انواع حروف در زبان فارسی

انواع « که »

1- حرف ربط

1- مطلق (وابستگی ) که مفهوم خاصی ندارد : آنان که رفتند . آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند ...

2- بیان علّت یا تعلیل : به معنی زیرا، چون و... : زبان درکش ای مرد بسیار دان     که فردا قلم نیست بر بی زبان

2- حرف اضافه: به معنی «از» و معمولاً بعد از صفت برتر می آید : جُوی مشک، بهتر که یک توده گِل

3- ضمیر پرسشی : به معنی چه کسی؟ که گفتت برو دست رستم ببند ؟

4-  ضمیر مبهم : در معنی کسی یا هرکسی : هر که آمد عمارتی نو ساخت * خبر از دوست ندارد که ز خود بی خبر است .

انواع « چه »

1- صفت پرسشی: قبل از اسم یا ضمیرمی آید: چه کسی راز مرا می داند؟ چه کتابی می خوانی ؟

2- ضمیر پرسشی: به تنهایی و به قصد پرسش می آید و می توان آن را جمع بست: او چه کرد آن جا که توآموختی؟

3- ضمیر تعجبی: برای بیان تعجّب می آید و می توان آن را جمع بست : این مُلک چه ها دید و چه کردند بدین خلق !

4- صفت تعجبی: قبل از اسم یا ضمیر و برای بیان تعجّب می آید: چه خیال ها گذر کرد و گذر نکرد خوابی !

5- حرف ربط بیان علت یا تعلیل: به معنی زیرا، زیرا که ، به علت این که و … : چه، هر یکی را از این غذای دیگر است .

6- حرف ربط همپایگی: هرگاه دو بار درجمله به معنی « یا » بیاید : چه بخواهی چه نخواهی او می آید .

7- پسوند تصغیر : اگر درآخر اسم قرار گیرد و نشانه کوچکیِ کلمه قبل از خود باشد : زاغچه، باغچه و …

انواع « تا »

1- حرف ربط به معنی تا این که ، زیرا که، وقتی که ، که : بیا تا قدر یک دیگر بدانیم ؛ بگذار تا بگرییم چون ابر در بهاران

2- حرف اضافه نشان دهنده ی پایان زمان یا مکان و مسافت : چون که تا اقصای هندوستان رسید ؛ از این جا تا مدرسه راهی نیست.

3- صوت یا شبه جمله به معنی «هان» ، « مبادا » و معمولاً قبل از فعل منفی می آید: به روز نیک کسان گفت تا تو غم نخوری !

4- میان وند : بین دوکلمه می آید و کلمه ای با مفهوم جدید می سازد : دور تا دور ، سر تا پا و…نکته : اگر حرف «از» قبل از آن بیاید، «تا» به معنی حرف اضافه است : از سر تا پا …

5- ممیّز : به جای کلمات «شاخص» : می آید : دو تخته پتو > دو تا پتو ؛ دو فروند هواپیما > دوتا هواپیما و …

انواع «چو – چون»

1- حرف ربط به معنی وقتی که ، زیرا، چون که و ... : چو باز آمدم کشور آسوده دیدم ؛ چون نیک نظر کرد، پَرِ خویش بر او دید

2- حرف اضافه به معنی مانندِ، مثلِ، بسانِ و ... : چون شیر به خود سپر شکن باش ؛ چو فرهادم آتش به سر می دود

3- قید پرسشی  به معنی چگونه :دوش چون بودی ؟ که شب چون بدی روز چون خاستی ز پیکار دل بر چه آراستی ؟

انواع « را »

1-  نقش نمای مفعول :
این فصل را با من بخوان باقی فسانه است  
این فصل را بسیار خواندم عاشقانه است

2-حرف اضافه در معانی:

1- به : پدر را گفتم از انسان، یکی سر بر نمی دارد
2- برای : این نصیحت ز جهان گذران ما را بس

3- از : حکیمی را پر سیدند ...

4- مخصوصِ : منت خدای را عزّ و جلّ ...

5- قسم به : دل می رود ز دستم صاحبدلان خدا را

3- فک اضافه : نشانه ی جدایی بین مضاف و مضافٌ الیه است : فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم > سقف فلک را بشکافیم

انواع « ان »

1- پسوند جمع : گاوان و خران بار بردار *
بِه زآدمیان مردم آزار

2- پسوند صفت حالیه : نگران با من اِستاده سحر؛ شادان همی رفت

3- پسوند زمان : بامدادان که خاطر بازآمدن بر رای ماندن چیره شد ...

4- پسوند مکان : دیلمان ؛ گیلان، ریگان و ...

5- پسوند اسم مصدر: حنابندان ؛ یخ بندان و ...

6- پسوند نسبت : جانان ؛ بابکان ؛ قبادان و ...

7- پسوند شباهت : کوهان

8- پسوند صفت فاعلی : گریان ، روان ؛ جویان و ...

"انواع ک در زبان فارسی"

1- ک تصغیر: بیان کوچکی ظاهری : مثال : اتاقک – شهرک  –  سَرک – چشمک

2- ک تحقیر : بیان کوچکی باطنی :  مردک – زنک

3- ک تحبیب : پسرک – دخترک

4- ک ترحم : غلامک – حیوانک

5- ک تشبیه : عروسک – پفک – شاپرک – کرمک

6- ک همراهی : سنگک  –  باد بادک –  لیسک

7- ک تعظیم : حسنک وزیر

8- ک نسبی : زردک – سفیدک – سیاهک – سرخک

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment