🖋 تأکید نظری هابرماس بر استدلال و حوزۀ عمومی، در مداخلات عملی او در برهههای حساس در حیات فکری و سیاسی آلمان نیز بازتاب عملی یافته است. در واقع یکی از نخستین مقالات او در مقیاسی کوچک مشاجرۀ سیاسی مهمی برانگیخت. موضوع مشاجره سخنرانی سال 1935 مارتین هایدگر تحت عنوان «مقدمهای بر متافیریک» بود که در سال 1952 دوباره منتشر شد. هابرماس در نقدی بر این سخنرانی که در روزنامۀ «فرانکفورتر آلگماینه» نوشت از انتشار مجدد آن به عنوان فرصتی برای بحث دربارۀ اقدامات فاشیستها در جلوگیری از رشد دانش و تمایلات محافظهکارانۀ دوران اولیۀ صدارت آدنائر که تجدید چاپ چنان متونی را ممکن میساخت استفاده کرد. همکاری هایدگر با رژیم نازی، در اوایل دهۀ 1950 کاملاً فاش شده بود و هابرماس در مقالۀ خود به جزئیات آن همکاری توجهی ندارد، بلکه مسئلۀ نگرانکننده این بود که متن مزبور بدون هیچ گونه اظهارنظر یا حاشیهای منتشر میشد و این حاکی از فقدان هرگونه احساس توبه بود. بنابراین هابرماس چارهای جز این نداشت که فرض را بر این قرار دهد که هایدگر هنوز به عقیدۀ خود مبنی بر این که «جنبش» (اصطلاح رایج در دوران رایش سوم برای جنبش ناسیونال سوسیالیست) متضمن "حقیقت و عظمتی درونی" است پایبند است و ارزیابی او از موفقیت آلمان به عنوان کشوری که در میانۀ کشورهای دیگر گیر افتاده است هنوز در رابطه با موقعیت ژئوپلیتیکی آلمان مورد قبول اوست.
🖋 نقد هابرماس در 25 ژوئیه منتشر شد. در 13 اوت نویسندهای به نام کریستین لوالتر مقالهای در دفاع از هایدگر در روزنامۀ «دیتسایت» نوشت. ... نویسنده در طی مقاله البته اعتراف میکند که هایدگر با ناسیونال سوسیالیسم همکاریهایی داشته است، لیکن اضافه میکند که سخنرانی «مقدمهای بر متافیزیک» دقیقاً حاکی از این است که هایدگر از سیاستی که زمانی موقتاً بدان گرایش یافته بود فاصله گرفته است. ... هایدگر خود در طی نامهای به «دیتسایت» مورخ 24 سپتامبر تعبیر نویسندۀ مقاله [= لوالتر] را تأیید میکند و مدعی میشود که او خود به عمد جملۀ موردنظر را در دستنوشتهاش باقی گذاشته بود:
"به راحتی میتوانستم آن جمله را از نسخۀ چاپ شده حذف کنم ... اما چنین کاری نکردم و در آینده هم نخواهم کرد. اولاً به این دلیل که از نظر تاریخی جملات متعلق به سخنرانی هستند و به علاوه متقاعد هستم که آن سخنرانی میتواند چنین جملاتی را برای خوانندهای که فن تفکر را آموخته باشد قابل تحمل سازد".
📚 از کتاب «یورگن هابرماس: نقد در حوزۀ عمومی»، نوشتۀ رابرت هولاب، ترجمۀ حسین بشیریه
📚@philosophycafe