@austrianschool

مقایسه اندیشه های این دو اندیشمند( پوپر و هایک ) نشان دهنده وجوه اشتراک بسیار قوی در رویکرد معرفت شناختی و اختلافی شاید نه چندان جزئی در رویکرد روش شناختی آنهاست. هر دو متفکر خردگرا هستند، یعنی به تبیین عقلی و استدلالی واقعیت معتقدند، اما خردگرایی آنها بسیار متواضعانه است.
بر خلاف خردگرایان افراطی مانند مارکسیست ها و فرویدی ها، ادعای این را ندارند که بتوان همه واقعیت ها را در تمام جزئیات آن تبیین و نیز پیش بینی کرد، آنها چنین ادعاهایی را خلاف عقل و علم می دانند. آنها بر خلاف پوزیتیویست ها، شناخت علمی را حرکت از مشاهدات تجربی و استنتاج تنوری از همبستگی های بین مشاهدات نمی دانند، بلکه معتقدند فرایند علمی از ذهن یعنی تئوری ها و حتی پیش داوری ها، آغاز می شود و هدف آن نه نفوذ در ذات واقعیات، بلکه تبیین برخی از جنبه های واقعیات و ارائه پیش بینی های محدود و معین است .فرایند علمی بیشتر جنبه سلبی انتقاد و کنار گذاشتن اشتباهات را دارد تا خصلت ایجابی نیل به حقیقت مطلق، و اما درباره وحدت روش علوم طبیعی و اجتماعی، تا آنجا که به نفی روش استقرایی و توسل به شبوه فرضیه ای - استنتاجی می شود، هر دو توافق نظر دارند، ولی اصل ابطال پذیری به عنوان معیار گزاره ها و تئوری های علمی با اندیشه هایک، به ویژه درباره علوم اجتماعی، سازگاری ندارد.
اغلب گزاره های علم اقتصاد، که به عنوان گزاره های علمی مورد قبول هایک، و با کمال تعجيب مورد تایید خود پوپر نیز هستند، طبق تعریف پوپر ابطال ناپذیرند. بنابراین، در چارچوب روش شناسی خاص پوپر قاعدتا باید آنها را غیر علمی تلقی کرد. گذشته از این، آزمون تئوری های اقتصادی در کلیت آنها با مقایسه پیش بینی هایشان با داده های واقعی، با توجه به مشکل تفسیر پذیری و محک پذیری» متغیرهای اقتصادی، مضمون و معنای بسیار محدودی دارد. ظاهرا هایک هیچ گاه به مسئله ابطال پذیری در اقتصاد مستقیما نپرداخته است، اما تاکیدهای مکرر وی در تایید پوپر - اگر چه این تایید الزاما به اصل ابطال پذیری مربوط نمیشده - موجب بروز ابهام هایی شده است. تنها توضیح معقولی که بتوان در این باره داد، این است که هایک ابطال پذیری را،مترداف با انتقادپذیری و جایز الخطا دانستن تمام گزاره ها و‌تیوری های علمی تلقی می کند
از کتاب معرفت شناسی اقتصاد نوشته دکتر غنی نژاد

Comments

Be the first to add a comment