⭕️ فتحعلی اویسی؛ بازیگر هزارچهره
📌 کمتر بازیگری میتوان پیدا کرد که همانند فتحعلی اویسی این همه نقش متفاوت بازی کرده و برخی از تکیهکلامهای او جزئی از فرهنگ عامه شده باشد
♦️انتشار خبر درگذشت فتحعلی اویسی، گویی ناگهان خاطرات بسیاری را برای نسلی از ایرانیان زنده کرد و آرشیو ذهنی آنها را به کار انداخت تا به یاد آورند او دیگر چه نقشهایی ایفا کرده است. این خاصیت هنر است که با مرگ هم حضور اهالی آن بازتابی تازه مییابد؛ گویی زندگی جدیدی را در ذهن علاقهمندانشان آغاز میکنند.
از تحصیل در تگزاس تا نقش ایلچی طغای در سربداران
در کارنامه بازیگری فتحعلی اویسی بیش از ۵۰ فیلم سینمایی و دهها سریال تلویزیونی به چشم میخورد. نخستین بازی او را باید ایفای نقش یکی از عوامل سفارت انگلستان در سریال «دلیران تنگستان» به کارگردانی همایون شهنواز دانست. او پیش از ایفای این نقش، تجربه تحصیل در رشته بازیگری در ایالت تگزاس را داشت. آنچنان که خود در گفتوگویی با نشریه خانواده سبز عنوان کرده است، در سالهای ۴۷ و ۴۸ برای ورود به حرفه بازیگری در دانشگاه امتحان میدهد اما پذیرفته نمیشود. سپس به گروه تئاتر حمید سمندریان میپیوندد و نقشی کوتاه ایفا میکند؛ اما شرایط به گونهای رقم میخورد که او به سمت سفر به خارج و تحصیل در آمریکا در حرفه بازیگری سوق داده میشود.
او از همان سال به تگزاس رفت و در دانشگاه ایالتی به تحصیل بازیگری پرداخت و در سال ۱۳۵۵ به ایران بازگشت. پس از بازی در سریال «دلیران تنگستان»، در فیلم «قدغن» به کارگردانی علیرضا داودنژاد هم نقش کوتاهی بازی کرد که احتمالا لحظه ورود او به دنیای سینما بود. بازی در یکی دو فیلم دیگر او را به سمت ایفای نقش در سریال «سربداران» سوق داد.
بیتردید نخستین نقشی که به شکل جدی در اذهان مخاطبان ایرانی باقی ماند، نقش «ایلچی طغای» در «سربداران» بود. اویسی در این نقش سبعیت و تاراجگری و خشونت یک گماشته میانرتبه مغول را به مطلوبترین شکل ایفا کرد و توانست آن حس تنفر و انزجار از سربازان مغول را در ذهن مخاطبان هم جاگیر کند. هنگامی که در بخشهای اول سریال و با هجوم سربداران و فتح باشتین، او را به دار آویختند، گویی چیزی از سریال کم شده بود.
پس از این سریال، او به کارگردانی روی آورد اما بازیگری را نیز از کف ننهاد؛ اگرچه عمده نقشهایی که او بازی کرد، در زمره نقشهای فرعی به شمار میآمدند اما نقشهای فرعی تاثیرگذاری بودند.
نقش سرهنگ در فیلم «ناخدا خورشید» جلوهای دیگر از نقشآفرینیهای اویسی است که با بازیگردانی خوب ناصر تقوایی در مقام کارگردان و البته گریم زیبای جلال معیریان و از همه مهمتر، فرورفتن او در نقش، خاطرهای خاص در ذهن مخاطبان ایجاد کرد. به گفته خود او، «اولین نقشی بود كه وقتی خواندم با رضایت كامل رفتم سركار و میدانستم مال من است.»
نقش او در «سرب» مسعود کیمیایی نیز بسیار اثرگذار بود. «دلشدگان»، «بانو»ی داریوش مهرجویی و بعدها «هیجو» محمدرضا هنرمند نیز از این جمله بودند. بازی او در نقش «مشتی علیشاه» در سریال کوچک جنگلی (به کارگردانی بهروز افخمی) نیز از دیگر نقشهایی بود که خود از آن به نیکی یاد میکند.
ادامه مطلب... 🖌 حسن امرایی