✅ تصور کنید یکی از همکاران شما در محیط کار، همه کارمندان را با یک جعبه شیرینی و فنجان قهوه مهمان میکند. همه از این اتفاق خوشحال و راضی هستند.اما تصور کنید همین شخص روز بعد با همان شیرینی سرکار بیاید. اما این بار هر شیرینی را ۱۰۰۰ تومان بفروشد. با وجود قیمت بسیار ارزان، فقط تعداد محدودی از او شیرینی میخرند. به عبارتی بهتر، تقاضا برای یک کالا، در قیمت صفر و قیمتی نزدیک به صفر بسیار متفاوت است. اثر قیمت صفر یا Zero Price Effect یک اثر مهم اقتصادی است. نکته اینجاست که در ذهن عموم مردم قیمت یک ریال با کالای رایگان بسیار متفاوت است. اثر قیمت صفر به طور کلی یعنی با کاهش قیمت، تقاضا رفته رفته افزایش پیدا می کند، اما با رسیدن به قیمت صفر، شاهد رشدی عجیب در حجم تقاضا خواهیم بود. قیمت صفر باعث می شود تصمیمات احمقانه بگیریم. تصمیم می گیرید شیرینیجات مصرف نکنید. تصمیمی کاملا عاقلانه است، برای کاهش وزن. چون به این نتیجه رسیده اید که لذت مصرف شیرینی به رنج دیابت و بیماری قلبی نمی ارزد و می دانید هزینه مالی و جانی ناشی از این بیماری ها خیلی تلخ تر از طعم یک شیرینی است. اما همکارتان یک شیرینی مجانی تعارف می کند. پیش خودتان می گویید که مدت هاست شیرینی نخوردم و از این به بعد هم نیت خوردن شیرینی را ندارم، پس ایرادی ندارد اگر امروز این پیشنهاد رایگان را بپذیرم. حتی شاید دلتان بخواهد دو تا بردارید! چرا یک دفعه آدمی به این حد منطقی و عاقل، به آدمی غیرمنطقی، احساسی و هیجانی تبدیل میشود؟ اثر قیمت صفر قادر است تصمیم های منطقی ما را کنار بزند و از ما انسانی غیرمنطقی بسازد. جالب اینجاست که اگر آن شیرینی هزار تومان قیمت داشت، آن را نمی خریدید.
🔺اما چند توصیه: ۱.در دنیا هیچ چیز رایگانی وجود ندارد: زمانی که با چیزی رایگان مواجه می شوید باید به آن شک کنید، چون در واقع هزینه های پنهان دیگری باید برای آن پرداخت کنید. برای مثال اگر تلویزیون به صورت رایگان فوتبال پخش می کند، توجه شما را مصرف میکند تا بتواند تبلیغات را به نمایش بگذارد.
۲.در دام بازاریاب ها نیوفتید: شعارهایی مثل “یکی بخر ، دوتا ببر” یا “بسته های عیدانه همراه اول و ایرانسل” یا اینکه در فودکورت ها یک تکه پیتزا رایگان برای تست به شما داده می شود، همگی برای به کار گیری اثر عدد صفر هستند. شما آن کالا را مصرف می کنید چون هزینه های برایش پرداخت نمی کنید ولی برای ادامه دادن وسوسه می شوید.
۳.با برچسب قیمت صفر وسوسه نشوید: بسیاری از کارهای ما مثل رانندگی برچسب قیمت صفر دارند. اکثر متخصصان جامعه، راننده شخصی ندارند یا اسنپ نمی گیرند ولی ساعت ها در ترافیک میمانند. در صورتی که می توانند در آن زمان خیلی بیشتر از پول اسنپ و حقوق راننده شخصی پول در بیاورند.
۴.دچار هزینه روانی نشوید: می توانید هر روز خودتان غذا درست کنید یا ماهانه یک میلیون به آشپز بدهید و این زمان را به انجام کار دیگری بپردازید که ۱.۲۰۰ درآمد ماهانه دارد. ولی عموم افراد این پیشنهاد را قبول نمی کنند چون رنج از دست دادن یک میلیون، از لذت به دست آوردن ۱.۲۰۰ بیشتر است./ پوریا بختیاری