این پاپ فرانسیس آدم شریف و اهل‌دردی است. می‌توانست ساکت باشد و تنها همان حرف‌های کلیشه‌ای و صدمن یک‌قاز هزارساله پاپ‌ها بزند ولی دل به دریا می‌زند و از سرِ درد حرف‌های نامتعارف می‌گوید.

می‌توان‌ پرسید: که چه بشود؟! مگر می‌شود به سیرتاریخ "نصیحت" کرد یا که فرمان داد! معلوم است که نمی‌شود! اما نباید از یاد برد که تاریخ را مردمان می‌سازند. تغییر یا کمک به تغییر ذهنیت‌ها سیرتاریخ را متاثر خواهد کرد. کیست که منکر آن شود که آنگاه که مارکس و انگلس در ۱۸۴۸ در آن بالاخانه محقر و خاک‌گرفته کنار میدان مرکزی بروکسل "مانیفست حزب کمونیست" را می‌نوشتند داشتند چه موج عظیمی در تاریخ آینده بشر را رقم می‌زدند.

اگر این سخن را به خودشان عرصه کنیم منکر تاثیر آن نوشته کوتاه می‌شوند و ادعا می‌کنند که همه آن تحولات جبرتاریخ بود! اما چنین نبود، آن رساله نقش عظیمی ایفا کرد که یک‌سویش تعدیل‌های درازدامن در سرمایه‌داری صنعتی بی‌مهار و وحشیانه بود از ترس انقلاب کمونیستی! (منع کار کودکان، محدودکردن ساعات کار کارگران به ۸ ساعت، قوانین ناظربر سلامت محیط کار، و بعدترها تامین‌اجتماعی) و البته بخش دیگری هم کشتارگاه‌های استالین و پولپوت بود که هنوز در کره‌شمالی و تا حدبسیار ملایم‌تری در چین برقرار است.

برخلاف آموزه مارکسیستی، تاریخ از تحولات در ذهنیت‌ها تاثیر می‌پذیرد. همچنان که ما آدم ها تا یکصدوپنجاه سال پیش هرگز چنین مُصرفانه و پر ریخت‌وپاش زندگی نمی‌کردیم و سرمایه‌داری صنعتی رو به اعتلا این تباهی را یادمان داد تا مصرف‌کنندگان انبوه تولید انبوه‌اش باشیم، بازهم می‌توانیم دست از این رویه زیستن برداریم. آیا نگاه ما به طبیعت و حیات وحش و تهدیدات زیست محیطی همانی است که پنجاه سال پیش بود؟! داریم "آدم" می‌شویم! بحثی دراین نیست، بحث در آن است که آیا فرصت خواهیم داشت یا نه!