نظام‌های توتالیتر در طول حیات خود سه فاز دارند: در فاز اول، اکثریت مردم سرمست از "ایدئولوژی" به‌دنبال رهبران‌شان راه می‌افتند؛ گویی "بهشتِ گمشده"‌ی خود را یافته‌اند. ایدئولوژی را دربست می‌پذیرند و خواهان کوچک‌ترین تغییری در آن نیستند در فاز دوم، واقعیات چهره‌ی خود را نشان داده و هیچ‌کدام از وعده‌های فریبنده‌ی رهبران تحقق نیافته است. مردم از نظام دلزده و مایوس می‌شوند و گروهی به فکر "اصلاحات" می‌افتند؛ اما به‌دلایلِ بسیار ازجمله اینکه "اصولِ ایدئولوژی را نمی‌توان تغییر داد"، اصلاحات راه به جایی نمی‌برد فاز سوم، فاز نهاییِ نظام‌های توتالیتر است. در این فاز متولیانِ تمامیت‌خواه می‌‌کوشند از خشونت عریان استفاده کنند. از بین همفکران سابق، هرکس را که با آن‌ها کوچک‌ترین زاویه‌ای داشته باشد از دایره‌ی "خودی‌ها" می‌رانند. تصفیه‌های گسترده شروع می‌شود و دایره‌ی خودی‌ها تنگ‌تر و تنگ‌تر، و ناکارآمدی‌ها عمیق‌تر، و تعداد مخالفان بیشتر و بیشتر می‌شود و نهایتاً سیلِ اعتراضات می‌آید و همه‌چیز را با خود می‌برد هانا آرنت

جمهوری اسلامی فاز آخره