✳️ تشخیص مرکب بودن یا ساده بودن فعل جمله
❇️ لطفا فعل بیت زیررامشخص کنید؟
« هرآنکه جانب اهل وفانگه دارد// خداش درهمه حال ازبلا نگه دارد »
◀️ مستحضرید که در جمله‌های چهار جزیی مفعولی‌مسندی که گاه تعیین نقش جزء همراه فعل به لحاظ تشابه با فعل مرکب دشوار به نظر می‌رسد. بنابراین استفاده از راهکارهای زیر می‌تواند اثربخش باشد:
۱. اگر جزء همراه فعل از نظر صرفی صفت بود، این قبیل جملات چهارجزیی را ابتدا مفعولی مسندی در نظر بگیرید مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.
۲. مطمئن شویم که با حذف آن جزء خللی در بافت جمله ایجاد نمی‌شود.
۳. اگر جزیی که شناسه می‌گیرد در محور جانشینی با فعلهای عمده این گروه مثل ، نامیدن، خواندن، دیدن، شمردن، پنداشتن قابل جابه‌جایی بود، تردید نکنید که آن جزء، مسند جمله است.
۴. با حذف نهاد و علامت مفعول بی‌واسطه(را) و جانشین کردن فعلهای اسنادی مانند است، بود، شد و ...می‌توان آن جمله را به یک جمله سه جزیی مسندی تبدیل کرد.
تحلیل بیت:
در پیشگاه خرد، محترم نیست.= مسند و نهادش هر کس در مصراع دوم.
✔️[هر کس] فکر جامعه را محترم نداشت. = نهاد به قرینه لفظی حذف شده.
✔️محترم قابل حذف نیست، پس قید نیست.
✔️محترم از نظر صرفی صفت است.
✔️فکرجامعه محترم است. قابل تبدیل به سه جزیی مسندی
✔️هرکس فکر جامعه را محترم نداند/ نبیند/نشمرد/ به حساب نیاورد/ نپندارد/تصور نکند/ نخواند و ...
بنابراین داشتن قابل جانشینی با فعلهای عمده این گروه است.
✍🏻بنابراین محترم با داشت رابطه نحوی دارد و قابل گسترش است. نقش مسندی دارد.
حال در مورد بیتی که مورد سوال قرار گرفته است :
◀️ با استفاده از راهکارهای بالا:
✔️نگاه در هر دو مصراع قابل حذف نیستند، پس قید نیستند.
✔️نشانه را را نمی‌پذیرند، پس مفعول دوم نیستند.
✔️از نطر صرفی اسم هستند و غیر قابل گسترش و قابل تبدیل به جمله سه جزیی نیستند.
✔️در محور جانشینی قابل جابه‌جایی با فعلهای عمده این گروه نیستند و از این حیث رابطه نحوی با فعل ِ دارد، برقرار نکرده است. بنابراین مسند هم نیستند، حرف اضافه‌ای هم قبلشان نیست پس متمم هم نیستند.
فقط می ماند، جزء همراه فعل.
✍🏻پس نگه دارد فعل مرکب است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ لطفا فعل بیت زیررامشخص کنید؟
« هرآنکه جانب اهل وفانگه دارد// خداش درهمه حال ازبلا نگه دارد »
◀️ مستحضرید که در جمله‌های چهار جزیی مفعولی‌مسندی که گاه تعیین نقش جزء همراه فعل به لحاظ تشابه با فعل مرکب دشوار به نظر می‌رسد. بنابراین استفاده از راهکارهای زیر می‌تواند اثربخش باشد:
۱. اگر جزء همراه فعل از نظر صرفی صفت بود، این قبیل جملات چهارجزیی را ابتدا مفعولی مسندی در نظر بگیرید مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.
۲. مطمئن شویم که با حذف آن جزء خللی در بافت جمله ایجاد نمی‌شود.
۳. اگر جزیی که شناسه می‌گیرد در محور جانشینی با فعلهای عمده این گروه مثل ، نامیدن، خواندن، دیدن، شمردن، پنداشتن قابل جابه‌جایی بود، تردید نکنید که آن جزء، مسند جمله است.
۴. با حذف نهاد و علامت مفعول بی‌واسطه(را) و جانشین کردن فعلهای اسنادی مانند است، بود، شد و ...می‌توان آن جمله را به یک جمله سه جزیی مسندی تبدیل کرد.
تحلیل بیت:
در پیشگاه خرد، محترم نیست.= مسند و نهادش هر کس در مصراع دوم.
✔️[هر کس] فکر جامعه را محترم نداشت. = نهاد به قرینه لفظی حذف شده.
✔️محترم قابل حذف نیست، پس قید نیست.
✔️محترم از نظر صرفی صفت است.
✔️فکرجامعه محترم است. قابل تبدیل به سه جزیی مسندی
✔️هرکس فکر جامعه را محترم نداند/ نبیند/نشمرد/ به حساب نیاورد/ نپندارد/تصور نکند/ نخواند و ...
بنابراین داشتن قابل جانشینی با فعلهای عمده این گروه است.
✍🏻بنابراین محترم با داشت رابطه نحوی دارد و قابل گسترش است. نقش مسندی دارد.
حال در مورد بیتی که مورد سوال قرار گرفته است :
◀️ با استفاده از راهکارهای بالا:
✔️نگاه در هر دو مصراع قابل حذف نیستند، پس قید نیستند.
✔️نشانه را را نمی‌پذیرند، پس مفعول دوم نیستند.
✔️از نطر صرفی اسم هستند و غیر قابل گسترش و قابل تبدیل به جمله سه جزیی نیستند.
✔️در محور جانشینی قابل جابه‌جایی با فعلهای عمده این گروه نیستند و از این حیث رابطه نحوی با فعل ِ دارد، برقرار نکرده است. بنابراین مسند هم نیستند، حرف اضافه‌ای هم قبلشان نیست پس متمم هم نیستند.
فقط می ماند، جزء همراه فعل.
✍🏻پس نگه دارد فعل مرکب است.
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment