درست است که افکار و رفتار ما تا مدتی پس از یک تجربه (از جمله تجربه‌ی تصاویر رسانه‌ای)، به واسطه‌ی تصاویر ذهنی، تحت تأثیر آن تجربه قرار دارد، اما اشتباه است اگر تصور کنیم که اذهان ما تصاویر خامی بارگیری می‌کنند و حیات ذهنی ما را بر مبنای این تصاویر شکل می‌دهند.

ذخيره‌ی تصاویر در ذهن مانند انداختن عکس فوری در کیوسک‌های عکاسی خودکار نیست؛ اگر بود، چطور می‌توانستید تصویر ذهنی‌ای را که دنبالش می‌گردید پیدا کنید؟ در عوض، این تصاویر دارای برچسب‌ها و پیوندهایی است که آن‌ها را به پایگاه‌های گسترده‌ی دانش مرتبط و امکان ارزیابی و تفسیر این تصاویر را فراهم می‌کند. به عنوان نمونه، توانایی استادان شطرنج در به خاطر آوردن بازی‌های در حال انجام، زبانزد است، اما تصاویر ذهنی آنان از صفحه‌ی بازی مشتی عکس خام نیست. در عوض، سرشار از اطلاعات انتزاعی درباره‌ی بازی است، مانند این‌که کدام مهره کدام را تهدید می‌کند و کدام مجموعه مهره دفاع مطمئنی به حساب می‌آید. این را از آنجا می‌دانیم که اگر یک مشت مهره را تصادفی بر صفحه‌ی شطرنج بریزیم، استادان شطرنج در به خاطر سپردن آرایش آن‌ها بهتر از تازه‌کارها عمل نمی‌کنند. حال فرض کنید که در تصویرها، به جای آدمک‌های شطرنج، آدم‌های واقعی قرار بگیرند. در این صورت، حالت‌های موجود برای سازماندهی اطلاعات و یادداشت‌برداری در مورد اهداف و انگیزه‌های افراد - مثلاً این‌که آیا فرد حاضر در این تصویر در حال نقش بازی کردن است یا نه - به مراتب بیشتر است.

علت آن‌که تصاویر نمی‌تواند محتوای افکار ما باشد آن است که تصاویر، مانند واژه‌ها، دارای ابهام ذاتی است. تصویر لَسی ممکن است نماینده‌ی خود لَسی باشد، یا سگ گله‌ی اسکاتلندی، یا سگ‌ها، یا حیوانات، یا ستاره‌های تلویزیونی، با ارزش‌های خانوادگی. مفهومی که این تصویر نمونه‌ی آن تلقی می‌شود، بایستی به شکلی دیگر، شکلی انتزاعی‌تر، از اطلاعات استخراج شود. این جمله را در نظر آورید: دیروز عموی من وکیلش را اخراج کرد (مثالی که دن دنت پیشنهاد کرده است.) برای درک این جمله، یکی از برادرزاده‌ها ممکن است اتفاقات روز گذشته‌ی خود را به خاطر آورد و به جایگاه «عمو» در شجره‌نامه‌ی خانوادگی فکر کند و سپس پله‌های دادسرا و یک مرد خشمگین را تجسم کند. برادرزاده‌ی دیگر ممکن است تصویری از «دیروز» نداشته باشد اما چهره‌ی عمویش را تصور کند، به علاوه‌ی دری که به هم کوبیده می‌شود، و زنی در لباس رسمی. با وجود متفاوت‌بودن این دو دنباله‌ی تصویر، اگر از این دو برادرزاده درباره‌ی این جمله بپرسید یا از آن‌ها بخواهید معنای جمله را تفسیر کنند، متوجه می‌شوید که هر دو فهم یکسانی از آن دارند. دنت اشاره می‌کند که «تصویرسازی نمی‌تواند کلید فهمیدن باشد، چرا که نمی‌توان عمو، یا دیروز، یا اخراج یا وکیل را نقاشی کرد. مفهوم عمو، برخلاف دلقک و آتش‌نشان، مشخصه‌ای ندارد که نمود دیداری آن را منحصر به فرد کند، و مفهوم دیروز هم که اساساً نمود دیداری ندارد.»

از آن‌جا که تصاویر در بافتار فهم عمیق‌تری از انسان‌ها و روابط‌شان تفسیر می‌شود، «بحران بازنمایی» و توهماتش درباره‌ی دستکاری اذهان ما به وسیله‌ی تصاویر رسانه‌ای، مبالغه‌آمیز است. انسان‌ها در برابر تصاویر مصلوب‌الاراده نیستند، آن‌ها به مدد دانسته‌های خود، مثلاً درباره‌ی اعتبار و اغراض منبع فرستنده‌ی تصاویر، قادرند آنچه را که می‌بینند ارزیابی و تفسیر کنند.

* لسی نام یک سگ ماده‌ی اسکاتلندی خیالی در یک داستان کوتاه است که در سریالی آمریکایی نیز حضور پیدا کرد. این سریال بر ارزش‌های خانوادگی تأکید داشت.

📘#لوح_سپید
✍️استیون پینکر
📄 ۲۲۰-۲۲۱

@SciBookReader

گروه کتابخوانی علمی👇
https://t.me/joinchat/AtGPR0K5wDHIQWUt-2hxZQ