خاطره بهروز فروتن از روزهای راه اندازی ذوب آهن اصفهان (بخش دوم/ پایانی)
| فاطمه گنج کریمی
آیا به نظر شما هنوز هم میتوان آن اراده و انگیزه را در جوانان امروز دید؟
امروز اگر در کشور دقت کنیم جوانانی که در حوزه استارتاپ ها فعالیت مجازی دارند دنیا را به خود خیره کردند، آن زمان هم مهندسان ما تلاش کردند و در حقیقت گل میکاشتند و منتظر مهندسان روسی نمینشستند. نقشه از روسها بود و اصلاح نقشه و اجرا از ما. میتوان گفت از چالشی که وجود داشت فرصت ساختند. یک نکته را تمام فعالان و کارافرینان و جوانان باید به خاطر داشته باشند؛ خارجی فقط به فکر جیب خودش است، اما ایرانی به فکر سرنوشت و سرزمین خود است.
در همین شرایط تحریم هم میشه چنین انتظاری از جوانان ایرانی در حوزه تولید داشت؟
تحریم وجود دارد، اما برای افراد کارآفرین و فعال تحریم میتواند سکوی پرتاب باشد. باور کنید این شعار نیست، شخص بنده این سختیها را تجربه کردم و با چشم خود دیدم. آن زمان به دلیل نبود تکنولوژی مشکلات و سختیهای کار بیشتر بود، اما اکنون به دلیل پیشرفت تکنولوژی کارها سادهتر شده است. امروز توانی که در بخش علمی و مهندسی داریم مطمئنا خیلی بهتر از دهه 40 و 50 است، اما تفاوتی که وجود دارد، این است که آن سالها تعصب و غیرت ملی در کار بیشتر بود و کارها راه میافتاد. به راحتی میشد اراده کارآفرینان را دید. امروز بیشتر به منابع اقتصادی توجه میشود.
یک موضوع مهم دیگر اینکه آن سالها بازار جهان، آهن و ذوب آهن ایران را نمیشناخت، چراکه توسط روسها ساخته شده بود، اما به آرامی با پیشرفت کار و صادرات کالا به کشورهای حوزه خلیجفارس، فهمیدند که ذوب آهن ایران یکی از کارخانههای مطرح منطقه خواهد شد که این اتفاق هم رقم خورد.
تفاوت کارآفرینان دیروز و کارآفرینان امروز از دیدگاه شما در چیست؟
کلمه کارافرینی حدود 10 یا 20 سال است که در ایران به کار می رود و مطرح است، اما افرادی که در گذشته فعالیت میکردند به تمام معنا کارآفرین بودند، طوری که ریسک میکردند و حاضر میشدند که جیبشان خالی شود، اما تولید کشور از حرکت بازنماند. انگیزه پیشرفت کار بیشتر بود، اما امروز و خصوصا چند سال اخیر مردم توجهی به هویت ملی ندارند و این انگیزه دیده نمیشود. معضلات اقتصادی به گونهای است که میخواهند این معضلات را با راه های دیگری چاره کنند و نگاهی به صنعت و تولید وجود ندارد. متاسفانه پول بر هویت ملی غلبه پیدا کرده است!
از سخت کوشی کارگران و مهندسان ایرانی شرکت ذوب آهن در دهه 40 و 50 بگویید:
چندین سالی که در ذوب آهن فعالیت داشتم میدیدم که تمام مهندسان ذوب آهن در سختترین شرایط کار میکنند و حتی شب ها به خانه برنمیگشتند و همانجا در کارخانه شب را صبح می کردند تا کار پیش برود. آنها به کارشان تعصب داشتند و میخواستند نزدیکِ کار باشند. به جای 8 ساعت 18 ساعت کار میکردند و کار با کیفیت انجام می دادند. کار را از روسها می آموختند تا در آینده خودشان کار را پیش ببرند. سعی میکردند کار را یاد بگیرند و ادامه بدهند.
مهندس فروتن، الان که به گذشته و به خاطرههایی که از شرکت ذوبآهن دارید فکر میکنید، آیا این خاطرهها شما را مایوس میکند یا امیدوار؟
فعالیت در شرکت ذوب آهن برای من تجربه بسیار خوبی بود. من در کارآفرینی چیزی را تهدید نمیبینیم، اگر سختی وجود داشت آن سختی ما را ساخت و ورزیده کرد. یادمان باشد، ما لبخند میزنیم به سختیهای گذشته چراکه برای ما تجربه آورد.
خاطرهای که هیچ وقت آن را فراموش نکردید؟
یادم می آید در آن زمان یک روز به شرکت ذوب آهن می رفتم و زمستان بود. با یک پیکان در مسیر شهرکرد بودیم که شدت بارش برف آن را از حرکت انداخته بود. راننده سوار شد و من پیاده شدم که هول بدهم، جاده آنقدر ناهموار بود که پیکان نتوانست بماند و همینطور در حین هول دادن به رفتن ادامه داد و من جا ماندم و 7 ساعت در کنار سیاه چادرها متوقف شدم، تا صبح که خودرویی آمد و مرا با خود برد. خوشبختانه یخ نزدم! خاطرات شیرین آن روزها را فراموش کردم، اما خاطرات سختیها را از یاد نبردم. سختیها، سرنوشتساز آدمی هستند. اگرچه شادیها لذت آفرین لحظهها هستند، اما آنچه که هویت و سرنوشت را می سازند سختیها هستند.
چه آن زمانی که دبیر بودم ، چه وقتی که در صنایع غذایی مطرح شدم و چه حالا که مدرس هستم. سختی ها را تلاشی برای پیشرفت میدیدم و نه راهی برای عقب گرد. به جوانان میخواهم بگویم اگر سختی دیدید عامل پیشرفتتان را در آن بیابید. کسانی در کوهنوردی موفق هستند که عرق میریزند، خسته میشوند، اما هیچ وقت ناامید نمیشوند و قله را فتح میکنند.
✅ @karkhone