چین با نقش دیپلماتیک جدیدش به دنبال یک نشست سران خاورمیانۀ جدید است
| سامر سعید، استیون کالین، بنویت فاکون
/ مسعود یوسف‌حصیرچین
وال استریت ژورنال
وقتی در دسامبر گذشته، رهبران عرب در نشست منطقه‌ای ریاض با شی جین‌پینگ دیدار کردند، رئیس حکومت چین ایدۀ بی‌سابقه‌ای را مطرح کرد که به گفتۀ افراد آشنا با برنامه عبارت بود از یک گردهم‌آیی حکام عرب کشورهای خلیج {فارس} و مسئولان ایرانی در پکن در سال 2023. چند روز بعد، تهران هم متعهد شد.
جمعه، چین توافقی را برای احیای رابطۀ میان ایران و عربستان جوش داد که هفت سال با هم ارتباطی نداشتند. همان افراد گفتند برای سال بعد نشست سران گسترده‌تری میان ایران و شش کشور شورای همکاری خلیج {فارس} برنامه‌ریزی شده اما هنوز گزارش نشده است.
ابتکارات دیپلماتیک آقای شی نشان می‌دهد که پکن برای خودش نقشی مرکزی به عنوان یک قدرت جدید در خاورمیانه در نظر گرفته است، منطقه‌ای استراتژیک که دهه‌هاست ایالات متحده تأثیرگذارترین بازیگر خارجی‌اش بوده است. برداشته شدن انحصار تمرکز چین از انرژی و جریان تجارت این منطقه و ورودش به سیاست، نشان از آغاز فصل جدیدی در رقابت میان پکن و واشنگتن دارد.
توافق سعودی و ایران که هفتۀ پیش و پشت درهای بسته در پکن انجام شد به بعضی از حساس‌ترین مسائل میان دو کشوری می‌پردازد که سال‌هاست در دو سوی درگیری‌های نیابتی خاورمیانه قرار دارند.
مسئولان دو کشور گفتند که عربستان سعودی پذیرفته پوشش انتقادی ایران توسط ایران اینترنشنال، یک شبکۀ خبری ماهواره‌ای فارسی زبان که توسط تجار سعودی تأسیس شده، را ملایم‌تر کنند. تهران ایران اینترنشنال را متهم کرده که محرک جنبش اعتراضی چند ماه گذشته است و رئیس سازمان اطلاعاتی ایران آن را یک سازمان تروریستی خوانده.
ایران اینترنشنال می‌گوید مستقل است. سخنگوی ولانت مدیا، مالک این شبکه، گفت «روابط ایران و سعودی هرگز عاملی تأثیرگذار بر گزارش دادن یا خطوط مشی خبری ما نبوده است: هیچ تغییری نخواهند داشت.»
به گفتۀ مسئولان سعودی، ایرانی و آمریکایی، ایران توافق کرده است حملات فرامرزی به عربستان سعودی طرف یمن و شورشیان حوثی تحت حمایت ایران پایان دهد. حوثی‌ها بخش‌هایی از کشور را تحت کنترل دارند و از سال 2015 به این سو با ائتلافی نظامی به رهبری عربستان در جنگند.
تقریباً یک سال است که آتش‌بسی در جریان است و ماه‌هاست حوثی‌ها و سعودی‌ها مشغول مذاکرات مستقیم برای پایان دادن به جنگ هستند که از اهداف مهم دولت بایدن است.
وزارتخانه‌های امور خارجۀ چین، ایران و عربستان سعودی به درخواست‌های ما برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
جان آلترمن، از کارشناسان امور خاورمیانۀ اندیشکدۀ مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی سعودی، گفت این توافق به رهبران چینی اجازه می‌دهد «تصورشان از نقش جهانی خودشان را به پیش ببرند و این ادعای ایالات متحده را تضعیف کنند که نظمی به رهبری ایالات متحده تنها گزینۀ مسئولانۀ پیش روی دولت‌هاست و همینطور تنها راه پیش‌برد امنیت.»
بعید است که بازگشایی سفارت‌ها و از سرگیری روابط دیپلماتیک تنش‌های امنیتی دیرینه‌ای را که دهه‌هاست ریاض و تهران را از هم جدا کرده و باعث رقابت‌شان برای سلطۀ منطقه‌ای شده، بلافاصله کاهش دهد.
بعضی تحلیلگران غربی و ایرانی می‌گویند که این توافق، بدون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پایدار نخواهد بود، جناح تندرویی که نفوذ مسلحانه را به سنگ بنای سیاستش در خاورمیانه تبدیل کرده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هنوز به صورت عمومی در این باره اظهار نظری نکرده است.
از زمان قطع ارتباط این دو کشور در سال 2016، پس از حمله به سفارت سعودی در تهران بابت اعدام یک روحانی سرشناس شیعه به دست دولت سعودی، چندین تلاش نیمه کاره برای سرگیری روابط این دو کشور انجام شده است.
این بار، مسئولان ایالات متحده و سعودی گفتند آنچه ایران را تشویق کرده پای این توافق بیاید، بحران ارزی است که گریبان این کشور را گرفته و اقتصاد ایران را که از قبل بابت تحریم‌های ایالات متحده بر سر برنامۀ هسته‌ایش مشکل داشت دچار بحران کرده و همینطور از پیامدهای ماه‌ها اعتراض علیه حکومت رژیم دینی.
وخامت سریع وضعیت اقتصادی، جشن سال نو ایرانی، نوروز، در 21 مارس را تهدید کرده است. اما پس از اعلام توافق احیای روابط دیپلماتیک با عربستان در روز جمعه، ارز ایران، ریال، با افزایشی 10 درصدی به 450،000 ریال در برابر یک دلار ایالات متحده رسید.
مقامات ایرانی می‌گویند انتظار دارند نزدیکی به عربستان سعودی در زمان انزوای سیاسی و اقتصادی شدید برایشان سود اقتصادی داشته باشد.
جمهوری اسلامی اتحادی نظامی با روسیه آغاز کرده است اما مسکو نتوانسته است کمک اقتصادی فوری فراهم کند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
| سامر سعید، استیون کالین، بنویت فاکون
/ مسعود یوسف‌حصیرچین
وال استریت ژورنال
وقتی در دسامبر گذشته، رهبران عرب در نشست منطقه‌ای ریاض با شی جین‌پینگ دیدار کردند، رئیس حکومت چین ایدۀ بی‌سابقه‌ای را مطرح کرد که به گفتۀ افراد آشنا با برنامه عبارت بود از یک گردهم‌آیی حکام عرب کشورهای خلیج {فارس} و مسئولان ایرانی در پکن در سال 2023. چند روز بعد، تهران هم متعهد شد.
جمعه، چین توافقی را برای احیای رابطۀ میان ایران و عربستان جوش داد که هفت سال با هم ارتباطی نداشتند. همان افراد گفتند برای سال بعد نشست سران گسترده‌تری میان ایران و شش کشور شورای همکاری خلیج {فارس} برنامه‌ریزی شده اما هنوز گزارش نشده است.
ابتکارات دیپلماتیک آقای شی نشان می‌دهد که پکن برای خودش نقشی مرکزی به عنوان یک قدرت جدید در خاورمیانه در نظر گرفته است، منطقه‌ای استراتژیک که دهه‌هاست ایالات متحده تأثیرگذارترین بازیگر خارجی‌اش بوده است. برداشته شدن انحصار تمرکز چین از انرژی و جریان تجارت این منطقه و ورودش به سیاست، نشان از آغاز فصل جدیدی در رقابت میان پکن و واشنگتن دارد.
توافق سعودی و ایران که هفتۀ پیش و پشت درهای بسته در پکن انجام شد به بعضی از حساس‌ترین مسائل میان دو کشوری می‌پردازد که سال‌هاست در دو سوی درگیری‌های نیابتی خاورمیانه قرار دارند.
مسئولان دو کشور گفتند که عربستان سعودی پذیرفته پوشش انتقادی ایران توسط ایران اینترنشنال، یک شبکۀ خبری ماهواره‌ای فارسی زبان که توسط تجار سعودی تأسیس شده، را ملایم‌تر کنند. تهران ایران اینترنشنال را متهم کرده که محرک جنبش اعتراضی چند ماه گذشته است و رئیس سازمان اطلاعاتی ایران آن را یک سازمان تروریستی خوانده.
ایران اینترنشنال می‌گوید مستقل است. سخنگوی ولانت مدیا، مالک این شبکه، گفت «روابط ایران و سعودی هرگز عاملی تأثیرگذار بر گزارش دادن یا خطوط مشی خبری ما نبوده است: هیچ تغییری نخواهند داشت.»
به گفتۀ مسئولان سعودی، ایرانی و آمریکایی، ایران توافق کرده است حملات فرامرزی به عربستان سعودی طرف یمن و شورشیان حوثی تحت حمایت ایران پایان دهد. حوثی‌ها بخش‌هایی از کشور را تحت کنترل دارند و از سال 2015 به این سو با ائتلافی نظامی به رهبری عربستان در جنگند.
تقریباً یک سال است که آتش‌بسی در جریان است و ماه‌هاست حوثی‌ها و سعودی‌ها مشغول مذاکرات مستقیم برای پایان دادن به جنگ هستند که از اهداف مهم دولت بایدن است.
وزارتخانه‌های امور خارجۀ چین، ایران و عربستان سعودی به درخواست‌های ما برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
جان آلترمن، از کارشناسان امور خاورمیانۀ اندیشکدۀ مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی سعودی، گفت این توافق به رهبران چینی اجازه می‌دهد «تصورشان از نقش جهانی خودشان را به پیش ببرند و این ادعای ایالات متحده را تضعیف کنند که نظمی به رهبری ایالات متحده تنها گزینۀ مسئولانۀ پیش روی دولت‌هاست و همینطور تنها راه پیش‌برد امنیت.»
بعید است که بازگشایی سفارت‌ها و از سرگیری روابط دیپلماتیک تنش‌های امنیتی دیرینه‌ای را که دهه‌هاست ریاض و تهران را از هم جدا کرده و باعث رقابت‌شان برای سلطۀ منطقه‌ای شده، بلافاصله کاهش دهد.
بعضی تحلیلگران غربی و ایرانی می‌گویند که این توافق، بدون سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پایدار نخواهد بود، جناح تندرویی که نفوذ مسلحانه را به سنگ بنای سیاستش در خاورمیانه تبدیل کرده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هنوز به صورت عمومی در این باره اظهار نظری نکرده است.
از زمان قطع ارتباط این دو کشور در سال 2016، پس از حمله به سفارت سعودی در تهران بابت اعدام یک روحانی سرشناس شیعه به دست دولت سعودی، چندین تلاش نیمه کاره برای سرگیری روابط این دو کشور انجام شده است.
این بار، مسئولان ایالات متحده و سعودی گفتند آنچه ایران را تشویق کرده پای این توافق بیاید، بحران ارزی است که گریبان این کشور را گرفته و اقتصاد ایران را که از قبل بابت تحریم‌های ایالات متحده بر سر برنامۀ هسته‌ایش مشکل داشت دچار بحران کرده و همینطور از پیامدهای ماه‌ها اعتراض علیه حکومت رژیم دینی.
وخامت سریع وضعیت اقتصادی، جشن سال نو ایرانی، نوروز، در 21 مارس را تهدید کرده است. اما پس از اعلام توافق احیای روابط دیپلماتیک با عربستان در روز جمعه، ارز ایران، ریال، با افزایشی 10 درصدی به 450،000 ریال در برابر یک دلار ایالات متحده رسید.
مقامات ایرانی می‌گویند انتظار دارند نزدیکی به عربستان سعودی در زمان انزوای سیاسی و اقتصادی شدید برایشان سود اقتصادی داشته باشد.
جمهوری اسلامی اتحادی نظامی با روسیه آغاز کرده است اما مسکو نتوانسته است کمک اقتصادی فوری فراهم کند.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment