🚩شوروی و تاسیس جمهوریت
(جمهوری ترکیه)
#عدنان_فلاحی
درباره‌ی نقش دولت‌های غربی (به ویژه دو دولت فرانسه و بریتانیا) در ترسیم نظم جدید سیاسی پساعثمانی در منطقه‌ی خاورمیانه یا غرب آسیا بسیار گفته شده است. اما نکته‌ی مغفول نقش بسیار مهم ضلع سومِ "اتفاق مثلث" (متفقین در جنگ اول) در ترسیم این نظم است: روسیه که بعدا به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تبدیل شد. شوروی نقش مهمی در تثبیت دو دولت جدید خاورمیانه یعنی اسراییل و ترکیه بازی کرد.
نقش اتحاد جماهیر شوروی در برکشیدن دولت انقلابی نهضت ملی #مصطفی_کمال در آنکارا، بسیار چشمگیر بود. بعد از شکاف حاصل در عثمانی و ایجاد دو دولت موازی در آنکارا (به رهبری مصطفی کمال و نهضت ملی ترکیه که علیه اشغال متفقین شکل گرفت) و استانبول (که مفاد صلح تحمیلی مودروس را پذیرفته بود)، شوروی نخستین دولتی بود که در برابر بریتانیا، یونان، ایتالیا و سایر دولِ غربیِ ذینفع در اشغال استانبول و ترکیه ـ که فقط سلطان عثمانی را به رسمیت می‌شناختند ـ فقط دولت آنکارا را به عنوان دولت مشروع ترکیه به رسمیت شناخت و مشروعیت سلطان عثمانی را عملا بلاموضوع کرد. واکنش نخستین روس‌ها به خیزش مصطفی کمال علیه عثمانی، واکنشی مثبت بود و حتی روزنامه‌ی دولتی ایزوستیا آن را "نخستین انقلاب شورایی" در خاورمیانه نامید. با شدت گرفتن درگیری‌های بین نیروهای نهضت ملی با سربازان بریتانیا، مصطفی کمال بیش از پیش متوجه روس‌ها و کمک گرفتن از لنین شد. مصطفی کمال بعد از کنگره‌ی سیواس نماینده‌ای را عازم شوروی کرد تا با بلشویک‌ها و لنین درباره‌ی امکان دریافت کمک‌های تسلیحاتی گفتگو کند. انقلابیون ترک مکررا از شوروی می‌خواستند که آنها را در برابر نیروهای امپریالیستی یاری کنند. لنین کلیه‌ی معاهدات پیشین بین عثمانی و روسیه را ملغا کرد و مناطق قابل مناقشه‌ای در قفقاز را به دولت آنکارا واگذار کرد و در عوض دولت آنکارا نیز دست بلشویک‌ها را در جمهوری سوسیالیستی شوروی آذربایجان باز گذاشت تا بر این منطقه و به ویژه منابع نفتی باکو تسلط یابند. بده‌بستان‌ها بین دولت انقلابی مصطفی کمال در آنکارا و دولت انقلابی لنین در مسکو سرانجام نتیجه داد و در ۱۶مارس ۱۹۲۱ توافقی موسوم به "معاهده‌ی مسکو" بین روسیه‌ی بلشویکی به رهبری ولادیمیر لنین و مجلس کبیر ملی ترکیه به رهبری مصطفی کمال آتاتورک در مسکو بسته شد.
( 📸در عکس بالا، شاهد نمایی از "بنای یادبود جمهوری" در میدان تقسیم استانبول هستیم. مصطفی کمال در مرکز تصویر مشخص است و پشت سر او ژنرال‌های شوروی میخائیل فرونزه و کلیمنت وروشیلوف، به مثابه نمادی از قدردانی از کمک‌های شوروی در طول جنگ استقلال قرار دارند.)
🇹🇷Ellinne🇹🇷
(جمهوری ترکیه)
#عدنان_فلاحی
درباره‌ی نقش دولت‌های غربی (به ویژه دو دولت فرانسه و بریتانیا) در ترسیم نظم جدید سیاسی پساعثمانی در منطقه‌ی خاورمیانه یا غرب آسیا بسیار گفته شده است. اما نکته‌ی مغفول نقش بسیار مهم ضلع سومِ "اتفاق مثلث" (متفقین در جنگ اول) در ترسیم این نظم است: روسیه که بعدا به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی تبدیل شد. شوروی نقش مهمی در تثبیت دو دولت جدید خاورمیانه یعنی اسراییل و ترکیه بازی کرد.
نقش اتحاد جماهیر شوروی در برکشیدن دولت انقلابی نهضت ملی #مصطفی_کمال در آنکارا، بسیار چشمگیر بود. بعد از شکاف حاصل در عثمانی و ایجاد دو دولت موازی در آنکارا (به رهبری مصطفی کمال و نهضت ملی ترکیه که علیه اشغال متفقین شکل گرفت) و استانبول (که مفاد صلح تحمیلی مودروس را پذیرفته بود)، شوروی نخستین دولتی بود که در برابر بریتانیا، یونان، ایتالیا و سایر دولِ غربیِ ذینفع در اشغال استانبول و ترکیه ـ که فقط سلطان عثمانی را به رسمیت می‌شناختند ـ فقط دولت آنکارا را به عنوان دولت مشروع ترکیه به رسمیت شناخت و مشروعیت سلطان عثمانی را عملا بلاموضوع کرد. واکنش نخستین روس‌ها به خیزش مصطفی کمال علیه عثمانی، واکنشی مثبت بود و حتی روزنامه‌ی دولتی ایزوستیا آن را "نخستین انقلاب شورایی" در خاورمیانه نامید. با شدت گرفتن درگیری‌های بین نیروهای نهضت ملی با سربازان بریتانیا، مصطفی کمال بیش از پیش متوجه روس‌ها و کمک گرفتن از لنین شد. مصطفی کمال بعد از کنگره‌ی سیواس نماینده‌ای را عازم شوروی کرد تا با بلشویک‌ها و لنین درباره‌ی امکان دریافت کمک‌های تسلیحاتی گفتگو کند. انقلابیون ترک مکررا از شوروی می‌خواستند که آنها را در برابر نیروهای امپریالیستی یاری کنند. لنین کلیه‌ی معاهدات پیشین بین عثمانی و روسیه را ملغا کرد و مناطق قابل مناقشه‌ای در قفقاز را به دولت آنکارا واگذار کرد و در عوض دولت آنکارا نیز دست بلشویک‌ها را در جمهوری سوسیالیستی شوروی آذربایجان باز گذاشت تا بر این منطقه و به ویژه منابع نفتی باکو تسلط یابند. بده‌بستان‌ها بین دولت انقلابی مصطفی کمال در آنکارا و دولت انقلابی لنین در مسکو سرانجام نتیجه داد و در ۱۶مارس ۱۹۲۱ توافقی موسوم به "معاهده‌ی مسکو" بین روسیه‌ی بلشویکی به رهبری ولادیمیر لنین و مجلس کبیر ملی ترکیه به رهبری مصطفی کمال آتاتورک در مسکو بسته شد.
( 📸در عکس بالا، شاهد نمایی از "بنای یادبود جمهوری" در میدان تقسیم استانبول هستیم. مصطفی کمال در مرکز تصویر مشخص است و پشت سر او ژنرال‌های شوروی میخائیل فرونزه و کلیمنت وروشیلوف، به مثابه نمادی از قدردانی از کمک‌های شوروی در طول جنگ استقلال قرار دارند.)
🇹🇷Ellinne🇹🇷
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment