عبدالمجید مجیدی وزیر مشاور و رئیس سازمان برنامه و بودجهٔ وقت روایت میکند که پهلوی دوم بدون مشورت و حتی اطلاع قبلی به آنها، دستور ایجاد اصول جدید در انقلاب سفید را میداد. بطوریکه ابتدا دستور میرسید و بعد قوانین تهیه میشد!حتی وزیر مربوطه نیز اطلاع حداقلی از این دستورات خلقالساعه نداشت! حتی روزنامهها نمیدانستند چه باید بنویسند لاجرم برای چاپ خبر، «متن رسمی» به آنها داده میشد. بخشی از خاطرات مجیدی را از صفحه ۱۱۶ بخوانید:
من خوب یادم میآید یک جلسهای بود که در حضور اعلیحضرت[پهلوی دوم] داشتیم که در آن جا مسائل کلی و شاید اقتصادی مطرح بود. در آن جلسه اعلیحضرت فرمودند، «
من تصمیم گرفتهام که دو اصل دیگر به انقلاب اضافه بکنم!» شمارهشان هم اصل هفدهم و اصل هیجدهم، نمیدانم چه بود. یکیش این بود که بایست تأمین اجتماعی به همه مردم تسری پیدا بکند - یعنی حتی کشاورزان را هم شامل بشود. یکی دیگرش هم راجع به تعمیم بیمه درمانی یا بهداشتی به سالخوردگان بیبضاعت بود. از در جلسه شورای عالی اقتصاد که میآمدیم بیرون، رئیس تشریفاتشان به من گفت، اعلیحضرت فرمودند بروید آنجا شرفیاب بشوید. من رفتم. اعلیحضرت اطاق پهلویی ایستاده بودند به من فرمودند که «
شما بروید و همین الان اعلام بکنید که این دو اصل به انقلاب شاه و مردم اضافه شده!» و من آمدم بیرون. دم در کاخ نیاوران مخبرین و مأمورین رادیو و تلویزیون ایستاده بودند چون آنها میدانستند که اعلیحضرت مرا نگه داشتهاند لابد یک اوامر جدیدی میخواهند بدهند با من مصاحبه کردند. برایشان توضیح دادم که این دو اصل به انقلاب اضافه شده که یکی اصل تعمیم بازنشستگی به همه است و دومش هم در زمینه به حساب بیمههای اجتماعی و بیمه درمان. یک بهرهگیری جدیدی است کمکهای بیشتری است که سیستم حمایتی کاملتری برقرار بشود. این سیستم بازنشستگی عمومی خیلی خوب بود ولی میبایست یک حساب آماری خیلی دقیق قبلاً میشد که این چطور قابل اجرا خواهد بود، ولی تصمیمش را گرفتند و فرمودند! من هم اعلام کردم.
عبدالمجید مجیدی روایت دیگری هم از بلاهت عجیب مسئولان دولت پهلوی مطرح میکند که بسیار «انقلابی» است. او از آخرین جلسهٔ شورای اقتصاد یاد میکند که بعنوان وزیر دولت هویدا در آن شرکت کرد. دستور جلسه «ملی کردن زمینهای اطراف شهر تهران» بود. در واقع شورای اقتصاد دولت پهلوی و نه شورای انقلاب سال ۱۳۵۷ تصمیم میگیرد که برای جلوگیری از «سفتهبازی» زمینها را «ملی» کند و مجدداً یک اصل از انقلاب سفید برایش بگذارند! براستی مضحکهای است که نیاز به بازگویی دارد. مجیدی در صفحهٔ ۱۱۹ خاطرات خود میگوید:
مثل این که دو تا اصل بود؛ یکی جلوگیری از معاملات زمین بود - یعنی ملی شدن زمینهای بایر یا نساخته خارج شهر. یکی هم مال آپارتمانها بود که آپارتمانهایی که خالی است بایست به متقاضیان اجاره داده بشود! شهرداریها بگیرند و اجاره بدهند برای این که نرخ اجاره خانه بیفتد پایین! عنوان این دو تا اصل یادم نیست چه بود ولی این دو تا بود که در جلسه شورای اقتصاد مطرح شد ـ که من خوب یادم هست-در آن جلسه من گفتم که اراضی را مشکل است[ملی کرد]. مصلحت شاید نباشد برای این که عدهٔ زیادی از مردم صرفهجوییشان توی این زمینهاست. یارو کارمند دولت است. فلان پیرزن مبلغی به او به نحوی رسیده است یک زمین پانصد متری خریده، یا یک زمین هزار متری خریده است. خارج از محدوده شهر هم ممکن است باشد و این صرفهجوییاش است. اگر این الان ملی بشود یک دفعه یک عده زیادی پساندازشان را از دست میدهند. قرار شده بود که اگر اشتباه نکنم جلوی معاملاتش گرفته بشود و حتی مثل این که ملی بشود یک چنین چیزی بود! البته گفتند تا یک حدی. بعداً وقتی اعلام شد، مثل این که قرار شد تا پانصد متر پولش به آنها داده بشود ـ براساس قیمت یک تاریخ معینی و اضافه بر آن، نمیدانم چه جوری بشود. جزئیاتش را باید مطالعه کرد. من الان خاطرم نیست ولی آن چه مسلم است این است که معاملات این زمینها منجمد شد، به حساب آن را فریز کردند. برای این که جلوی گسترش شهر تهران گرفته بشود و جلوی حدس و گمان گرفته بشود و از این قبیل چیزها، اراضی خارج از محدوده شهر را اعلام کردند که دیگر قابل فروش نیست!
✅ @karkhone