⭕️استعاره ها رنگی در زبان فارسی

استعاره رنگی یا کالر متافور در زبان شناسی شناختی مطرح است.
معمولا واژه هایی که در ساخت آنها رنگ مفهوم استعاری و مجازی دارد:
مانند  آفتاب مهتاب،  سایه روشن،  پلنگ پیسه، سبز آخر(آسمان)، اختاپوسی(دورنگ) سفید بخت،  سیاه بخت،  چشم سفید، بوقلمون صفت، جیغ بنفش، روشن دل، فرصت طلایی و...
دلتان آسمانی،  جای شما سبز،

⭕️ نمونه هایی از استعاره های رنگی در شعر فارسی

بدان امید که ارواح دشمنت در رزم
شود چو گوهر تیغ تو ارغوانی رنگ.
ازرقی هروی

قرمز شدن روح👆👆

جان ما جانا بنفش از داغ تو چندان بود
کز بنفشه عارض تو داغ دارد بر سمن
ازرقی هروی
بنفش شدن روح👆👆

حسن لیمویی آن آینه رو هم بد نیست.
اشرف(آنندراج)

حسن مهتابی دلدار تماشا دارد.
صائب

این حسن شسته ای که تو داری نداشت صبح
سالک(از شعر العجم، شبلی نعمانی)

حسن سبزی به خط سبز مرا کرد اسیر
غنی کشمیری

گوگرد سرخ خواست زمن،  سبز من پریر
و امروز اگر نیافتمی روی زردمی

«سبز من» استعاره بسیار بدیعی است از معشوق،  استاد فروزانفر حدس زده اند سبز در مجاز معشوق مقابل  ریحانه عریی است برای معشوق.
یادآور «سبزینه»،  یعنی معشوق سبزرنگ . (غیاث ). معشوق سبزفام . (آنندراج ). گندم گون . گندمی :
بهار من بت سبزینه ٔ شکفته رخ است
مرا جز این نبود در جهان گمان بهار.
ملا طغرا (از آنندراج ).
کی شود دلچسب چون سبزینه ٔ فربه سرین
گر کمرگاه صنوبر را سمن لاغر کند.
ملا طغرا (از آنندراج ).

استعاره های رنگی بیشترین بسامد را در شعر خراسانی دارد.

منبع: صور خیال در شعر فارسی

👈سیاه بادام . (اِ مرکب ) کنایه از چشم معشوق چه چشم را به بادام تشبیه کرده اند. (برهان ) (آنندراج ) :
غم پیری سمن بر سنبلش ریخت
ز آسیب خزان برگ گلش ریخت
سیه بادام او از جور ایام
شد از عین سفیدی مغز بادام .
هلالی (از انجمن آرا).

👈 سیاه پستان . [ پ ِ ] (ص مرکب ) زنی که فرزند او نزید. (غیاث ). زنی که فرزند او نماند و هر طفلی که شیر دهد بمیرد. (برهان ) (آنندراج ) (فرهنگ رشیدی ).

👈 سیاه درون . [ دَ ] (ص مرکب ) کنایه از عاصی و گنهکار و ظالم و سنگدل . (آنندراج ) :
زآن پیشتر که جامه ٔ جانت شود سیاه
از مردم سیاه درون اجتناب کن .
صائب .


❇️ دکتر محمود علی اصغری ، آدمین گروه مجمع دبیران ادبیات متوسطه اول

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment