✳️کوچک شدن سفره خانوارها
فاطمه پاسبان/ عضو هیات علمی موسسه پژوهش های برنامهریزی و اقتصاد کشاورزی
✍️دستیابی به امنیت غذایی برای همگان، یعنی پایان دادن به گرسنگی و تامین غذا از جمله توصیههای سازمانهای بینالمللی به کشورهای جهان است. درسالهای اخیر امنیت تغذیهای بهعنوان هدفی بالاتر از امنیت غذایی مطرح شده است و منظور آن است که افزایش دسترسی مردم به خدمات بهداشتی درمانی و تامین سلامت در کنار تامین امنیت غذایی در نظر گرفته میشود.
✍️در این میان دسترسی ناکافی به غذا، ناامنی غذایی را به دنبال دارد. ناامنی غذایی بیماریهای متفاوتی را به همراه خواهد داشت. چرخه ارتباطی بین ناامنی غذایی و بیماری مزمن، زمانی شروع میشود که یک فرد یا خانواده نتوانند غذای کافی و مواد مغذی مورد نیاز را تامین کنند. ترکیبی از استرس و تغذیه نامناسب میتواند مدیریت بیماری را با چالش بیشتری روبهرو کند. زمان و پول مورد نیاز برای پاسخگویی به بحرانهای بهداشتی که در حال افزایش است، بودجه خانوار را کاهش داده و پول کمتری برای تغذیه و مراقبتهای پزشکی برای خانوارها باقی میماند. این امر باعث میشود که چرخه ناامنی غذایی و بیماری ادامه یابد.
✍️چطور میشود که ناامنی غذایی به وجود میآید؟ تورم مواد غذایی یکی از عوامل موثر بر ناامنی غذایی است که خود به دلایل گوناگون بهوجود میآید که ضعف و ناکارآمدی مدیریت اقتصادی کشور و نبود حکمرانی خوب بر افزایش قیمتها تاثیر بسزایی دارد. هر چه تورم افزایش یابد، قدرت خرید خانوار را کاهش میدهد و دسترسی اقتصادی به غذا را با بحران مواجه میسازد. به خصوص اینکه سهم غذا در بودجه خانوار بالا بوده و درآمد خانوار همپای تورم افزایش نیافته، بهطوری که قدرت خرید واقعی خانوار حداقل ثابت باقی بماند.
✍️در ایران آمار و ارقام حاکی از آن است که تورم در بخش موادغذایی اتفاق افتاده و بهرغم وعده و وعید مسوولان برای کنترل قیمت و ثابت نگهداشتن آن، همچنان نوسانات قیمتی بالایی مشاهده میشود و این تورم بر تغذیه خانوار تاثیرگذار است.
✍️اطلاعات مرکز آمار ایران نشان میدهد که در خرداد ماه ۱۳۹۸ برای ۲۴ قلم خوراکی بهطور میانگین قیمت نسبت به خرداد ماه سال گذشته درحدود ۷/ ۱ برابر شده و به عبارتی ۷۰ درصد افزایش قیمت داشته است، بهطوری که سیبزمینی ۴ برابر، پیاز ۶/ ۲ برابر، برنج ۷/ ۱ برابر و گوشت گوسفند دو برابر شده است .نکته جالب اینکه که سیبزمینی و حبوبات که عموما خانوارهای کمدرآمد جانشین گوشت میکنند هم افزایش قیمت داشته است. میزان تغییر قیمت اقلام خوراکی بهطورگویاتری وضعیت وخیم شدن رفاهی خانوارها را به تصویر میکشاند. در خرداد ماه سال ۱۳۹۸ نسبت به خردادماه سال ۹۷ برای سیبزمینی در حدود ۴۹۵۸ تومان، گوشت گوسفند ۵۰۶۷۴ تومان، گوشت گاو و گوساله ۵۰۵۳۸ تومان، لوبیا چیتی ۴۰۸۷ تومان و عدس ۱۶۶۷ تومان برای هر کیلو افزایش قیمت داشته است. اگر فرض کنیم یک خانوار از هر کدام از این اقلام در ماه به اندازه یک کیلو مصرف کرده یعنی در حدود ۱۱۲ هزار تومان افزایش هزینه بابت افزایش قیمت این اقلام به بودجه خانوار در ماه تحمیل شده است .حالا اگر همه افزایش قیمت سبد مصرفی خوراکی خانوار را حساب کنیم از میزان این رقم بیشتر میشود.
✍️ارقام نشان از تورم شدید مواد غذایی دارد. حال چه باید کرد؟ دولت با دادن قولهایی که نه تنها فایدهای نداشته (کاهش تورم یا کنترل آن) بلکه باعث سلب اعتماد مردم شده است و سرمایه اجتماعی را رو به افول گذاشته است. به نظر میرسد با حکمرانی خوب و رجوع به محققان، اندیشمندان و متخصصان و قبول نظرات علمی، میتوان امیدوار بود که ناامنی غذایی همهگیر در کشور نشود. این نکته هم قبل تامل است که کاهش قیمت برخی محصولات یا ثابت ماندن آن، بخشی به دلیل عدم توانایی مردم برای خرید این کالاهاست و توهم اینکه قیمتها کاهش یافته، ما را به سمت وضعیت بدتر با تصمیمات نادرست رهنمون نسازد.
منتشر شده :دنیای اقتصاد ، 7 مردادماه 1398
🇮🇷https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3553682🌸 برای مطالعه ادامه مطلب لطفا به وب سایت نویسنده مراجعه فرمایید:
http://chawosh.org