*جغرافیای فقر و ثروت در ایران*
مهدی حسین پور مطلق، پژوهشگر جغرافیای سیاسی
عدالت فضایی مفهومی فراتر از تقسیم منابع است. به تعبیر ادوارد سوجا نویسنده انگلیسی، فضا نه ظرفی خنثی بلکه عرصه‌ای سیاسی است که در آن تصمیمات قدرت، مسیر توسعه و توزیع رفاه را تعیین می‌کنند.
از همین منظر فقر در ایران بیش از آنکه نتیجه فقدان منابع باشد، محصول تمرکز تاریخی قدرت و سرمایه در نقاط خاص است؛ وضعیتی که از دهه۴۰ شمسی با تمرکز سرمایه صنعتی در تهران، اصفهان و کرج آغاز شد و تاکنون ادامه یافته است.
*براساس داده‌های «مرکز آمار ایران» در سال۱۴۰۲، سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی حدود ۴۷درصد تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده‌اند در حالی که هشت استان محروم جنوب و شرق در مجموع کمتر از ۹درصد سهم دارند.*
این اختلاف نه‌تنها از منظر عدالت اجتماعی بلکه از نگاه اقتصادی نیز به معنی ناکارآمدی در توزیع سرمایه و اتلاف فرصت‌های ملی است.
این شکاف به مهاجرت گسترده نیروی انسانی از مناطق محروم به شهرهای بزرگ منجر شده و به تعبیر برخی جامعه‌شناسان نوعی «تخلیه جمعیتی» و «تمرکز مصنوعی» در قلب کشور ایجاد کرده است.
نمونه بارز این وضعیت استان سیستان‌وبلوچستان بوده که با وجود برخورداری از موقعیت راهبردی در سواحل مکران و مرزهای تجاری، هنوز از کمترین نرخ بهره‌مندی از زیرساخت‌های آموزشی و بهداشتی برخوردار است.
در مقابل استان البرز با مساحت یک‌دهم آن، از بالاترین نرخ تراکم صنعتی و سطح رفاه اجتماعی بهره می‌برد. این تضاد چهره واقعی فقر فضایی در ایران است.
*برای خروج از این چرخه معیوب سه رویکرد راهبردی ضروری است: ...*
https://jahanesanat.ir/?p=571789
كانال قواعدبازی
مهدی حسین پور مطلق، پژوهشگر جغرافیای سیاسی
عدالت فضایی مفهومی فراتر از تقسیم منابع است. به تعبیر ادوارد سوجا نویسنده انگلیسی، فضا نه ظرفی خنثی بلکه عرصه‌ای سیاسی است که در آن تصمیمات قدرت، مسیر توسعه و توزیع رفاه را تعیین می‌کنند.
از همین منظر فقر در ایران بیش از آنکه نتیجه فقدان منابع باشد، محصول تمرکز تاریخی قدرت و سرمایه در نقاط خاص است؛ وضعیتی که از دهه۴۰ شمسی با تمرکز سرمایه صنعتی در تهران، اصفهان و کرج آغاز شد و تاکنون ادامه یافته است.
*براساس داده‌های «مرکز آمار ایران» در سال۱۴۰۲، سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی حدود ۴۷درصد تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داده‌اند در حالی که هشت استان محروم جنوب و شرق در مجموع کمتر از ۹درصد سهم دارند.*
این اختلاف نه‌تنها از منظر عدالت اجتماعی بلکه از نگاه اقتصادی نیز به معنی ناکارآمدی در توزیع سرمایه و اتلاف فرصت‌های ملی است.
این شکاف به مهاجرت گسترده نیروی انسانی از مناطق محروم به شهرهای بزرگ منجر شده و به تعبیر برخی جامعه‌شناسان نوعی «تخلیه جمعیتی» و «تمرکز مصنوعی» در قلب کشور ایجاد کرده است.
نمونه بارز این وضعیت استان سیستان‌وبلوچستان بوده که با وجود برخورداری از موقعیت راهبردی در سواحل مکران و مرزهای تجاری، هنوز از کمترین نرخ بهره‌مندی از زیرساخت‌های آموزشی و بهداشتی برخوردار است.
در مقابل استان البرز با مساحت یک‌دهم آن، از بالاترین نرخ تراکم صنعتی و سطح رفاه اجتماعی بهره می‌برد. این تضاد چهره واقعی فقر فضایی در ایران است.
*برای خروج از این چرخه معیوب سه رویکرد راهبردی ضروری است: ...*
https://jahanesanat.ir/?p=571789
كانال قواعدبازی
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment