مصاحبه روزنامه *پیام ما*
با
سید ابوالفضل *میرقاسمی*
کارشناس منابع طبیعی و آبخیزداری
۱۴۰۱/۱۲/۱۵
به مناسبت *روز درختکاری*
و
*اجرای شتابزده* و تبلیغاتی و *نمایشی*
*طرح کاشت یک میلیارد نهال* در طی *چهار سال* !!!؟؟؟
https://payamema.ir/payam/articlerelation/82722
طرح‌هایی که پیشتر به نام *درختکاری* در کشور و طی دوره‌های گوناگون انجام شده بود مانند *طرح زیتون* یا *طرح طوبی* با ای *ن طرح کاشت یک میلیارد نهال* که در حال حاضر محل بحث است *یک تفاوت بزرگ دارد* و آن *حضور بخش خصوصی* ذینفع است. یعنی
*دولت* خودش متولی انجام آن نمی‌شد.
طبیعتا نه فقط توان بخش خصوصی بیشتر است بلکه با *کاشت درختان مثمر* معمولا برای *برگشت سرمایه،* نگهداری دقیق‌تری هم می‌کنند (نهال های کاشته شد *رها نمی شوند* و از آنها *مراقبت* می کنند تا به *ثمر* برسند).
دقت کنید که در حال حاضر، بحث ما روی کاشت یک میلیارد نهال مثمر نیست بلکه برنامه‌ریزی برای کاشت سالیانه ۲۵۰ میلیون نهالی است که هنوز حتی نمی‌دانیم چیست.
به نظر می‌رسد یک بار دیگر با این وضعیت روبه‌رو هستیم که *دولت* تلاش می‌کند با *تبلیغات* و *رفتارهای هیجانی* دانش‌آموزان، کارمندان، تشکل‌های مردمی و *گروه‌هایی* مانند این را *به طبیعت بکشاند* تا یک آورد تبلیغاتی داشته باشند.
یعنی
به جای یک طرح کارشناسی با یک *رویکرد پوپولیستی* (عوام فریبانه) مواجه هستیم.
انتقادی هم که بدنه کارشناسی کشور به این طرح دارد به این رویکرد و رویه پوپولیستی است نه به اصل کشت نهال چرا که موضوع اصلی و چالش کاشت نهال نیست بلکه *شیوه نگهداری و به ثمر رساندن آن* است.
می‌دانید که بسیاری از *نهال‌هایی که کاشته می‌شود خوراک دام می‌شود.* یعنی *موجی* که برای *مردم* ایجاد می‌کنند گاهی فقط *باعث نابودی و آسیب به عرصه‌های طبیعی* می‌شود و کارکرد دیگری ندارد.
یک نکته دیگر هم بسیار مهم است. دولت اعلام کرده سالانه ۲۵۰ میلیون اصله نهال و طی ۴ سال یک میلیارد نهال می‌کارد اما برای آن هیچ *طرح مکتوبی* ندارد.
(طرح مدون و دارای ارزیابی محیط زیستی یا EIA)
طرح کاشت نهال به خودی خود محل ایراد نیست. در پاکستان، عربستان و بسیاری کشورها طرح‌های مشابه اجرا و میلیون‌ها هکتار در سطح جهان درختکاری می‌شود اما *نگاه اکولوژیک* در این طرح‌ها حاکم است.
در کشوری مانند ایران با این *تنوع اقلیمی* ، باید در هر منطقه نهال متناسب با آن اقلیم کاشته شود این موضوع از نظر شرایط آب، خاک و *اکوسیستم منطقه ب* اید ارزیابی شود.
آنچه می‌گوییم علاوه بر *ایراداتی* است که از بنیان در *شیوه کاشت نهال ما* وجود دارد.
به‌عنوان یک مثال کوچک،
ما برای صرفه‌جویی، نهال‌هایمان را در *کیسه‌های پلاستیکی* کوچک می‌کاریم در حالی که این کار باید به کمک *ظرف‌های مخصوص مخروطی شکل* انجام شود تا *ریشه درخت* هنگام رشد به سمت عمق زمین هدایت شود.
یک موضوع دیگر که باید مورد توجه قرار بگیرد *بحران کمبود آب* است که در همه نقاط کشور عمومیت دارد بنابراین باید دقت کنیم در همه مناطق از *نهال‌های منطبق با اقلیم، بومی اما کم‌آب‌بر* استفاده کنیم ولی وقتی می‌بینیم حتی طرح مکتوبی نداریم می‌توانیم نتیجه بگیریم که هیچ ایده کارشناسی در این مورد وجود ندارد.
باز هم با این اتفاق مواجه هستیم که *دولت، پیمانکار انتخاب می‌کند* و *مردم* را برای کاشت نهال *بسیج* می‌کند تا تمام منطقه‌ای که خودش پوشش گیاهی دارد را *پر از چاله* کند.
نه فقط *پوشش گیاهی همان منطقه را از بین می‌بریم* بلکه بعد از گذشت مدتی *انبوهی از نهال های خشک شده* روی دستمان می‌ماند.
پیشنهاد کارشناسان، ترک کاشت نهال نیست بلکه *انجام اصولی آن* و دور از *رفتار هیجانی* است.
کاری که بتواند به کاهش فرسایش خاک، حفظ آب، ترسیب کربن؛ کنترل گازهای گلخانه و مقابله با سیلاب کمک کند.
نیازی نیست به یک باره به طبیعت هجوم ببریم که می‌خواهیم نهال بکاریم.
با
سید ابوالفضل *میرقاسمی*
کارشناس منابع طبیعی و آبخیزداری
۱۴۰۱/۱۲/۱۵
به مناسبت *روز درختکاری*
و
*اجرای شتابزده* و تبلیغاتی و *نمایشی*
*طرح کاشت یک میلیارد نهال* در طی *چهار سال* !!!؟؟؟
https://payamema.ir/payam/articlerelation/82722
طرح‌هایی که پیشتر به نام *درختکاری* در کشور و طی دوره‌های گوناگون انجام شده بود مانند *طرح زیتون* یا *طرح طوبی* با ای *ن طرح کاشت یک میلیارد نهال* که در حال حاضر محل بحث است *یک تفاوت بزرگ دارد* و آن *حضور بخش خصوصی* ذینفع است. یعنی
*دولت* خودش متولی انجام آن نمی‌شد.
طبیعتا نه فقط توان بخش خصوصی بیشتر است بلکه با *کاشت درختان مثمر* معمولا برای *برگشت سرمایه،* نگهداری دقیق‌تری هم می‌کنند (نهال های کاشته شد *رها نمی شوند* و از آنها *مراقبت* می کنند تا به *ثمر* برسند).
دقت کنید که در حال حاضر، بحث ما روی کاشت یک میلیارد نهال مثمر نیست بلکه برنامه‌ریزی برای کاشت سالیانه ۲۵۰ میلیون نهالی است که هنوز حتی نمی‌دانیم چیست.
به نظر می‌رسد یک بار دیگر با این وضعیت روبه‌رو هستیم که *دولت* تلاش می‌کند با *تبلیغات* و *رفتارهای هیجانی* دانش‌آموزان، کارمندان، تشکل‌های مردمی و *گروه‌هایی* مانند این را *به طبیعت بکشاند* تا یک آورد تبلیغاتی داشته باشند.
یعنی
به جای یک طرح کارشناسی با یک *رویکرد پوپولیستی* (عوام فریبانه) مواجه هستیم.
انتقادی هم که بدنه کارشناسی کشور به این طرح دارد به این رویکرد و رویه پوپولیستی است نه به اصل کشت نهال چرا که موضوع اصلی و چالش کاشت نهال نیست بلکه *شیوه نگهداری و به ثمر رساندن آن* است.
می‌دانید که بسیاری از *نهال‌هایی که کاشته می‌شود خوراک دام می‌شود.* یعنی *موجی* که برای *مردم* ایجاد می‌کنند گاهی فقط *باعث نابودی و آسیب به عرصه‌های طبیعی* می‌شود و کارکرد دیگری ندارد.
یک نکته دیگر هم بسیار مهم است. دولت اعلام کرده سالانه ۲۵۰ میلیون اصله نهال و طی ۴ سال یک میلیارد نهال می‌کارد اما برای آن هیچ *طرح مکتوبی* ندارد.
(طرح مدون و دارای ارزیابی محیط زیستی یا EIA)
طرح کاشت نهال به خودی خود محل ایراد نیست. در پاکستان، عربستان و بسیاری کشورها طرح‌های مشابه اجرا و میلیون‌ها هکتار در سطح جهان درختکاری می‌شود اما *نگاه اکولوژیک* در این طرح‌ها حاکم است.
در کشوری مانند ایران با این *تنوع اقلیمی* ، باید در هر منطقه نهال متناسب با آن اقلیم کاشته شود این موضوع از نظر شرایط آب، خاک و *اکوسیستم منطقه ب* اید ارزیابی شود.
آنچه می‌گوییم علاوه بر *ایراداتی* است که از بنیان در *شیوه کاشت نهال ما* وجود دارد.
به‌عنوان یک مثال کوچک،
ما برای صرفه‌جویی، نهال‌هایمان را در *کیسه‌های پلاستیکی* کوچک می‌کاریم در حالی که این کار باید به کمک *ظرف‌های مخصوص مخروطی شکل* انجام شود تا *ریشه درخت* هنگام رشد به سمت عمق زمین هدایت شود.
یک موضوع دیگر که باید مورد توجه قرار بگیرد *بحران کمبود آب* است که در همه نقاط کشور عمومیت دارد بنابراین باید دقت کنیم در همه مناطق از *نهال‌های منطبق با اقلیم، بومی اما کم‌آب‌بر* استفاده کنیم ولی وقتی می‌بینیم حتی طرح مکتوبی نداریم می‌توانیم نتیجه بگیریم که هیچ ایده کارشناسی در این مورد وجود ندارد.
باز هم با این اتفاق مواجه هستیم که *دولت، پیمانکار انتخاب می‌کند* و *مردم* را برای کاشت نهال *بسیج* می‌کند تا تمام منطقه‌ای که خودش پوشش گیاهی دارد را *پر از چاله* کند.
نه فقط *پوشش گیاهی همان منطقه را از بین می‌بریم* بلکه بعد از گذشت مدتی *انبوهی از نهال های خشک شده* روی دستمان می‌ماند.
پیشنهاد کارشناسان، ترک کاشت نهال نیست بلکه *انجام اصولی آن* و دور از *رفتار هیجانی* است.
کاری که بتواند به کاهش فرسایش خاک، حفظ آب، ترسیب کربن؛ کنترل گازهای گلخانه و مقابله با سیلاب کمک کند.
نیازی نیست به یک باره به طبیعت هجوم ببریم که می‌خواهیم نهال بکاریم.
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment