✳️ در داووس امسال سه سخنرانی مهم داشتیم که یک پیام مشترک داشتند: دنیا وارد مرحلهی جدیدی شده و قواعد قدیمی دیگر کار نمیکند.
اول، وزیر بازرگانی آمریکا با ادبیات کاملاً صریح گفت دوران جهانیسازیِ بیقید و شرط تمام شده و آمریکا میخواهد با سیاستهای حمایتی، تعرفهها و بازگرداندن تولید به داخل، از کارگر و صنعت خودش دفاع کند. پیام روشن اینکه آمریکا دنبال نظم اقتصادی جدیدی است که اولویت آن منافع ملی آمریکاست.
دوم، نخستوزیر کانادا با یک نگاه هشداردهنده گفت دنیا وارد یک rupture یا گسست واقعی شده. یعنی نظمی که زمانی “مبتنی بر قواعد” بود، امروز عملاً تضعیف شده و کشورها باید برای امنیت اقتصادی و سیاسیشان واقعگراتر و مستقلتر شوند. او همچنین تلویحاً این را گفت که قدرتهای بزرگ دارند از تجارت و تعرفه بهعنوان ابزار فشار استفاده میکنند. در واقع اشاره به تضاد دو مدل سیاست داشت: مدل فشار و اجبار اقتصادی در برابر مدل استقلال و قواعد.
سوم، صدراعظم آلمان تاکید کرد اروپا وارد عصر “سیاست قدرتهای بزرگ” شده و اگر میخواهد جدی گرفته شود، باید هم اقتصادش را رقابتیتر کند—از انرژی و صنعت تا فناوری—و هم توان دفاعی و امنیتیاش را تقویت کند، چون بدون رشد و بازدارندگی، اروپا عملاً وزن ژئوپلیتیک ندارد.
جمعبندی این سه سخنرانی اینکه جهان از همکاری ساده به سمت رقابت سخت حرکت کرده و تمرکز کشورها از “بازار آزاد جهانی” به سمت امنیت اقتصادی، زنجیره تأمین (شبکهای که کل مواد اولیه، قطعات، تولید، حملونقل و توزیع را به هم وصل میکند و امنیت آن یعنی اقتصاد کشور در کالاهای حیاتی به یک کشور یا مسیر آسیبپذیر وابسته نباشد)، انرژی، فناوری و قدرت ژئوپلیتیک تغییر کرده است.