تشبیه
🔽🔽🔽🔽شاعران ونویسندگان برای انتقال معانی ذهنی خود از آرایش های( آرایه ها) لفظی ومعنوی وعناصرعلم بیان استفاده می کنند وبدین صورت جمله های ساده وعادی را به جمله های هنری وادبی تبدیل می کنند.
مثلا به جای جمله عادی
«باران بارید»
ازجمله های زیراستفاده می کنند
1_ابرآمد و باز برسرسبزه گریست.
2_مرواریدباران ازچشم ابر چکید.
3_بهاران که شاباش ریزدسپهر
به دامان گلشن ز رگبارها
ویا به جای جمله عادی
«خورشید طلوع کرد»
ازجمله های زیراستفاده می کنند
1_گل خورشیدشکفت.
2_پادشاه مشرق چهره نمود.
3_خسروخاور،علم برکوهساران زد.
▪️همه این جمله ها نوعی تصویرسازی ذهنی شاعر یانویسنده است که درعالم واقع وجودندارد مثلا «ابرآمد وباز برسرسبزه گریست» ابربه انسان تشبیه شده که گریه می کندونوعی شخصیت بخشی دارد که درعالم واقع وجودآن غیرممکن است به همین خاطراین جمله ادبی وهنری است.
▪️شیوهای گوناگونی برای آفرینش تخیل وبیان معانی وجود دارد که مهمترین آن ها چهارآرایه است که درعلم بیان بررسی می شوند:
1_تشبیه
2_مجاز
3_استعاره
4_کنایه
🔴تعریف تشبیه :
وقتی چیزی یاکسی را ازنظرداشتن ویژگی یاصفت مشترک به کسی یا چیز دیگرکه آن ویژگی را داشته باشدمانندکنند.
✅هرتشبیه ریشه درنوع نگاه وتفکرگوینده داردوآنچه موجب زیبایی تشبیه می شود وجه شباهتی است که شاعریانویسنده به آن دست یافته است.
✅استفاده ازتشبیه،کلام را خیال انگیز می کند.
✳️هرتشبیه چهار رکن یاپایه دارد:
1_مشبه :
پدیده ای است که آن را به پدیده ی دیگرمانند می کنیم( اسمی که تشبیه شده)
مثل « ایام گل» درمصراع زیر:
«ایام گل چوعمربه رفتن شتاب کرد»
2_ مشبه به:
پدیده ای است که مشبه را به آن مانند می کنیم(اسمی که مشبه،به آن تشبیه شده)
مثل «گل»درمصراع زیر:
«تو همچون گل زخندیدن لبت باهم نمی آید»
3_ وجه شبه :ویژگی یاصفت مشترک بین مشبه ومشبه به است که درواقع علت به وجودآمدن تشبیه است.این ویژگی درمشبه به آشکارتر وپررنگ تراست.
مانند «کریم»درمصراع زیر:
«گرت زدست برایدچونخل باش کریم»
4_ادات تشبیه:
واژه ای است که رابطه تشبیه رابین مشبه ومشبه به برقرارمی کند
واژه هایی مانند « مثل ،مانند،همچون ،چون وچو( اگربه معنی مثل ومانند باشند) گویی،به سان، به کردار ،وش ،ماند ومی ماند(شبیه است)و...
مثل «چون»و «وش» دربیت زیر:
«این زبان چون سنگ وفم آهن وش است
وآنچه بجهداز زبان چون آتش است»
مثال های دیگربرای تفهیم بیشترتشبیه:
چهار رکن تشبیه را درمثال های زیرمشخص کنید:
1_ بلم آرام چون قویی سبکبار
به نرمی برسرکارون همی رفت
بلم:مشبه
قویی سبکبار: مشبه به
چون:ادات تشبیه
به نرمی رفتن:وجه شبه
2_شب درتمام پنجره های پریده رنگ
مانند یک تصویرمشکوک
پیوسته در تراکم و طغیان بود
شب:مشبه
یک تصویرمشکوک:مشبه به
مانند:ادات تشبیه
پیوسته درتراکم وطغیان بودن
3_ و او به شیوه باران پر از طراوت تکرار بود
او:مشبه
باران:مشبه به
به شیوه:ادات تشبیه
پرازطراوت تکرار بودن:وجه شبه
📕مریم بهوندی ازخوزستان _رامهرمز
قسمت اول
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan