.
درباره خانواده فردوس که دیروز از فهرست تحریم‌های آمریکا خارج شدند چه می‌دانیم؟
.
وزارت خزانه‌داری آمریکا جمعه یازده تیر ۱۴۰۰ سه شهروند ایرانی را فهرست تحریم‌ها خارج کرد. محمدرضا دزفولیان، بهزاد فردوس و مهرزاد فردوس که شهریور سال گذشته به دلیل ارتباط با شرکت ماموت دیزل و گروه صنعتی ماموت که متهم به همکاری در تولید موشک‌های بالستیک در ایران است، تحریم شده بودند، از لیست تحریم‌ها خارج شدند.
.
خانواده فردوس مالک گروه صنعتی ماموت است که از سال‌ها پیش به کار واردات و مونتاژ کامیون‌های اسکانیا مشغول بودند.
.
پدرخوانده‌های واردات خودرو؛ خانواده فردوس

در چهار دهه گذشته واردات خودرو به ایران همیشه «انحصاری» و همراه با «رانت ارزی و اطلاعاتی» و در اختیار کسانی بوده که از روابط پیدا و پنهان با مقامات و نهادهای دولتی و حکومتی برخوردارند.

پيش از آن كه تاجر و واردكننده خودرو سواری باشند، از دو دهه پیش به کار واردات و مونتاژ كاميون‌های اسكانيا در ایران مشغول بودند. خانواده «فردوس»، مالک «گروه صنعتی ماموت» از ديگر خانواده‌هایی كه در ایران انحصار بازار خودروهای خارجی را دارند، يک گام جلوتر است. اگر خانواده‌های ديگر با واردات خودرو شروع كرده و در سال‌های اخير وارد توليد يا مونتاژ آن شده‌اند، خانواده فردوس بنابر دلايل مختلف، از جمله ماهيت كارشان كه خودروهای سنگين و نيمه‌سنگين است، از چند دهه پيش در کار مونتاژ خودروهای سنگين فعال بوده است و نمايندگی كاميون‌های «اسكانيا» را در ايران دارد. اكنون «مهرزاد مانوئل فردوس» و «بهزاد دانیل فردوس»، فرزندان «بهروز فردوس» علاوه بر اداره گروه صنعتی ماموت، نمايندگی «فولكس واگن» را هم اداره می كنند.

طبق آن چه در وبسايت مجتمع صنعتی ماموت آمده، اين مجتمع در سال ۱۳۷۱ آغاز به كار كرده و با احداث چندين كارخانه، اكنون در وسعتی بيش از دو ميليون متر مربع داير است. اين وبسايت، ماموت را معتبرترين نام در صنعت حمل و نقل، ساختمان، صنايع مخابراتی و سيستم‌های پيشرفته معرفی كرده است كه انواع تريلر، اتاق حمل بار، كانكس و اسكلت و سازه‌های فلزی را توليد و حتی به كشورهای دیگر در سه قاره صادر می كند.

اما اين سابقه صنعتی موجب نشده است كه خاندان فردوس با استفاده از وابستگی خانوادگی خود به كشور آلمان، برای توليد خودروهای ديگر تلاش نكند. این خانواده در سال ۱۳۹۶ اعلام كرد قصد توليد محصولات فولكس واگن آلمان در ايران را دارد و رايزنی‌هایی را در اين خصوص آغاز كرده است. اما همكاری با اين شرکت خودروسازی آلمانی در نهايت از واردات فولكس واگن فراتر نرفت.

در فهرست دريافت كنندگان ارز دولتی كه مردادماه ۱۳۹۷ از سوی بانک مركزی منتشر شد، نام شركت‌های زيرمجموعه خانواده فردوس نيز به چشم می‌خورد؛ شرکت مجتمع صنعتی ماموت تهران سه میلیون و ۴۸۱ هزار یورو، ۸۳ هزار و ۵۰۰ یوان چین ، ۴۹۱ هزار وون کره جنوبی و ۱۵ هزار و ۴۴۱ لیر ترکیه به نرخ ارز دولتی تنها در بهار سال ۱۳۹۷ دریافت کرده است. «ماموت دیزل» نیز یک میلیون و ۷۰ هزار یورو و «ماموت تلکا» ۱۳۴ هزار یورو ارز دولتی گرفته اند. شرکت «ماموت خودرو»، یکی دیگر از شرکت های خانواده فردوس هم ۸۴۲ هزار و ۲۸۰ یورو از «سامانه نیما» برای واردات خودروی ۱۵۰۰ تا ۲۰۰ سی سی بنزینی(سواری) دریافت کرده است.
.
با وجود آن که همه این موارد در فهرست منتشر شده بانک مرکزی موجود است اما تنها یک خبر اتهام سوء استفاده این شرکت از ارز دولتی را مطرح کرد. در این خبر آمده بود:«شرکت خودروسازی ماموت خودرو با تعرفه چای ساز و قهوه ساز از بانک مرکزی سه هزارو ۶۴۱ یورو ارز دولتی دریافت کرده است.»
البته ماموت خودرو در این باره پاسخی منتشر و اعلام کرد که قهوه‌ساز را به عنوان آپشن خودروهای خارجی وارد کرده ‌است.

گران بودن قيمت نهایی خودروهای وارداتی، اتهام دیگری است كه خانواده فردوس نیز مانند برخی از دارندگان انحصار واردات انواع خودرو با آن رو به رو کرده است. شرکت های این خانواده متهم هستند که با ایجاد جو روانی، محصولات خود را گران‌تر از قیمت واقعی به مصرف‌کننده عرضه می‌کنند؛ برای نمونه، قیمت «فولکس واگن تیگوان» كه ۱۸ دی ماه ۱۳۹۶ مبلغ ۲۸۹ ميليون تومان اعلام شده بود، ارديبهشت ۱۳۹۷ بيش از ۱۰۰ ميليون تومان گران شد. اين خودرو در بازار آزاد تا ۵۵۰ ميليون تومان هم به فروش می‌رسيد. اين درحالي است كه واردكنندگان آن ارز دولتی دريافت كرده اند و گران شدن خودروها تنها به دليل جو ملتهب بازار ارز، توجیه قابل دفاعی نداشته است. تيرماه ۱۳۹۷ قيمت اين خودرو در بازار ایران به حدود ۶۳۵ میلیون تومان رسيد، در حالی که این خودرو در بازار امریکا بین ۲۲ تا ۲۴ هزار دلار عرضه می‌شود.

محمد شريعتمداری: اسم مافيای خودرو، خانواده نیست