✳️ شوخی و طنزسروده های شاعران درباره روزه و ماه رمضان
سلام بر عزیزان دل
در این ایام بی توفیقی خود، گفتم چند شوخی شاعرانه با ماه رمضان را بیابم و تقدیم کنم، تا شاید لبخند دوستان، شادی به دلشان بنشاند و ما را به دعایی یاد دارند.
❇️ از شاعران گذشته تا معاصران:
-چه توان کرد اگر روزه ز ما روی بتافت؟
نتوان گفت مر او را که ز ما روی متاب!
چه شود گر برود ؟ گو برو و نیک خرام
رفتن او، برهاند همگان را ز عذاب!
فرخی سیستانی
ازرقی هروی، شاعر قرن پنجم هجری (۴۶۵ ق) به معشوق خود توصیه کرده که روزه نگیرد و نماز نخواند چون سروها نماز نمی خوانند و کمر خم نمی کنند و گل ها نیز روزه نمی گیرند:
ای گلرخ سرو قامت، ای مایۀ ناز
بر تو ز نماز و روزه، رنجی است دراز
چندین به نماز و روزه تن را مگداز
بر گُل نبود روزه و بر سرو نماز!
البته فتوای شاعرانه ازرقی، فاقد وجاهت شرعی است.
😊😊😊رباعی طنز آمیزی از سراجالدین قمری شاعر خوشمشرب آملی، متوفی ۶۲۵ هجری:
خیل رمضان گرفت پیرامَن ما
و افکند کمند روزه در گردن ما
می خوردن ما بُد آشکارا دیروز
و امروز، نهان شدهست نان خوردن ما!
نگفتم روزه بسیاری نپاید؟
ریاضت بگذرد، سختی سر آید؟
پس از دشواری، آسانیست ناچار
ولیکن آدمی را صبر باید
(سعدی)
روزه هرچند که مهمانِ عزیز است ای دل
صحبتش موهبتی دان و شدن، انعامی!
(حافظ)
این هم یک رباعی که به اشتباه منسوب به خیام شده و گویا در اصل متعلق به جلال عضد یزدی است:
گویند که ماه روزه نزدیک رسید
مِنْ بَعد، به گرد باده نتوان گردید
در آخر شعبان، بخورم چندان می
کاندر رمضان، مَست بخُسبم تا عید!
جلال عضد یزدی
درگذشته ۷۳۹ ق
آمد رمضان، نه صاف داريم و نه دُرد
از چهرۀ ما، گرسنگی رنگ ببُرد
در خانۀ ما، ز خوردنی چيزی نيست
اي روزه! برو، ورنه ترا خواهم خورد!
(عبدی شوشتری) سدۀ یازدهم قمری
گیرند همه روزه و من گیسویت
جویند همه هلال و من ابرویت
از جمله این دوازده ماه تمام
یک ماه مبارک است، آن هم رویت
(واعظ خوانساری)
و شاعر ناشناسی گفته:
شرح غم تو به صد عبارت بدهم
ور جان خواهی، به یک اشارت بدهم
از روزه اگر تن ترا رنج رسد
تو روزه بخور که من کفارت بدهم!
و دیگری سروده که:
ای روزه! اگر عمر عزیزی، به سر آی
وی قدر! اگر مرگ، تویی؛ زودتر آی
گر خود اجلی مرا، تو ای عید! برس.
ور جان تویی ای هلال شوّال! بر آی.
قرب یک ماه به میخانه اقامت کردم
اتفاقاً رمضان بود، نمیدانستم
(اشرف مازندرانی)
مهدی اخوان ثالث نیز درباره رمضان گفته است:
روزهها را یک به یک خوردیم و آبی نیز روش
بعد افطار آب میچسبد ولیکن کم بنوش
این هم نمونه ای امساله:
نوروز شده همقدم ماه خدا
تبریک فراوان من، از آن شما
هرشب برسم خدمتتان تا به سحر!
از صبح الی اول شب، خانه ما
😊😊😊(طاهره ابراهیمنژااد)
چند نمونهای هم به نثر:
راغب اصفهانی در محاضرات خود آورده است:
گبری بر زبان نام اسلام آورد و ماه رمضان برسید. به گوشهای تاریک پنهان شد و روزه میخورد. یکی از یارانش او را بدید، گفت: در چه کاری؟ گفت: کسی را این روز مباد که مراست؛
از شومی و بدبختی، نان خود پنهان میخورم
☺️☺️☺️باز هم راغب اصفهانی:
روز دوم شوّال، قلندری را دیدند دلتنگ نشسته. گفتند: چرا دلتنگی؟ گفت: اینک به ماه رمضان آینده، یک روز نزدیک شدیم!
@molavi_asar_o_afkar@ferdosesokhan