راه های تشخیص فعل مرکب
شاید برای تشخیص فعل ساده از مرکب بهتر باشد چندین شیوه را به کار برد،نه فقط یک راه وشیوه را
☆ - فعل در صورتی مرکب است که :
۱ - جزء غیر فعلی " نقش پذیر " نباشد
۲ - جزء غیر فعلی " گسترش پذیر " نباشد
۳ - جزء غیر فعلی " گسست پذیر " نباشد
۴ - جزء غیر فعلی " جانشین پذیر " نباشد.
۵ - جزء غیر فعلی " معیار آوایی پذیر " نباشد
- اگر فعلی در جمله ای مرکب باشد باید تمام صورت های صرفی دیگر آن نیز در آن جمله مرکب باشد.
ابتدا معنای فعل را می یابیم وبا حفظ معنا ، راههای تشخیص ساده یا مرکب را اعمال می کنیم
۱ - او در این معامله سود کرد ( کرد = نمود )
۲ - او در این معامله سود بسیار کرد ( کرد = نمود )
۳- او در ای معامله ( هیچ ) سود (ی ) نکرد ( ننمود )
۴ - سود بسیاری او در این معامله کرد ( نمود )
👈 گسست پذیری
۵ - او در این معامله سود کرد سود
۶ - او در این معامله ضرر / نفع /... کرد ( نمود )
👈 جانشین پذیری
۷ - او دراین معامله سود نمود / کرد / برد / و ...
۸ - و ...
برای تشخیص ساده یا مرکب بودن فعل توجه به صورت منفی آن نیز می تواند کمک کند چون اگر فعلی مرکب باشد باید صورت منفی آن نیز مرکب باشد
مانند :
او برای پیروزی خود تلاش کرد
👈 فعل ساده ( کرد )
اوبرای پیروزی خود ( هیچ ) تلاش ( ی ) نکرد
👈 فعل ساده ( نکرد )
ما درس را یاد گرفتیم
👈 فعل مرکب ( یاد گرفتیم )
ما درس را ( هیچ ) یاد ( ی ) نگرفتیم
جمله نادرست پس فعل مرکب ( یاد گرفتیم )
- در منفی کردن فعل به جزء همراه فعل ، وابسته پیشین " هیچ " و وابسته پسین نکره ( ی ) اضافه می کنیم اگر جمله درست بود فعل ساده است وگرنه فعل مرکب است.
- جهانگیر عظیمی
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan