✅ جامعه امروز ایران به شدت نیاز به تمرین دموکراسی دارد زیرا دیکتاتوری زیر پوست همهمان جریان دارد و تا دیکتاتوری در جریان است از دموکراسی واقعی خبری نخواهد بود. دموکراسی بر موضوعاتی چون آزادی، برابری، حق شهروندی، حق زندگی و حقوق اقلیتها تأکید دارد و دیکتاتوری نقطه مقابل آن به شمار میرود. اگر میخواهیم در زمره حامیان دموکراسی لحاظ شویم باید به اصول دموکراسی پایبند باشیم. تا وقتی یاد نگرفتهایم در گفتوگو با یکدیگر، به عقاید یکدیگر احترام بگذاریم، سخن مخالف را بشنویم، پیشاپیش آن را نادرست ندانیم و آن را با دلیل رد کنیم نه با توهین و ناسزا، دموکراسیخواهیمان صرفاً لقلقه زبان است.
✅هر وقت یادگرفتیم مسلمان، مسیحی، یهودی، شیعه و سنی به یک اندازه حق تعیین سرنوشت خود را دارند؛ هر وقت آموختیم مسلمانِ نامقید به شعائر و مناسک دینی، به اندازه مسلمانِ مقید به شعائر و مناسک دینی حق اظهار نظر و تأثیرگذاری بر امور اجتماعی و بهرهمندی از حقوق شهروندی را دارد؛ هر وقت دینداران متوجه شدند پایبندی به واجبات و محرمات دینی صرفاً شامل کسانی میشود که آنها را بهعنوان واجبات و محرمات دینی قبول دارند و تحمیل آن بر کسانی که به هر دلیلی نمیخواهند بدانها پایبند باشند، خلاف همان دینی است که ادعای التزام بدان را دارند؛ هر وقت عبورکنندکان از دین یادگرفتند به باورها و عقاید دینداران احترام بگذارند و آنها را خرافات نپندارند، آنگاه میتوان فریاد دموکراسیخواهی سر داد.
✅فرقی نمیکند هر کدام از ما متعلق به چه جریان، گروه یا طرز فکری هستیم. اگر خواستار حذف هر گروه، حزب یا طرز فکری باشیم، دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف روحانیت باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف اقلیتها باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف بیدینان باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار تحمیل دین بر دیگران باشیم دیکتاتوریم. اگر خواستار تحمیل سبک زندگی واحد باشیم دیکتاتوریم. اگر تنوع و تکثر سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و قومی را نپذیریم دیکتاتوریم. اگر راه رسیدن به دموکراسی را شیوه حذف و تحقیر و توهین و خشونت بپنداریم، دیکتاتوریم. اگر برداشت دینی خود و مرجعمان را تنها حقیقت موجود بدانیم دیکتاتوریم. اگر خواستار حذف دین از جامعه باشیم دیکتاتوریم. تا زمانی که صرفاً طرز فکر خودمان را طرز فکر درست بدانیم و خواستار حذف هر گروه و فرقه و حزبی باشیم که همفکر ما نیستند، ما یک دیکتاتوریم.
✅دموکراسی یعنی پذیرش تنوع و تکثر سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و قومی. دموکراسی یعنی احترام به باورها و اندیشههای یکدیگر. دموکراسی یعنی شنیدن صدای مخالف. دموکراسی یعنی مدارا، رواداری، تساهل، احترام، گشودگی، تکثر و تنوع. پس هر گاه خواستیم بگوییم «مرگ بر دیکتاتور»، نخست به دیکتاتور درون خودمان مرگ بفرستیم تا مستحق دموکراسی شویم