‌چرا زندگی خصوصی و سبک زندگی مردم در حکومت‌های تمامیت‌خواه خطرناک است؟


در روزهای نخست شکل‌گیری کمونیسم در شوروی، ایده‌‌ای مطرح شد درباره اینکه مردم باید در غذاخوری‌های عمومی، به اجبار غذا بخورند.
از دید استالین، آشپزخانه‌‌‌ها و اتاق‌های نشیمن و اتاق پذیرایی در خانه، تهدیدی بزرگ برای دولت محسوب می‌شدند، چون در این مکان‌‌ها، مردم حرف‌‌هایی می‌زدند، چیزهایی می‌شنیدند و خوراکی‌‌هایی می‌‌خوردند که برای رژیم خطرناک و مضر شناخته می‌شد.
آن روزها مسئولان بنابر چیزی معروف به «سیاست آشپزخانه»، طرح خانه‌های بدون آشپزخانه را بررسی کردند تا به گفته خودشان زن‌ها به جای وقت‌گذراندن در آشپزخانه برابر با مردها، کارگر دولت باشند و اساسا چنین جایی در خانه‌ها برای گردآمدن و بحث سیاسی وجود نداشته باشد، و در عوض غذا و گفت‌وگوی مردم در کافه‌تریاهای عمومی کنترل شود.
گرچه این ایده به نتیجه نرسید و امکان نداشت، به ده‌ها گروه قومی و مذهبی مختلف، فقط یک نوع کنسرو سوپ و یک‌جور خوراک خمیری بی‌مزه داده شود، اما در عمل مردم باید ساعت‌‌ها در صف می‌ایستادند تا فقط به یک محصول غذاییِ ناچیز و بی‌کیفیت دسترسی پیدا کنند؛ تلاشی روزمره برای به دست‌آوردن تکه‌ای پنیر یا مقداری شیر رو به انقضا، در کشوری که سران آن به خودکفایی می‌بالیدند و همزمان با کمبود غذا در کشور، مثل پادشاهان در «غذاخوری کرملین» خود را سیر می‌کردند و بی‌هیچ زحمتی از شبکه‌ فروشگاه‌های ویژه سران کشور، مواد غذایی درجه اول تهیه می‌کردند؛‌ از سوسیس، ماهی، پنیر، ودکا، شکلات و کیک‌های متنوع گرفته تا میوه‌ها و سبزی‌های تولید شده در مزارع دولتی که مردم برایشان تأمین کرده بودند. مردمی که اجازه نداشتند، محصولی آمریکایی را از نزدیک ببینند یا لباس غربی بپوشند اما مسئولان‌شان سیگارهای آمریکایی و ویسکی اسکاتلندی و داروهای خارجی تهیه می‌کردند.

مسئولان شوروی از همان اول می‌‌خواستند «سبک زندگی» مردم را زیر نظر بگیرند درحالیکه خودشان غرق در همان نوع زندگی بودند که برای مردم ممنوع و غیرقانونی شده بود. می‌‌خواستند بگویند دیگر فاصله طبقاتی در کشور وجود ندارد،‌ پس ارائه و انتشار آمار درباره فقر را متوقف کردند. می‌‌خواستند بگویند مردم علاقه‌ای به فرهنگ غربی ندارند، پس فهرستی از گروه‌ها و موسیقی‌های غربی را به دیسکوها و استودیوهای موسیقی دادند و غیرمجازهایی را با «ترکیب‌های مضر و خطرناک ایدئولوژیکی» تعیین کردند و به مردم گفتند، کسی که امروز با موسیقی جَز (موسیقی غربی) برقصد، فردا وطنش را می‌فروشد. می‌خواستند مردم کالای خارجی نداشته باشند، پس از مردم خواستند هرچه مجسمه پری دریایی و عروسک خارجی دارند، در سطل‌های زباله بریزند و بیرون از خانه بگذارند.
اما آدم‌هایی هم بودند که راه‌هایی می‌یافتند رو به آزادی و فرار از این خفقان. کسانی که می‌گفتند، ممنوعیت‌ها در زندگی روزمره باعث شده افتخار کنند، موسیقی‌ را در خانه می‌شنوند و غذای سنتی و مذهبی و قومی را در آشپزخانه‌هایشان می‌پزند که سران را به وحشت می‌اندازد؛ مردمی که می‌‌دانستند هیچ‌کدام این بایدها و نبایدها دوامی ندارد، مثل سرانی که دوام نیاوردند.


تصاویر : پوستر تبلیغاتی دولتی از انتخاب‌های غذایی مردم شوروی در رستوران‌ها و فروشگاه‌ها، تصویرسازی و کارتون‌هایی از ممنوعیت‌های مذهبی و موسیقی و خوراک و زیرنظر بودن سبک زندگی شهروندان در دوران شوروی و زندگی داخل خانه و همینطور پوشش خارج از خانه که بعضی ترجیح می‌دادند... 
عکس‌ها: غذاخوری محقر کارخانه‌های شوروی، نان‌هایی که در مزرعه‌ها و نانوایی‌ها با گاری حمل غذای دام و زغال‌سنگ و چوب، بار زده می‌شد و مردم پس از انتظار در صف‌های طولانی تهیه می‌کردند.

✅ @karkhone