کودتای خصوصیسازی؛ چگونه دستاورد دولت میرحسین به محاق رفت (بخش چهارم)
کارنامهی دولت جنگ
نوشتن از دستاوردهای دولت میرحسین موسوی در دوران جنگ کار آسانی نیست وقتی به مرور به محاق رفتهاند و از این رو ممکن است در حافظهی تاریخی مردم نیز کم کم جای خود را به شکلهای تغییریافتهشان در سالهای پس از جنگ داده باشند. گفتن از آنها زمانی دشوارتر میشود که بدانیم در همان سالهای حاصل شدنشان نیز چه تلاشهایی از سمت مخالفان حکومتیِ سیاستهای موسوی برای به محاق بردنشان صورت گرفته بود.
خود او در مناظرهی انتخاباتیاش با مهدی کروبی در سال ۸۸، برخی از این دستاوردها را به این ترتیب فهرست میکند:
۱. در زمان جنگ که معمولا سهم امور اجتماعی به دلیل سهم جنگ پایین میآید، سهم هزینههای امور اجتماعی از ۱۸ و ۴ دهم درصد در سالهای ۵۲ تا ۵۷، به میانگین ۳۹ و نیم بودجه در دوران دفاع مقدس رسید.
۲. امید به زندگی از ۵۱ سال به حدود ۶۱ سال در دوران جنگ افزایش یافت، در حالی که باید کاهش پیدا میکرد.
۳. نرخ مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال از حدود ۱۴۰ مورد در ۱۰۰۰ نفر به ۶۸ مورد رسید که این ارقام مورد تایید همهی سازمانهای بینالمللی بهداشت و درمان در جهان است.
۴. نرخ مرگ و میر کودکان زیر یک سال از ۱۰۰ مورد در هزار تولد به ۵۳ مورد کاهش یافت.
۵. نرخ مرگ و میر مادران در زایمان از ۲۲۰ مورد به ۵۶ نفر کاهش یافت.
۶. نرخ باسوادی از ۴۱ درصد به ۶۱ درصد رسید و جمعیت زیر خط فقر از ۴۵ درصد به ۲۵ درصد [از کل جمعیت].
موسوی در این مناظره همچنین از «قریب به ۳۰۰ طرح قوی» در آن دوران، از جمله ساخته شدن شرکت صنایع آذرآب و ۹۲ درصد از شرکت فولاد مبارکه، ساخته شدن جادهی بافق-بندرعباس، کانالها، سدها و سیلوهای بسیار یاد میکند که به گفتهی او، از مجموعِ دیگر طرحهای تحت عنوان «طرحهای انقلاب» جدا بود و تلاش او بر این قرار گرفته بود که همانطور که در مورد «تانکها، توپها و بنزین هواپیماها» ارز و ریال هزینه میشد، بودجهای نیز در خدمت این طرحها قرار بگیرد و از این بودجه چیزی کاسته نشود تا «بعد از پایان جنگ، با کشور ویرانی روبرو نباشیم.»
اما یکی از ماندگارترین دستاوردهای دولت میرحسین موسوی که مبانی فکری او در ضدیتش با نئولیبرالیسم را بیشتر آشکار میکند و در همان زمان نیز به دشواری و با مرارتِ بسیار حاصل شد، چرا که مخالفان زیادی در بدنهی حکومت داشت و بعدها حتی تغییراتی نیز در آن به وجود آمد، تهیهی پیشنویس همان قانون کاری که بالاتر ذکر آن رفت، با بیش از ۲۰۰ ماده و به سود کارگران بود که سرانجام پس از کشاکشهای فراوان در سال ۱۳۶۹ به تصویب رسید.
در میان نهادهای حکومتی و سیاستمدارانی که در این راه سنگاندازی بسیار کردند، شورای نگهبان پرقدرتترین نهاد مخالفِ تصویب این قانون بود چرا که اعتقاد داشت «قانون کار و واداشتن کارفرمایان به تعهدات قانونی از جمله بیمه کردن کارگران کارگاههای کوچک، خلاف شرع اسلام است.»
محمدعلی عمویی، عضو کمیتهی مرکزی حزب تودهی ایران در سالهای انقلاب، در صفحهی ۷۲۹ جلد دوم کتاب خاطراتش با عنوان «صبر تلخ»، از چگونگی تهیهی پیشنویس این قانون کار توسط حزب توده میگوید؛ پیشنویسی که طرح آن باعث میشود طرح پیشنهادی احمد توکلی، وزیر کارِ وقت و از مخالفان «سیاستهای کارگریِ» میرحسین موسوی، به کل از سوی شخص نخست وزیر مردود اعلام شود.
✅ @karkhone