعیف‌ها نتیجه‌بخش می‌شد.

حافظ خلاصهٔ وضع را در چند کلمه گفته است:

آتشِ زهد و ریا خرمنِ دین خواهد سوخت.

سخن‌ها را بشنویم
زنده‌یاد استاد دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن

#انقلاب_ایران
@designmanufacturing

Comments

Be the first to add a comment