کار نیکو کردن از پر کردن است
نقل است انوشیروان و وزیرش بزرگمهر به شکار رفتند. نوشیروان تیری در چله گذاشت و آهویی را به زیبایی به زیر کشید.
بزرگمهر در مقام تحسین شاه گفت که این مهارت شاه ناشی از تمرین اوست اما شاه بر این باور بود که این فره ایزدی اوست که چنین ویژگی به او عنایت کرده!
در راه، دخترکی نحیفی را دیدند که گاوی فربه را به دوش گرفت و از علفزار به آغل برد.
شاه پی کشف سر این ماجرا رو به دخترک کرد و گفت: از چه رو توانستی این گاو فربه را به دوش کشی!؟
دخترک گفت: این گاو، گوساله‌ای نحیف بود، از روز اولی که به دنیا آمد، من هر روز او را اینگونه به علفزار آوردم و بازگرداندم تا اینک که گاوی فربه شده!
بزرگمهر به شاه لبخندی زد و گفت: کار نیکو کردن از پر کردن است!
باز نقل است اسمیت معجزه تقسیم کار و تخصصی شدن را در کارگاه سوزن‌سازی عمویش کشف کرد (در اصالت این داستان شک و شبهه زیاد است).
او دریافت اگر به جای آنکه هر کارگر، سیم را هم ببرد، هم صاف کند، هم سوراخ کند و هم نوکش را تیز؛ هر کدام در یک کار متخصص شوند، راندمان کار به شکل تصاعدی بالا خواهد رفت.
تقسیم کار و تخصصی شدن و در نهایت، مزیت نسبی، از همین جا متولد شد.
هر کسی را بهر کاری ساختند!
اما این بهر کاری، لزوما ژنتیکی نیست گرچه ژن و ویژگی‌های هر کسی، او را برای کاری مناسب می‌سازد.
ماهی در بالا رفتن از درخت، هیچ مطلق است اما در شنا کردن، هیچ سنجابی به گرد پایش نمی‌رسد.
بخشی مهمی از مزیت نسبی، در همین ویژگی‌های شخصی افراد و در یک اشل بزرگتر، جوامع و اقلیم‌ها نهفته است.
مزیت نسبی یعنی همین؛ من در چه کاری متخصص شوم که هم با توانایی‌هایم سازگار باشد و هم با شرایط اقلیمی و جغرافیایی من هماهنگ!
غیر از این اگر کنم، من یک همه کاره هیچ کاره‌ام.
زندگی شخصی‌مان را نگاه اندازیم؛ اگر قرار بود همه چیز مورد نیازمان را خودمان تولید کنیم، وضع زندگی‌مان از گاوهای طویله بهتر نبود!
حالا در این کانسپت، آنچه موجب می‌شود ما به حداکثر منافع و مزایا از این تقسیم کار و مزیت نسبی دست یابیم، رقابت همکاری‌جویانه ماست!
هم رقابت و هم همکاری؛ توأمان!
با هم رقابت می‌کنیم تا هر کدام بهتر از دیگری باشیم. چرا!؟
چون دنبال سود خودمان هستیم! رقابت یک اصل کاملا خودخواهانه است. من با آن دیگری که کالایی مشابه می‌سازد، رقابت می‌کنم تا مشتری بیشتری را به سمت خودم جلب کنم. من خیرخواه مشتری نیستم، دنبال سودم هستم اما؛
اما سود بیشتر من، مستلزم جلب توجه تعداد بیشتری از مصرف‌کنندگان به سمت خودم است!
چگونه باید چنین کاری انجام دهم!؟
با تولید کالای با کیفیت بالاتر و ایضا قیمت کمتر!
این همه داستان رقابت در بازار است. وقتی من چنین ارزشی را برای مصرف‌کننده ایجاد کنم، هیچ آدم عاقلی سمت مغازه بغلی نخواهد رفت. ناچار او هم باید چنین کند و گرنه باید جل و پلاسش را جمع کند. همین رقابت و انگیزه خودخواهانه ماست که در نهایت خیر جمعی که همان اضافه رفاه بیشتر مصرف‌کننده باشد را رقم می‌زند. بنابراین، من با ایجاد مزیت نسبی برای خودم، جیب خودم را از زر و سیم آکندم و در عین حال، برای مصرف‌کننده هم رفاه و آسایش بیشتر فراهم کردم.
اما همکاری‌جویانه هم هست!
چرا!؟
چون به مرور تولید پیچیده می‌شود و لاجرم در تولید همان کالای خاص، مثلا اتومبیل، برخی در تولید برخی اجزای آن، متحبرتر شده و مزیت نسبی برای خود ایجاد می‌کنند. اینجا من باید با دیگرانی که حتی ممکن است رقیب من باشند دست به همکاری می‌زنم!
نمونه آن که شاید تعجب کنید، همکاری اپل و سامسونگ است! صفحه نمایش گوشی‌های اپل را سامسونگ تولید می‌کند!!!
عجیب بود؛ نه!!؟
در مزیت نسبی حتی رقبای تشنه به خون هم هم، همکاری می‌کنند.
اما چرا حکومت‌های ایدیولوژیک با مزیت نسبی سر جنگ دارند!؟
رقابت همکاری‌جویانه، ملزوماتی دارد. از جمله توافق بر سر یک سری اصول کلی. این اصول ممکن است اندیشیده شده باشند یا ناشی از نظم‌های خودجوش!
نظم‌هایی که محصول کنش ما هستند و نه لزوما از پیش برای آنها تدبیری اندیشیده باشیم. مثل نظم بازار. کسی بازار را خلق نکرده، محصول کنش ما انسان‌هاست. مثل دستور زبان؛ کسی زبان را خلق نکرده، محسوب کنش‌های انسان‌هاست!
حال اگر یک حکومت جایگاه خود را در نفی و نقض این اصول کلی تعریف کند، پی برساختن چیزی باشد که آن دیگران دخیل در بازار نتوانند به هر دلیل با آن کنار آیند، اینجا آن حکومت با یک خلأ مواجه می‌شود؛ قادر نیست از مزیت همکاری بهره برد و لاجرم باید برای تامین نیازهای خود، خود دست به تولید همه چیز بزند! نتیجه را هم قبلاً گفتیم: زندگی گاوها در طویله!
در واقع، خودکفایی به خودی خودش یک تز نیست، محصول جانبی
(by product)
نوع نگاه ما به روابطی است که میان سایر آدمیان و سایر جوامع شکل گرفته است. اگر نخواهم این بازی را بپذیرم، لاجرم چاره‌ای جز زندگی در طویله خودکفایی ندارم!
✅ @karkhone
نقل است انوشیروان و وزیرش بزرگمهر به شکار رفتند. نوشیروان تیری در چله گذاشت و آهویی را به زیبایی به زیر کشید.
بزرگمهر در مقام تحسین شاه گفت که این مهارت شاه ناشی از تمرین اوست اما شاه بر این باور بود که این فره ایزدی اوست که چنین ویژگی به او عنایت کرده!
در راه، دخترکی نحیفی را دیدند که گاوی فربه را به دوش گرفت و از علفزار به آغل برد.
شاه پی کشف سر این ماجرا رو به دخترک کرد و گفت: از چه رو توانستی این گاو فربه را به دوش کشی!؟
دخترک گفت: این گاو، گوساله‌ای نحیف بود، از روز اولی که به دنیا آمد، من هر روز او را اینگونه به علفزار آوردم و بازگرداندم تا اینک که گاوی فربه شده!
بزرگمهر به شاه لبخندی زد و گفت: کار نیکو کردن از پر کردن است!
باز نقل است اسمیت معجزه تقسیم کار و تخصصی شدن را در کارگاه سوزن‌سازی عمویش کشف کرد (در اصالت این داستان شک و شبهه زیاد است).
او دریافت اگر به جای آنکه هر کارگر، سیم را هم ببرد، هم صاف کند، هم سوراخ کند و هم نوکش را تیز؛ هر کدام در یک کار متخصص شوند، راندمان کار به شکل تصاعدی بالا خواهد رفت.
تقسیم کار و تخصصی شدن و در نهایت، مزیت نسبی، از همین جا متولد شد.
هر کسی را بهر کاری ساختند!
اما این بهر کاری، لزوما ژنتیکی نیست گرچه ژن و ویژگی‌های هر کسی، او را برای کاری مناسب می‌سازد.
ماهی در بالا رفتن از درخت، هیچ مطلق است اما در شنا کردن، هیچ سنجابی به گرد پایش نمی‌رسد.
بخشی مهمی از مزیت نسبی، در همین ویژگی‌های شخصی افراد و در یک اشل بزرگتر، جوامع و اقلیم‌ها نهفته است.
مزیت نسبی یعنی همین؛ من در چه کاری متخصص شوم که هم با توانایی‌هایم سازگار باشد و هم با شرایط اقلیمی و جغرافیایی من هماهنگ!
غیر از این اگر کنم، من یک همه کاره هیچ کاره‌ام.
زندگی شخصی‌مان را نگاه اندازیم؛ اگر قرار بود همه چیز مورد نیازمان را خودمان تولید کنیم، وضع زندگی‌مان از گاوهای طویله بهتر نبود!
حالا در این کانسپت، آنچه موجب می‌شود ما به حداکثر منافع و مزایا از این تقسیم کار و مزیت نسبی دست یابیم، رقابت همکاری‌جویانه ماست!
هم رقابت و هم همکاری؛ توأمان!
با هم رقابت می‌کنیم تا هر کدام بهتر از دیگری باشیم. چرا!؟
چون دنبال سود خودمان هستیم! رقابت یک اصل کاملا خودخواهانه است. من با آن دیگری که کالایی مشابه می‌سازد، رقابت می‌کنم تا مشتری بیشتری را به سمت خودم جلب کنم. من خیرخواه مشتری نیستم، دنبال سودم هستم اما؛
اما سود بیشتر من، مستلزم جلب توجه تعداد بیشتری از مصرف‌کنندگان به سمت خودم است!
چگونه باید چنین کاری انجام دهم!؟
با تولید کالای با کیفیت بالاتر و ایضا قیمت کمتر!
این همه داستان رقابت در بازار است. وقتی من چنین ارزشی را برای مصرف‌کننده ایجاد کنم، هیچ آدم عاقلی سمت مغازه بغلی نخواهد رفت. ناچار او هم باید چنین کند و گرنه باید جل و پلاسش را جمع کند. همین رقابت و انگیزه خودخواهانه ماست که در نهایت خیر جمعی که همان اضافه رفاه بیشتر مصرف‌کننده باشد را رقم می‌زند. بنابراین، من با ایجاد مزیت نسبی برای خودم، جیب خودم را از زر و سیم آکندم و در عین حال، برای مصرف‌کننده هم رفاه و آسایش بیشتر فراهم کردم.
اما همکاری‌جویانه هم هست!
چرا!؟
چون به مرور تولید پیچیده می‌شود و لاجرم در تولید همان کالای خاص، مثلا اتومبیل، برخی در تولید برخی اجزای آن، متحبرتر شده و مزیت نسبی برای خود ایجاد می‌کنند. اینجا من باید با دیگرانی که حتی ممکن است رقیب من باشند دست به همکاری می‌زنم!
نمونه آن که شاید تعجب کنید، همکاری اپل و سامسونگ است! صفحه نمایش گوشی‌های اپل را سامسونگ تولید می‌کند!!!
عجیب بود؛ نه!!؟
در مزیت نسبی حتی رقبای تشنه به خون هم هم، همکاری می‌کنند.
اما چرا حکومت‌های ایدیولوژیک با مزیت نسبی سر جنگ دارند!؟
رقابت همکاری‌جویانه، ملزوماتی دارد. از جمله توافق بر سر یک سری اصول کلی. این اصول ممکن است اندیشیده شده باشند یا ناشی از نظم‌های خودجوش!
نظم‌هایی که محصول کنش ما هستند و نه لزوما از پیش برای آنها تدبیری اندیشیده باشیم. مثل نظم بازار. کسی بازار را خلق نکرده، محصول کنش ما انسان‌هاست. مثل دستور زبان؛ کسی زبان را خلق نکرده، محسوب کنش‌های انسان‌هاست!
حال اگر یک حکومت جایگاه خود را در نفی و نقض این اصول کلی تعریف کند، پی برساختن چیزی باشد که آن دیگران دخیل در بازار نتوانند به هر دلیل با آن کنار آیند، اینجا آن حکومت با یک خلأ مواجه می‌شود؛ قادر نیست از مزیت همکاری بهره برد و لاجرم باید برای تامین نیازهای خود، خود دست به تولید همه چیز بزند! نتیجه را هم قبلاً گفتیم: زندگی گاوها در طویله!
در واقع، خودکفایی به خودی خودش یک تز نیست، محصول جانبی
(by product)
نوع نگاه ما به روابطی است که میان سایر آدمیان و سایر جوامع شکل گرفته است. اگر نخواهم این بازی را بپذیرم، لاجرم چاره‌ای جز زندگی در طویله خودکفایی ندارم!
✅ @karkhone
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment