سیستم ۲، تنبل

یکی از وظایف اصلی سیستم ۲ نظارت و کنترل افکار و کارهایی است که توسط سیستم ۱ «پیشنهاد شده»، که برخی مجاز می‌شوند تا مستقیماً در رفتار نمود یابند و بقیه یا سرکوب یا اصلاح می‌شوند.
برای مثال، در اینجا یک معمای ساده مطرح شده است. سعی نکنید که آن را حل کنید، بلکه به شمّ خود گوش بسپارید:

قیمت یک توپ و راکت ۱/۱۰ دلار است.
راکت ۱ دلار از توپ گران‌تر است.
قیمت توپ چقدر است؟

یک عدد به ذهتان رسید. این عدد به‌طور قطع ۱۰ سنت است. نشانه‌ی بارز این معمای ساده این است که پاسخی را به ذهن می‌آورد که شهودی، راضی‌کننده و اشتباه است. حالا دقیق محاسبه کنید تا متوجه شوید. اگر قیمت توپ ۱۰ سنت باشد، پس قیمت کل یک دلار و بیست سنت می‌شود (۱۰ سنت برای توپ و یک دلار و ده سنت برای راکت) نه یک دلار و ده سنت. پاسخ درست ۵ سنت است. بهتر است فرض کنیم که پاسخ شهودی به ذهن آن افرادی که به پاسخ صحیح رسیده‌اند نیز آمده است. آن‌ها به نحوی بر شهود خود غلبه کردند.

من و شین فردریک، براساس دو سیستم روی نظریه‌ی قضاوت کار کردیم. او از معمای توپ و راکت استفاده کرد تا یک پرسش اساسی را مورد مطالعه قرار دهد: سیستم ۲ پیشنهادهای سیستم ۱ را چقدر دقیق بررسی و کنترل می‌کند؟ استدلال او این بود که ما در مورد شخصی که پاسخ می‌دهد «۱۰ سنت» یک حقیقت بارز را می‌دانیم: این شخص دقیقاً بررسی نکرده که آیا این پاسخ درست است یا خیر و سیستم ۲ او بر یک پاسخ شهودی صحه گذاشته که با صرف اندکی تلاش می‌توانست آن را رد کند. افزون بر آن، ما می‌دانیم افرادی که پاسخ شهودی داده‌اند، یکی از بدیهیات اجتماعی را نادیده گرفته‌اند. آن‌ها باید از این موضوع تعجب می‌کردند که چرا یک نفر باید برای یک پژوهش از معمایی ساده با پاسخی کاملاً آشکار استفاده کند. این بی‌دقتی قابل توجه است، زیرا هزینه‌ی این دقت بسیار ناچیز است: چند ثانیه فعالیت ذهنی (مسئله نسبتاً پیچیده است) همراه با عضلاتی نسبت کشیده و مردمک‌های گشادشده می‌توانستند از این اشتباه شرم‌آور جلوگیری کنند. افرادی که پاسخ دادند ۱۰ سنت، از قرار معلوم دنباله‌روهای سرسخت قانون حداقل تلاش هستند. افرادی که این پاسخ را ندادند، به ظاهر ذهن فعال‌تری دارند.

هزاران نفر از دانشجویان به معمای توپ و راکت پاسخ داده‌اند و نتیجه بسیار تکان‌دهنده بود. ۵٪ از دانشجویان هاروارد، ام‌آی‌تی و پرینستون پاسخ شهودی و اشتباه داده‌اند. در دانشگاه‌های کمتر شناخته‌شده، آمار بی‌دقتی بیشتر از ۸٪ بود. مسئله‌ی توپ و راکت، اولین مواجهه‌ی ما با درون‌مایه‌ی اصلی این کتاب است: برخی از افراد اعتماد به نفس بیش از حدی دارند و مایلند به شهود خود بیش از حد معمول بها بدهند. این افراد ظاهراً تلاش شناختی را تا اندازه‌ای ناخوشایند می‌دانند و تا جایی که امکان دارد از آن پرهیز می‌کنند.

حالا من به شما یک استدلال منطقی نشان می‌دهم - دو مقدمه و یک نتیجه. سعی کنید هرچه سریع‌تر بگویید که آیا این استدلال از نظر منطقی صحیح است یا خیر. آیا نتیجه‌ی نهایی تابع مقدمه‌هاست یا نه؟

همه‌ی رزها گل هستند.
بعضی گل‌ها زود پژمرده می‌شوند.
بنابراین بعضی رزها زود پژمرده می‌شوند.

تعداد بسیار زیادی از دانشجویان در کالج این قیاس صوری را درست تشخیص دادند. در حقیقت، این استدلال معیوب است، زیرا امکان دارد هیچ رزی در میان گل‌هایی نباشد که زود پژمرده می‌شوند. دقیقاً مانند مسئله‌ی توپ و راکت یک پاسخ پذیرفتنی به‌سرعت به ذهن می‌آید. خلاص‌شدن از این نتیجه‌گیری سریع، به تلاش نیاز دارد - تصور دائمی «معلومه که درسته!» کار را برای بررسی منطق سخت می‌کند و اکثر افراد به خودشان زحمت نمی‌دهند به‌دقت درباره‌ی مسئله فکر کنند.

این آزمایش، برای استدلال در زندگی روزمره پیامدهای دلسردکننده‌ای دارد. با توجه به این آزمایش، وقتی افراد باور دارند که نتیجه‌ای درست است، احتمال دارد استدلال‌هایی را که به‌ظاهر آن را توجیه می‌کنند نیز باور داشته باشند، حتی اگر این استدلال‌ها درست نباشند. اگر سیستم ۱ درگیر باشد، ابتدا نتیجه مطرح می‌شود و پس از آن استدلال‌ها به ذهن می‌رسند.

حالا پرسش زیر را در نظر بگیرید و پیش از آنکه به خواندن ادامه دهید، به آن پاسخ دهید:

در یک سال، در ایالت میشیگان چند قتل اتفاق می‌افتد؟

ادامه👇👇