پژوهش تازه منتشر شده ای در Journal of Hydrology (2025) با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای GRACE به یک تناقض آشکار در مدیریت منابع آب ایران اشاره می‌کند
با وجود اجرای پروژه‌های گسترده سدسازی
توسعه آبیاریو در برخی سال‌ها افزایش نسبی بارش
ذخایر کل آب ایران (به‌ویژه آب زیرزمینی) همچنان در حال کاهش شدید و پیوسته است.
به بیان ساده «ورودی آب در ظاهر وجود دارد، اما سرمایه آبی کشور در حال تهی‌شدن است.»
یافته‌های کلیدی GRACE درباره ایران
کاهش معنی‌دار Total Water Storage (TWS) در بیشتر حوضه‌های کشور
بیشترین افت مربوط به آب‌های زیرزمینی، نه آب سطحی، نشان میدهد که حتی در سال‌های ترسالی، بازیابی پایدار ذخایر رخ نداده است.
● دلایل اصلی این وضعیت (طبق تحلیل مقاله)
▫️برداشت مزمن و بیش‌ازحد از آب زیرزمینی
▫️تمرکز مدیریت بر افزایش عرضه (سد، انتقال آب) به‌جای کنترل تقاضا
گسترش کشاورزی آب‌بر در مناطق خشک
نادیده‌گرفتن «زمان بازیابی» سفره‌ها در سیاست‌گذاری
▫️وابستگی امنیت غذایی به منابع ناپایدار آب
● پیامدهای ادامه این روند
▫️فرونشست زمین در دشت‌های اصلی
▫️شور شدن آب و خاک
▫️کاهش تاب‌آوری در برابر خشکسالی
▫️تهدید امنیت غذایی و زیست‌محیطی
▫️قفل‌شدن توسعه اقتصادی مناطق مرکزی و شرقی ایران
مقاله با استفاده از مدل‌های زمانی و سناریوهای اقلیمی تا سال ۲۰۳۰ روند آینده آبخوان‌ها را مدل کرده است و همچنان هشدارداده است:
کاهش ذخایر آب ادامه خواهد داشت (جزئیات آماری پیش‌بینی در مقاله آمده‌اند).
▫️ ایران با نرخ قابل‌توجهی (حدود ۳۰ سانتی‌متر در سال) آب زیرزمینی از دست میدهد.
▫️ این کاهش طولانی‌مدت فقط با کمبود بارش قابل توجیه نیست، بلکه برداشت بیش‌ازحد و مدیریت نامناسب هم نقش دارد.
▫️ واکنش آبخوان‌ها به تغییرات اقلیمی با تاخیر تقریبی ۸ ماه است، بنابراین مدیریت باید به آینده‌نگری زمانی توجه کند.
✍اعظم بهرامی
#انقلاب_ایران
@designmanufacturing
با وجود اجرای پروژه‌های گسترده سدسازی
توسعه آبیاریو در برخی سال‌ها افزایش نسبی بارش
ذخایر کل آب ایران (به‌ویژه آب زیرزمینی) همچنان در حال کاهش شدید و پیوسته است.
به بیان ساده «ورودی آب در ظاهر وجود دارد، اما سرمایه آبی کشور در حال تهی‌شدن است.»
یافته‌های کلیدی GRACE درباره ایران
کاهش معنی‌دار Total Water Storage (TWS) در بیشتر حوضه‌های کشور
بیشترین افت مربوط به آب‌های زیرزمینی، نه آب سطحی، نشان میدهد که حتی در سال‌های ترسالی، بازیابی پایدار ذخایر رخ نداده است.
● دلایل اصلی این وضعیت (طبق تحلیل مقاله)
▫️برداشت مزمن و بیش‌ازحد از آب زیرزمینی
▫️تمرکز مدیریت بر افزایش عرضه (سد، انتقال آب) به‌جای کنترل تقاضا
گسترش کشاورزی آب‌بر در مناطق خشک
نادیده‌گرفتن «زمان بازیابی» سفره‌ها در سیاست‌گذاری
▫️وابستگی امنیت غذایی به منابع ناپایدار آب
● پیامدهای ادامه این روند
▫️فرونشست زمین در دشت‌های اصلی
▫️شور شدن آب و خاک
▫️کاهش تاب‌آوری در برابر خشکسالی
▫️تهدید امنیت غذایی و زیست‌محیطی
▫️قفل‌شدن توسعه اقتصادی مناطق مرکزی و شرقی ایران
مقاله با استفاده از مدل‌های زمانی و سناریوهای اقلیمی تا سال ۲۰۳۰ روند آینده آبخوان‌ها را مدل کرده است و همچنان هشدارداده است:
کاهش ذخایر آب ادامه خواهد داشت (جزئیات آماری پیش‌بینی در مقاله آمده‌اند).
▫️ ایران با نرخ قابل‌توجهی (حدود ۳۰ سانتی‌متر در سال) آب زیرزمینی از دست میدهد.
▫️ این کاهش طولانی‌مدت فقط با کمبود بارش قابل توجیه نیست، بلکه برداشت بیش‌ازحد و مدیریت نامناسب هم نقش دارد.
▫️ واکنش آبخوان‌ها به تغییرات اقلیمی با تاخیر تقریبی ۸ ماه است، بنابراین مدیریت باید به آینده‌نگری زمانی توجه کند.
✍اعظم بهرامی
#انقلاب_ایران
@designmanufacturing
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment