⭕️ اصلاح‌طلبان هم از قطار انقلاب پیاده می‌شوند
📌 آیا اپوزیسیون می‌تواند اصلاح‌طلبان حذف شده را به خود جذب کند
♦️در پی اعلام افراد تأیید صلاحیت شده در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۰، موجی از بهت و حیرت در میان نیروهای درون جمهوری اسلامی به راه افتاده است. شرایط به صورتی پیش رفته که حتی ابراهیم رئیسی به‌عنوان کاندیدای اصلی مورد نظر حاکمیت نیز اعلام کرده که در تلاش است تا دست‌کم با تأیید صلاحیت برخی افراد، حداقلی از رقابت را ایجاد کنند. رقابتی که رقیب اصلاح‌طلب آن را صوری می‌داند.
ماجرای حذف نیروهای سیاسی درون ساختار جمهوری اسلامی قدمتی چهار دهه‌ای دارد. پس از انقلاب ۵۷ و در سال‌های نخستین انقلاب که شور انقلابی بر همگان غالب بود، موج انتقام‌گیری از کارگزاران حکومت سابق در میان انقلابیون به راه افتاد. در شرایط هیجانی آن روزها، بخش بزرگی از مردم نیز با آن نظر همسو بودند.
محسن رفیق‌دوست، وزیر اسبق سپاه پاسداران در دوران جنگ و رئیس اسبق بنیاد مستضعفان و جانبازان در خطبه‌های نمازجمعه بهمن‌ماه ۹۳ اظهار داشت: «سوارشده‌های قطار، به ترتیب ناخالصی شروع به حرکت برخلاف مسیر قطار کردند، تا به انتها رسیدند و از قطار پیاده شدند. جبهه ملی خیلی زود جبهه مرتد ملی شد؛ نهضت آزادی زود منحل شد، و امام در یکی از مواردی که فرمودند من در به‌کارگیری اینها اشتباه کردم، مربوط به نهضت آزادی بود. غیرمذهبی‌ها نیز از همان اول از قطار فرار کردند؛ اما عده‌ای ماندند تا هر زمان که مناسب بود، در مسیر این قطار مقدس به‌سوی آن مقصد مقدس، بتوانند اشکالی به وجود آورند.»
او همچنین در مصاحبه خود با پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، در آبان ۹۷ گفت: «انقلاب همانند یک قطار بود و راننده این قطار، امام و امروز هم رهبر انقلاب است. این قطار به سمت مقصدش حرکت می‌کند. امام همه را سوار این قطار کرد. عده‌ای در مسیر دیدند نمی‌توانند با این قطار به مقصدش بیایند؛ شروع به دویدن در خلاف جهت حرکت قطار کردند. به انتهای قطار که رسیدند، دیدند چاره‌ای جز پیاده شدن ندارند؛ جبهة ملی‌ها، نهضت آزادی‌ها و غیره از این قطار پیاده شدند. هنوز یک عده مانده‌اند که باید از این قطار پیاده شوند.»
در آن دوران، احزاب چپ‌گرا، نیروهای ملی، گروههای ملی مذهبی و اسلام‌گرایان در برابر این حذف‌ها سکوت کردند.
حذف احزاب چپ
در سال‌های پیش از انقلاب ۵۷، گروههای چپ پرچمدار مبارزه با حکومت پهلوی بودند. حزب توده به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین احزاب ایران، نقش به سزایی در رشد نیروهای سیاسی و روشنگری در جامعه ایفا کرد. سازمان مجاهدین خلق نیز توانست با تئوریزه کردن اسلام در قالب مارکسیسم، بخش بزرگی از نیروهای اسلام‌گرا را به خود جذب کند. در سوی مقابل، سازمان چریک‌های فدایی خلق با برپایی واقعه سیاهکل، شجاعت عمل انقلابی را به گروههای مبارز علیه حکومت پهلوی تزریق کرد.
این احزاب پس از انقلاب همچنان در بدنه سیاسی کشور حضور داشتند تا اینکه، حزب جمهوری اسلامی تصمیم گرفت قدرت سیاسی را به نفع خود مصادره کند. اما این گروه‌ها به‌تناوب و به دلیل انحصارطلبی روحانیون و افزایش سطح خشونت علیه آنها، اندک‌اندک به صف اپوزیسیون پیوستند. آنها همچنان بابت حمایت از حکومت در اوایل انقلاب مورد انتقاد قرار دارند. بااین‌حال بی‌تردید بیشتری هزینه در مبارزه با استبداد اسلام‌گرایان و سلطه روحانیت بر کشور را چپ‌ها پرداخت کردند. طی سال‌های ۶۰ تا ۶۷ هزاران نفر از اعضای احزاب چپ به دلایل گوناگون اعدام شدند. بخش دیگری از این گروه‌ها نیز از ترس جان خود ناچار به ترک کشور شدند.
آیت الله خمینی در پاسخ به استفتایی در مورد گروههای چپ، گفته است: «من صریحاً اعلام می‌کنم که از این دسته‌جات چه کمونیست، چه مارکسیست، … و تفرقه اندازان … به هر اسم و رسمی باشد، متنفرم و بیزارم و آنها را خائن به مملکت و مذهب می‌دانم». (پیام انقلاب جلد اول ص. ۱۶۸)
به‌عبارت‌دیگر احزابی که بیشترین نقش در پیشبرد انقلاب ۵۷ را داشتند از سوی اسلام‌گرایان حذف شدند تا فضا برای آنها بیشتر فراهم شود.
ادامه مطلب...
🖌 امیر سلطان‌زاده
📌 آیا اپوزیسیون می‌تواند اصلاح‌طلبان حذف شده را به خود جذب کند
♦️در پی اعلام افراد تأیید صلاحیت شده در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۴۰۰، موجی از بهت و حیرت در میان نیروهای درون جمهوری اسلامی به راه افتاده است. شرایط به صورتی پیش رفته که حتی ابراهیم رئیسی به‌عنوان کاندیدای اصلی مورد نظر حاکمیت نیز اعلام کرده که در تلاش است تا دست‌کم با تأیید صلاحیت برخی افراد، حداقلی از رقابت را ایجاد کنند. رقابتی که رقیب اصلاح‌طلب آن را صوری می‌داند.
ماجرای حذف نیروهای سیاسی درون ساختار جمهوری اسلامی قدمتی چهار دهه‌ای دارد. پس از انقلاب ۵۷ و در سال‌های نخستین انقلاب که شور انقلابی بر همگان غالب بود، موج انتقام‌گیری از کارگزاران حکومت سابق در میان انقلابیون به راه افتاد. در شرایط هیجانی آن روزها، بخش بزرگی از مردم نیز با آن نظر همسو بودند.
محسن رفیق‌دوست، وزیر اسبق سپاه پاسداران در دوران جنگ و رئیس اسبق بنیاد مستضعفان و جانبازان در خطبه‌های نمازجمعه بهمن‌ماه ۹۳ اظهار داشت: «سوارشده‌های قطار، به ترتیب ناخالصی شروع به حرکت برخلاف مسیر قطار کردند، تا به انتها رسیدند و از قطار پیاده شدند. جبهه ملی خیلی زود جبهه مرتد ملی شد؛ نهضت آزادی زود منحل شد، و امام در یکی از مواردی که فرمودند من در به‌کارگیری اینها اشتباه کردم، مربوط به نهضت آزادی بود. غیرمذهبی‌ها نیز از همان اول از قطار فرار کردند؛ اما عده‌ای ماندند تا هر زمان که مناسب بود، در مسیر این قطار مقدس به‌سوی آن مقصد مقدس، بتوانند اشکالی به وجود آورند.»
او همچنین در مصاحبه خود با پایگاه اطلاع‌رسانی رهبر جمهوری اسلامی، در آبان ۹۷ گفت: «انقلاب همانند یک قطار بود و راننده این قطار، امام و امروز هم رهبر انقلاب است. این قطار به سمت مقصدش حرکت می‌کند. امام همه را سوار این قطار کرد. عده‌ای در مسیر دیدند نمی‌توانند با این قطار به مقصدش بیایند؛ شروع به دویدن در خلاف جهت حرکت قطار کردند. به انتهای قطار که رسیدند، دیدند چاره‌ای جز پیاده شدن ندارند؛ جبهة ملی‌ها، نهضت آزادی‌ها و غیره از این قطار پیاده شدند. هنوز یک عده مانده‌اند که باید از این قطار پیاده شوند.»
در آن دوران، احزاب چپ‌گرا، نیروهای ملی، گروههای ملی مذهبی و اسلام‌گرایان در برابر این حذف‌ها سکوت کردند.
حذف احزاب چپ
در سال‌های پیش از انقلاب ۵۷، گروههای چپ پرچمدار مبارزه با حکومت پهلوی بودند. حزب توده به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین احزاب ایران، نقش به سزایی در رشد نیروهای سیاسی و روشنگری در جامعه ایفا کرد. سازمان مجاهدین خلق نیز توانست با تئوریزه کردن اسلام در قالب مارکسیسم، بخش بزرگی از نیروهای اسلام‌گرا را به خود جذب کند. در سوی مقابل، سازمان چریک‌های فدایی خلق با برپایی واقعه سیاهکل، شجاعت عمل انقلابی را به گروههای مبارز علیه حکومت پهلوی تزریق کرد.
این احزاب پس از انقلاب همچنان در بدنه سیاسی کشور حضور داشتند تا اینکه، حزب جمهوری اسلامی تصمیم گرفت قدرت سیاسی را به نفع خود مصادره کند. اما این گروه‌ها به‌تناوب و به دلیل انحصارطلبی روحانیون و افزایش سطح خشونت علیه آنها، اندک‌اندک به صف اپوزیسیون پیوستند. آنها همچنان بابت حمایت از حکومت در اوایل انقلاب مورد انتقاد قرار دارند. بااین‌حال بی‌تردید بیشتری هزینه در مبارزه با استبداد اسلام‌گرایان و سلطه روحانیت بر کشور را چپ‌ها پرداخت کردند. طی سال‌های ۶۰ تا ۶۷ هزاران نفر از اعضای احزاب چپ به دلایل گوناگون اعدام شدند. بخش دیگری از این گروه‌ها نیز از ترس جان خود ناچار به ترک کشور شدند.
آیت الله خمینی در پاسخ به استفتایی در مورد گروههای چپ، گفته است: «من صریحاً اعلام می‌کنم که از این دسته‌جات چه کمونیست، چه مارکسیست، … و تفرقه اندازان … به هر اسم و رسمی باشد، متنفرم و بیزارم و آنها را خائن به مملکت و مذهب می‌دانم». (پیام انقلاب جلد اول ص. ۱۶۸)
به‌عبارت‌دیگر احزابی که بیشترین نقش در پیشبرد انقلاب ۵۷ را داشتند از سوی اسلام‌گرایان حذف شدند تا فضا برای آنها بیشتر فراهم شود.
ادامه مطلب...
🖌 امیر سلطان‌زاده
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment