تولید ناخالص داخلی: کی لازمش داره؟
| وارن سی. گیبسون
آه خدای من! اندازه‌اش را می‌گیرم اما نمی‌دانم این چیزی که اندازه‌اش را می‌گیرم چه چیزی است.
این روزها تولید ناخالص داخلی(GDP) توجه زیادی را به خود جلب می‌کند. بلاگرها، خبرنگارها و شاید هم آرایشگر محل‌تان دربارۀ آن صحبت می‌کنند. بیشتر افراد موافق‌اند که جی‌دی‌پی بالاتر بهتر از جی‌دی‌پی پایین‌تر است، اما این تصور مشکل دارد.برخی نظریه‌پردازان این تصوّر را ناامیدکننده می‌دانند، مانند اقتصاددان اتریشی، اسکار مورگنشترن، که تولید ناخالص ملی (جی‌دی‌پی سابق) را «بسیار ابتدایی و بی‌فایده» خواند. وی بابت این ایده که می‌توان تمام فعالیت‌های اقتصادی یک کشور را در یک عدد گنجاند، ابراز تأسف کرد و گفت: «تعداد کمی از آدم‌ها و حتی اقتصاددانان، یا متأسفانه، به ویژه اقتصاددانان درک درستی از پیچیدگی زیاد یک نظام اقتصادی دارند.»
اجازه دهید تعریف رسمی [جی‌دی‌پی] را مرور کنیم. تولید ناخالص داخلی، ارزش بازاری کالاها و خدمات نهایی تولیدشده در یک کشور طی سال است. دیوان تحلیل اقتصادی فدرال (BEA) برای آمریکا این عدد را محاسبه و هرفصل آن را منتشر می‌کند. سطح تولید ناخالص داخلی برای ارزیابی موارد دیگر نیز استفاده می‌شود، مانند بدهی ملی، که در حال حاضر، در ایالات متحده حدود ۸۵ درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص میدهد. نرخ‌های رشد [برآمده از] جی‌دی‌پی، که عبارتند از نرخ رشد تعدیل‌شده براساس تورم، نرخ فصلی تعدیل‌شده و نرخ سالانه به‌دقت رصد می‌شوند؛ البته که این نرخ‌ها قرار است به ما بگویند وضعیت اقتصاد در چه حال است.
سایمون کوزنتس در سال ۱۹۴۱، اولین نوشته‌اش را دربارۀ محاسبۀ اقلام درآمد ملی منتشر کرد و به‌عنوان نخستین کسی که تلاشی جدی برای محاسبۀ اقلام درآمد ملی انجام داد، شناخته می‌شود. پس از او، محاسبۀ جی‌دی‌پی و دیگر حساب‌های درآمد ملی، به هستۀ اصلی علم اقتصاد تبدیل شدند. در سال‌های اخیر، اخبار اقتصادی و مالی جی‌دی‌پی را در کانون توجه قرار داده‌اند.
اگر نرخ جی‌دی‌پی بالا خوب باشد، [پس] نرخ پایین آن بد است و منفی آن بدتر. به دو فصل کاهش متوالی جی‌دی‌پی حقیقی، به‌طور غیررسمی رکود گفته می‌شود. در طول سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹، چهار دورۀ کاهش جی‌دی‌پی داشتیم که پایین‌ترین آن منفی ۶.۴ درصد در اولین فصل ۲۰۰۹ بود. عدد فصل سوم (۲۰۰۹) مثبت ۲.۲ بود و عدد اصلاح‌شدۀ فصل چهارم ۵.۹ درصد بود که نشان می‌داد رکود رو به پایان است؛ اما همان‌طور که به‌طور گسترده‌ای گزارش شد، بخش زیادی از رقم فصل سوم به خاطر طرح «پول نقد برای ماشین‌های قراضه» بود که به خاطر عدم کارایی‌اش، مورد تمسخر بسیار قرار گرفت. رقم فصل چهارم به‌دلیل زیاد شدن موجودی انبار افزایش یافت.
رابرت کندی در سخنرانی سال ۱۹۶۸، دربارۀ تولید ناخالص ملی گفت: « جی‌ان‌پی از سلامت فرزندان‌مان، کیفیت آموزش‌شان یا شادی بازی‌شان غافل است [و این موارد را اندازه نمی‌گیرد]. [جی‌ان‌پی] زیبایی اشعار‌مان یا قدرت [کیفیت] ازدواج‌های‌‌مان، هوشمندی مناظره‌های عمومی‌مان یا صداقت مقامات دولتی‌مان را شامل نمی‌شود. [جی‌ان‌پی] نه ذکاوت ما را و نه شجاعت‌مان را، نه خرد ما و نه یادگیری‌مان را، نه شفقت ما و نه تعلق خاطر به کشورمان را اندازه نمی‌گیرد؛ خلاصه اینکه [جی‌ان‌پی] همه‌چیز را اندازه می‌گیرد، به جز آن چیزی که زندگی را ارزشمند می‌کند.»
کندی منظوری داشت، حتی اگر در بیانش اغراق کرده باشد. در واقع، جی‌دی‌پی شامل تولید خانوار‌ها [تولیدات داخل خانه]، خدمات خیریه‌ها، کالاهای تهاترشده و تولید غیرقانونی نمی‌شود. اگر مادری برای نگهداری از فرزندانش در خانه بماند، خدمتش [در جی‌دی‌پی] لحاظ نمی‌شود؛ اما اگر او شاغل شود، هم تولیدات او [ارزش افزوده‌ای که به‌واسطۀ شغلش ایجاد می‌کند] و هم پولی که بابت نگهداری از فرزندانش را به دیگران می‌پردازد، محاسبه می‌شوند. تولید ماریجوانا، کالایی که برخی افراد برای آن ارزش قائل هستند، [در جی‌دی‌پی] حساب نمی‌شود – در ایالات متحده حساب نمی‌شود اما در کانادا حساب می‌شود. پیتر بائر اقتصاددان زمانی گفته بود که تولد یک گوساله جی‌دی‌پی سرانه را افزایش میدهد در حالی که تولد یک نوزاد، آن را کاهش میدهد.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
| وارن سی. گیبسون
آه خدای من! اندازه‌اش را می‌گیرم اما نمی‌دانم این چیزی که اندازه‌اش را می‌گیرم چه چیزی است.
این روزها تولید ناخالص داخلی(GDP) توجه زیادی را به خود جلب می‌کند. بلاگرها، خبرنگارها و شاید هم آرایشگر محل‌تان دربارۀ آن صحبت می‌کنند. بیشتر افراد موافق‌اند که جی‌دی‌پی بالاتر بهتر از جی‌دی‌پی پایین‌تر است، اما این تصور مشکل دارد.برخی نظریه‌پردازان این تصوّر را ناامیدکننده می‌دانند، مانند اقتصاددان اتریشی، اسکار مورگنشترن، که تولید ناخالص ملی (جی‌دی‌پی سابق) را «بسیار ابتدایی و بی‌فایده» خواند. وی بابت این ایده که می‌توان تمام فعالیت‌های اقتصادی یک کشور را در یک عدد گنجاند، ابراز تأسف کرد و گفت: «تعداد کمی از آدم‌ها و حتی اقتصاددانان، یا متأسفانه، به ویژه اقتصاددانان درک درستی از پیچیدگی زیاد یک نظام اقتصادی دارند.»
اجازه دهید تعریف رسمی [جی‌دی‌پی] را مرور کنیم. تولید ناخالص داخلی، ارزش بازاری کالاها و خدمات نهایی تولیدشده در یک کشور طی سال است. دیوان تحلیل اقتصادی فدرال (BEA) برای آمریکا این عدد را محاسبه و هرفصل آن را منتشر می‌کند. سطح تولید ناخالص داخلی برای ارزیابی موارد دیگر نیز استفاده می‌شود، مانند بدهی ملی، که در حال حاضر، در ایالات متحده حدود ۸۵ درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص میدهد. نرخ‌های رشد [برآمده از] جی‌دی‌پی، که عبارتند از نرخ رشد تعدیل‌شده براساس تورم، نرخ فصلی تعدیل‌شده و نرخ سالانه به‌دقت رصد می‌شوند؛ البته که این نرخ‌ها قرار است به ما بگویند وضعیت اقتصاد در چه حال است.
سایمون کوزنتس در سال ۱۹۴۱، اولین نوشته‌اش را دربارۀ محاسبۀ اقلام درآمد ملی منتشر کرد و به‌عنوان نخستین کسی که تلاشی جدی برای محاسبۀ اقلام درآمد ملی انجام داد، شناخته می‌شود. پس از او، محاسبۀ جی‌دی‌پی و دیگر حساب‌های درآمد ملی، به هستۀ اصلی علم اقتصاد تبدیل شدند. در سال‌های اخیر، اخبار اقتصادی و مالی جی‌دی‌پی را در کانون توجه قرار داده‌اند.
اگر نرخ جی‌دی‌پی بالا خوب باشد، [پس] نرخ پایین آن بد است و منفی آن بدتر. به دو فصل کاهش متوالی جی‌دی‌پی حقیقی، به‌طور غیررسمی رکود گفته می‌شود. در طول سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹، چهار دورۀ کاهش جی‌دی‌پی داشتیم که پایین‌ترین آن منفی ۶.۴ درصد در اولین فصل ۲۰۰۹ بود. عدد فصل سوم (۲۰۰۹) مثبت ۲.۲ بود و عدد اصلاح‌شدۀ فصل چهارم ۵.۹ درصد بود که نشان می‌داد رکود رو به پایان است؛ اما همان‌طور که به‌طور گسترده‌ای گزارش شد، بخش زیادی از رقم فصل سوم به خاطر طرح «پول نقد برای ماشین‌های قراضه» بود که به خاطر عدم کارایی‌اش، مورد تمسخر بسیار قرار گرفت. رقم فصل چهارم به‌دلیل زیاد شدن موجودی انبار افزایش یافت.
رابرت کندی در سخنرانی سال ۱۹۶۸، دربارۀ تولید ناخالص ملی گفت: « جی‌ان‌پی از سلامت فرزندان‌مان، کیفیت آموزش‌شان یا شادی بازی‌شان غافل است [و این موارد را اندازه نمی‌گیرد]. [جی‌ان‌پی] زیبایی اشعار‌مان یا قدرت [کیفیت] ازدواج‌های‌‌مان، هوشمندی مناظره‌های عمومی‌مان یا صداقت مقامات دولتی‌مان را شامل نمی‌شود. [جی‌ان‌پی] نه ذکاوت ما را و نه شجاعت‌مان را، نه خرد ما و نه یادگیری‌مان را، نه شفقت ما و نه تعلق خاطر به کشورمان را اندازه نمی‌گیرد؛ خلاصه اینکه [جی‌ان‌پی] همه‌چیز را اندازه می‌گیرد، به جز آن چیزی که زندگی را ارزشمند می‌کند.»
کندی منظوری داشت، حتی اگر در بیانش اغراق کرده باشد. در واقع، جی‌دی‌پی شامل تولید خانوار‌ها [تولیدات داخل خانه]، خدمات خیریه‌ها، کالاهای تهاترشده و تولید غیرقانونی نمی‌شود. اگر مادری برای نگهداری از فرزندانش در خانه بماند، خدمتش [در جی‌دی‌پی] لحاظ نمی‌شود؛ اما اگر او شاغل شود، هم تولیدات او [ارزش افزوده‌ای که به‌واسطۀ شغلش ایجاد می‌کند] و هم پولی که بابت نگهداری از فرزندانش را به دیگران می‌پردازد، محاسبه می‌شوند. تولید ماریجوانا، کالایی که برخی افراد برای آن ارزش قائل هستند، [در جی‌دی‌پی] حساب نمی‌شود – در ایالات متحده حساب نمی‌شود اما در کانادا حساب می‌شود. پیتر بائر اقتصاددان زمانی گفته بود که تولد یک گوساله جی‌دی‌پی سرانه را افزایش میدهد در حالی که تولد یک نوزاد، آن را کاهش میدهد.
ادامه مطلب
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment