لوکوموتیو های پیشران (2/2)
| اکبر ترکان
اما در فرآیند خصوصیسازی، چون در ایران بخش خصوصی بزرگ و توانمند وجود نداشت و الان هم نداریم،ناچار شدیم این بنگاههای بزرگ را کوچک کنیم، اما بعضا با ساطور، و این فاجعهای بود که در اقتصاد خلق شد. در این خصوصیسازی، بی احتیاطی شد. بنگاههای بزرگ قطعه قطعه شدند و حتی در مقاطعی بنگاهها از هم پاشیدند و زنجیره تولید هم از بین رفت و پیشرآنها را بار دیگر خاموش کرد.
ما بخش های خصوصی بزرگ نداشتیم اما میشد خشهای خصوصی بیشتری سهام یک مجموعه بزرگ را بخرند و یکی،همه سهام را نگیرد. ما میتوانستیم شرکت ملی پتروشیمی را یکپارچه خصوصیسازی کنیم. بعد سهام آن را به صورت خرد بفروشیم درست مانند ژاپن. در ژاپن بنگاههای بزرگ خصوصی و تابع قواعد تجاریاند، اما سهامدار بزرگ ندارند؛ مجامع عمومی قدرت دارند.
اما در مدل ایرانی خصوصیسازی یکپارچگی بنگاههای بزرگ حفظ نشد و بنگاههای بزرگ که لوکوموتیوهای توسعه هستند، از قدرت افتادند. الان ساختار صنعتی ما این اشکال را دارد. اکثر شرکتهای ما شرکتهای کوچک هستند. حتی آنهایی که ما فکر میکنیم بزرگ اند،در مقیاس جهانی بزرگ نیستند.
راه حل کشور برای خروج از وضعیت کنونی و حرکت به سمت اقتصاد فعال،تشکیل بنگاههایی در اندازههای جهانی است. ما در شستا کوشش میکنیم که پتروشیمیها در قالب یک شرکت بزرگ بروند و ما هم بخشی از آن شرکت بزرگ بشویم.به نظرم مشکل اصلی ما در این شرایط مشکل زیرساخت نیست.
مساله این است که ما لوکوموتیوهای توسعهای داشته باشیم که بتوانند جریانهای بینالمللی خلق کنند و این مستلزم آن است که اندازههای ما جهانی باشد. اندازه جهانی شدن یعنی اینکه رقبای ما و ما با هم در یک اندازه قابل مقایسه باشیم. یک زمانی “ NPC “ ما هم اندازه سابیک عربستان بود. زمانی ما خودمان را با سابیک عربسان مقایسه میکردیم. در این خصوصیسازی “ NPC “را با ساطور کوچک کردیم حالا NPCها و پتروشیمیها کوچک شدند و ما میخواهیم دوباره این شرکتهای کوچک شده را ادغام کنیم. در خصوص فولاد هم باید این کار را کرد. به نظر من باید ساختار بنگاههای ایران مسیر ادغام را طی کنند و به بنگاههایی با اندازههای بینالمللی تبدیل شوند.
الان توافقی بین ما، غدیر، بانک رفاه و NPC صورت گرفته و به زودی میخواهیم پتروشیمیهایمان را یکی کنیم.
بسیاری از بنگاهها به این نتیجه رسیدهاند. فقط ما نیستیم. الان NPC یعنی شرکت ملی پتروشیمی هم به این نتیجه رسیده که ما باید شرکتهای بزرگ بسازیم. غدیر هم به این نتیجه رسیده است. بانک رفاه و مالکان پتروشیمیها هم به این نتیجه رسیدهاند که باید پتروشیمیها را به یک مجموعه بزرگ تبدیل کنیم،به یک شرکتی در اندازههای جهانی.
بازرگانی و تحقیق و توسعه آنها یکپارچه میشود. سرمایهگذاری و تأمین مالی و فایننس یکپارچه میشود و در دنیا قدرت چانه زنی پیدا میکنند. الان برخی رقابتهای ناسالم باعث شده که تولیداتمان را زیر قیمت بفروشیم. آقای نعمت زاده برای توسعهها از کجا پول آورد؟ چرا به او فایننس دادند؟ چون پتروشیمی ما یکپارچه بود و این یکپارچگی یعنی در سال حجم بزرگی صادرات دارد. وقتی همه میبینند که این شرکت این حجم صادرات دارد، به او مبالغی هم قرض میدهند این اتفاقی است که میتواند دوباره شکل بگیرد.
در خصوص فولادی ها هم پیشنهاد دادیم که ذوب آهن و فولاد مبارکه ادغام شود. مشکلاتی برای سهامداران پیش نمیآید؟ خیلیها به دنبال مالکیت و مدیریت هستند. شرایط خیلی خوب میشود. الان همه به این میزان از بلوغ رسیده و پذیرفته اند.
الان هلدینگ سیمان داریم که 25 میلیون تن سیمان تولید میکند و این خود یک اندازه جهانی است. شرکتهای دارویی میتوانند به اندازه یک شرکت جهانی تبدیل شوند که به اینها فکر کردیم.
ادامه مطلب
✅ @karkhone