#فيلسوف‌الدوله‌زنوزي (۲)
#جلال_شایق
فيلسوف‌الدوله در تأليف اين اثر دايره‌المعارف گونه، رنج فراواني برده و كوشيده است اطباي شرق و غرب را استقصا و گردآوري نمايد. گويا آن مرحوم در تأليف اين اثر در آخر عمر به سر برده است كه توفيق پيدا نكرده است مجلدات دوم و سوم آن را تأليف يا به چاپ برساند. اين كتاب شامل شرح حال چهارصد و شش تن از حكما و اطباي جهان مي‌باشد. او در آغاز كتاب مطرح‌الانظار در فلسفه پيدايش كتاب خود پس از مقدماتي اين چند بيت شعر حكمت‌آميز را مي‌آورد(۵).
حكمت آنست كه از آن دل و جان پر نور است/ جان همان موسي و حكمت قبس، دل طور است/به مثل جان چو عروسي است و حكمت زيور /آن بي‌اين، زحرم خانه قدسي دور است/منكر حكمت كوري است و حكمت خورشيد/كور اگر منكر خورشيد بود، معذور است/مرد بي‌حكمت اگر مُرد تو هيچ مپُرس/ كو كه مغضوبم اگر همچو كسي مغفور است(۴).
کتاب از سه مقدمه تشکیل می‌شود و سپس مؤلف وارد مبحث اصلی یعنی نگارش تراجم پزشکان از قدیم الایام تا روزگار مؤلف می‌پردازد که البته این بخش به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده است. مطالب مطرح شده در این سه مقدمه به قرار زیر است:
۱. در بیان فضل حکمت و ترجیح آن بر سایر علوم و آیات و اخباری که در این باب وارد شده است.
۲. در تاریخ و کیفیت حدوث صناعت طب و اول شیوع آن در اقطار عالم.
۳. در علو مرتبه حکماء و اندرز مبتدئین از اطباء(۱).
دیگران بسیار از این کتاب استفاده کرده اند فی المثل سیریل الگود در خصوص تردید انتصاب کتاب نبض به ابن سینا و تعلق آن به ابن مسکویه به نظر فیلسوف الدوله استناد و آن را تایید می نماید.
آثار دیگر او
مفتاح الادويه؛ معرفة السموم (مطبوع)؛ تاریخ تبریز؛حاشيه اقليدس؛ الجذامية؛ در سبب جذام و معالجه آن؛ گریپ (رساله در مرض انفلونزا) است
وفات:
حکیم فیلسوف الدوله سالهای پایانی عمر را از قم به مشهد رفت و در سال 1360 ق، مصادف با 1320 ش در آنجا وفات یافت.
@shayegh_poem
#جلال_شایق
فيلسوف‌الدوله در تأليف اين اثر دايره‌المعارف گونه، رنج فراواني برده و كوشيده است اطباي شرق و غرب را استقصا و گردآوري نمايد. گويا آن مرحوم در تأليف اين اثر در آخر عمر به سر برده است كه توفيق پيدا نكرده است مجلدات دوم و سوم آن را تأليف يا به چاپ برساند. اين كتاب شامل شرح حال چهارصد و شش تن از حكما و اطباي جهان مي‌باشد. او در آغاز كتاب مطرح‌الانظار در فلسفه پيدايش كتاب خود پس از مقدماتي اين چند بيت شعر حكمت‌آميز را مي‌آورد(۵).
حكمت آنست كه از آن دل و جان پر نور است/ جان همان موسي و حكمت قبس، دل طور است/به مثل جان چو عروسي است و حكمت زيور /آن بي‌اين، زحرم خانه قدسي دور است/منكر حكمت كوري است و حكمت خورشيد/كور اگر منكر خورشيد بود، معذور است/مرد بي‌حكمت اگر مُرد تو هيچ مپُرس/ كو كه مغضوبم اگر همچو كسي مغفور است(۴).
کتاب از سه مقدمه تشکیل می‌شود و سپس مؤلف وارد مبحث اصلی یعنی نگارش تراجم پزشکان از قدیم الایام تا روزگار مؤلف می‌پردازد که البته این بخش به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده است. مطالب مطرح شده در این سه مقدمه به قرار زیر است:
۱. در بیان فضل حکمت و ترجیح آن بر سایر علوم و آیات و اخباری که در این باب وارد شده است.
۲. در تاریخ و کیفیت حدوث صناعت طب و اول شیوع آن در اقطار عالم.
۳. در علو مرتبه حکماء و اندرز مبتدئین از اطباء(۱).
دیگران بسیار از این کتاب استفاده کرده اند فی المثل سیریل الگود در خصوص تردید انتصاب کتاب نبض به ابن سینا و تعلق آن به ابن مسکویه به نظر فیلسوف الدوله استناد و آن را تایید می نماید.
آثار دیگر او
مفتاح الادويه؛ معرفة السموم (مطبوع)؛ تاریخ تبریز؛حاشيه اقليدس؛ الجذامية؛ در سبب جذام و معالجه آن؛ گریپ (رساله در مرض انفلونزا) است
وفات:
حکیم فیلسوف الدوله سالهای پایانی عمر را از قم به مشهد رفت و در سال 1360 ق، مصادف با 1320 ش در آنجا وفات یافت.
@shayegh_poem
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment