«مجید تفرشی» در گفت‌ وگو با «ایرنا»، با ذکر این نکته که در عرصه آثار او، یعنی ادبیات و عرفان و فلسفه تخصص ندارد، او را از چهار منظر دیگر مورد بررسی قرار داد: معدود افرادی هستند که بر زبان و ادبیات فارسی و عربی و همچنین انگلیسی اشراف دارند و می‌توانند هم از منابع فارسی و هم از منابع عربی و هم از منابع غربی استفاده کنند. دکتر پورجوادی یکی از این افراد است که بر روش‌های علمیِ شرقی و غربی توأمان مسلط است و می‌توان بر او صفت مبسوط ‌الید بودن را اطلاق کرد. زیرا معمولا پژوهشگران شرقی کمتر به مآخذ اروپایی و امریکایی اشراف دارند و از سویی دیگر غربی‌ها هم کمتر منابع عربی و فارسی را مورد بررسی قرار می‌هند اما او هر دو وجه را داراست و دانش و تجربه کافی را در این زمینه دارد و در کارهای خود از همه منابع بهره برده است از این رو می‌توان او را شایسته استاد ممتاز دانست که در غرب به آن، Emeritus Professor می‌گویند.
او در ادامه خصیصه دیگر پورجوادی را برشمرد: شاید بسیار کم باشند تعداد محققانی که در مدیریت فرهنگی هم کارنامه درخشانی از خود به یادگار گذاشته باشند اما دکتر پورجوادی چنین است و آن تجربه، بیست‌وچهار سال مدیریت مرکز نشر دانشگاهی است. او نهادی را در سال‌های نخست پس از انقلاب پایه‌گذاری کرد که در آن زمان، بیشترین تاثیر را در تاریخ فرهنگی برجای گذاشت، نه حالا که نفسش به شماره افتاده است. پس از وقوع انقلاب، بسیاری از استادان دانشگاه، اخراج شدند یا استعفا دادند، یا اجبارا بازنشسته شدند و یا ناچار به مهاجرت شدند.
او افزود: در این میان، استادان حوزه‌های مهندسی و پزشکی، برای خود فرصت‌های شغلی و پروژ‌های شخصی دست‌وپا کردند اما پژوهشگران حوزه علوم انسانی مستأصل شده بودند چون جایی برای فعالیت علمی، و به تبع آن، کسب درآمد نداشتند. در آن برهه، سه تن، در جایگاه مدیریت فرهنگی منشا اثر و ثمر شدند و اینان را نجات دادند؛ کاظم موسوی بجنوردی در مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، محمود بروجردی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و نصرالله پورجوادی در مرکز نشر دانشگاهی. مرکز نشر البته در حوزه علوم دقیقه هم کار می‌کرد اما به‌سبب برخورداری از ارز دولتی، زمینه‌ای را برای تحقیق و تالیف پروژه‌ها و انتشار آنها فراهم کرد و این محققان را که هریک نازک‌دلی‌های خودشان را هم دارند، در کنار هم جمع کند. جز منشورات، مجله نشر دانش، جایگاه و پایگاهی یگانه و بی‌بدیل دارد. از این رو، مرکز نشر دانشگاهی در تاریخ علوم انسانی نقشی غیرقابل جایگزین دارد.
این تاریخ‌‎نگار، ویژگی دیگر پورجوادی را در قالب تجربه مواجهه خود با او بیان کرد و گفت: او هیچ بُخلِ کلاسیک ندارد. در سال‌های ریاست مرکز نشر دانشگاهی هم به طرز هوشمندانه‌ای جوان‌گرایی کرد و با یک رفتار متهورانه، هم از تجربه قدما سود جست و هم آنکه به نسل جوانِ نخبه میدان عمل داد و از این جهت، تربیت نسل جدید پژوهشگران علوم انسانی مرهون و مدیون اوست. اگرچه او هم مشمول سنتِ خوش‌استقبال و بدبدرقه بودن جامعه ایرانی شد اما وجدان علمی و خاطره جمعی اهالی فکر و فرهنگ، خدمات او را از یاد نخواهند برد.
این سندپژوه آخرین خصلت پورجوادی را چنین برشمرد: یک دانشمند بازنشستگی ندارد. اصلا در کار علمی بازنشسته شدن معنا ندارد. اگرچه آن استادان و محققانی که به سِمَتی می‌رسند، دیگر کار علمی را رها کرده و پس از آن مدت منصب‌داری هم کار علمی را کنار می‌گذراند اما پورجوادی جز این بود. او در همه این سال‌ها؛ چه هنگام دانشجویی و تحصیل، چه موقع استادی و تدریس، چه زمان مدیریت فرهنگی، و چه حالا و در بازنشستگی، هیچ‌گاه از پژوهش و نگارش و اندیشه‌ورزی غافل نشد که این، در کمتر کسی قابل ردیابی است.

#فرهیختگان صدای فرزانگان

Comments

Be the first to add a comment