آذربایجان دستی از پیکر ایراندربارۀ پیوند آذربایجان و هویت ملی ایرانی باید از شاعری هراتی به نام صدرالدین هروی- که در قرن هشتم هجری به اصفهان آمده و دربارۀ آذربایجان شعر سروده است- نقل قول کنم. او اصفهان را به بهشت تشبیه میکند و آذربایجان را دستی از پیکر ایرانزمین میداند. این سرزمین هیچگاه از ایران جدا نبوده است و در آینده هم نخواهد بود.
هویت ایرانی آذربایجانتعاریف متعددی دربارۀ هویت ملی وجود دارد. به نظر من بهترین این تعریفها همان روح جمعی است که میان مردمانی که در مرزها و سرزمینی مشترک با فرهنگ و اساطیر و آیینها و خاطرات مشترک زندگی میکنند، وجود دارد. این هویت از اجزای مختلف تشکیل شده است باید بدانیم که نیاز نیست تمام عناصر متعلق به هویت ملی در تمام مناطق یک کشور وجود داشته باشد. مثلاً در منطقۀ آذربایجان زبان رایج زبان ترکی آذربایجانی است و فارسی زبان رایج نیست. این مسئله باعث نمیشود که آذربایجان را فاقد هویت ملی بدانیم. آنچه اهمیت دارد، میراث فرهنگی مشترک اقوام ایرانی است.
کتاب آذربایجان و شاهنامه یک کتاب مرجع است بعد از انقلاب اسلامی و با شروع فعالیتهای جلال خالقی مطلق ایرانیان پژوهشهای ارزشمندی در حوزۀ شاهنامهشناسی داشتهاند. اگر بخواهم چند نفر از شاهنامهشناسان برتر را نام ببرم، سجاد آیدنلو یکی از آنان است. او در تألیف به منابع پایبند است. وقتی که به کتاب
آذربایجان و شاهنامه نگاه میکنیم متوجه میشویم که این کتاب بسیار مستند است و میتوان به آن ارجاع داد. البته باید گفت الگویی که در این کتاب به کار گرفته شده است، قابلاستفاده برای مناطق دیگر ایران نیست. این کتاب پاسخی به نیاز زمانه است و بر همین اساس نوشته شده است. بنابراین برای بررسی و مطالعۀ دیگر مناطق ایران از این منظر باید روشهای دیگری به کار برد.
بخشهایی از سخنان دکتر ابوالفضل خطیبی در نخستین نشست سالانۀ «روز آذربایجان و هویت ملی ایران» که به همت مؤسسۀ «ندای آذرمهر ایرانیان» در ارومیه به مناسبت سالگرد انتشار کتاب «آذربایجان و شاهنامه» برگزار شد
[
آذربایجان و شاهنامه: تحقیقی دربارۀ جایگاه آذربایجان، ترکان و زبان ترکی در شاهنامه و پایگاه هزارسالۀ شاهنامه در آذربایجان، دکتر سجاد آیدنلو، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۷۸۸ صفحه، ۱۵۰۰۰۰ تومان]
https://t.me/arshivefarhikhtegan/616#فرهیختگان،
ندای آگاهی و آزادی