بحران جانشینی سیستانی
مشکل دیگر ایران در عراق

| علی کسیری

علی سیستانی مرجع اعظم نجف، ۹۰ سال سن دارد. وی که یک ایرانی ساکن عراق است همواره تلاش کرده است تا که شرایط را برای همکاری دو کشور ایران و عراق پدید آورد. با این حال اما سن بالای او این پرسش را مطرح می سازد که با مرگ سیستانی، چه اتفاقی در نجف رخ خواهد داد؟ و بعد از مرگ وی آیا مرجعیت نجف باز هم منافع ایران را در عراق در نظر خواهد گرفت؟

جواب به این سوال ها سخت است. در وهله نخست اینکه اساساً مرجعیت نجف، پیرو قرائتی از تشیع است که اسلام سیاسی را نمی پذیرد و ولایت خاص فقیه را انحراف از دین می پندارد. از این رو به نظر می رسد که نسل نوین مرجعیت، بیش از پیش در برابر قرائت ولایی از تشیع بایستند.
با این حال اما مشکل ایران در عراق بیش از آنکه به قرائت مرجعیت نجف از تشیع و اسلام سیاسی باز گردد، به قرائت مقتدی صدر از تشیع بر می گردد.
مقتدی صدر یک آخوند جوان و پر نفوذ شیعه در عراق است که ایضاً همسو با حکومت ایران و مرجعیت قم، ولایت خاص فقیه را به عنوان یک اصل فقهی در تشیع قبول دارد. البته تا اینجای کار مشکلی نیست، اما مشکل از آنجایی شروع خواهد شد که کهولت سن در نهایت جان علی سیستانی را بگیرد و در غیاب سیستانی، رقابت گروه های مذهبی در عراق نیز برای به دست گرفتن رهبری جامعه شیعی عراق شروع شود و آنجاست که خواهیم دید، مقتدی صدر، آخوند جاه طلب و زیرک عراقی به راحتی می تواند که قدرت خود را به عنوان رهبریت اعظم جامعه شیعه عراق، تثبیت کند.

و حالا مشکل کجاست؟ مشکل مقتدی صدر برای ایران این است که وی نه در پی اطاعت از ولایت فقیه حکومت ایران، بلکه در سودای تبدیل شدن به ولایت فقیه شیعیان است‌. یعنی اینکه خود را ولی فقیه می داند نه سرباز ولی فقیه. به عبارت دیگر شیعیان عراقی را به ولایت خود می خواند و پس از مدتی در برابر ولی فقیه ایران می ایستد.

خب به هر حال او نیز یک ولی فقیه است و ایران نیز که سالها از اصل ولایت فقیه تعریف کرده است، نمی تواند که به او خرده بگیرد. مگر غیر از این است که ولایت تابع حمایت عموم مسلمین است و اگر صدر بتواند جامعه شیعه را به خود جلب کند، محق چنین جایگاهی است؟
از این رو تردیدی نیست که در صورت تحقق چنین مساله ای، ولی فقیه ایران نیز عملاً جایگاه سیاسی و اجتماعی امروز خود در جامعه عربی (عراقی، لبنانی، حجازی و ....) را از دست خواهد داد....

و صدر سالهاست که برای رسیدن به چنین جایگاهی برنامه ریزی کرده است.

(دوستانی که در عراق فعالیت دارند اهمیت زعمای دینی رو به‌خوبی درک می‌کنند برای تجارت با این کشور)

✅ @karkhone

Comments

Be the first to add a comment