استفاده از Velociraptor در تحلیل تخصصی Dead Disk Forensics

تحلیل جرم‌شناسی دیجیتال یا Forensics همیشه با چالش بازیابی داده از سیستم‌هایی که دیگر فعال نیستند (dead disks) روبروست. ابزار Velociraptor که معمولا به‌عنوان یک EDR و سیستم جمع‌آوری شواهد زنده (live response) شناخته می‌شود، قابلیت‌های ویژه‌ای برای تحلیل دیسک‌های خاموش نیز دارد. این ویژگی Velociraptor را علاوه‌بر جمع‌آوری داده‌های RAM و پروسس‌های فعال، به انتخابی مناسب جهت بررسی سیستم‌های خاموش تبدیل می‌کند.
این dead disk forensics چیست؟

در این سناریوها، کارشناس امنیت سایبری با یک Snapshot یا Image از دیسک سر و کار دارد و امکان اجرای هیچ کد یا عامل روی سیستم هدف وجود ندارد. معمولاً رویکردهای سنتی استفاده از نرم‌افزارهایی مثل FTK Imager و Autopsy است، اما انعطاف آن‌ها محدود به اسکریپت‌نویسی و جمع‌آوری داده به صورت خودکار نیست. اینجاست که Velociraptor وارد عمل می‌شود.
نحوه عملکرد Velociraptor در dead disk

در Velociraptor با قابلیت اجرای Queries سفارشی یا VQL (Velociraptor Query Language)، اجازه می‌دهد تحلیلگر با نوشتن کوئری‌های پیچیده، دقیقاً همان شواهد مورد نیاز را از ایمیج‌های دیسک استخراج کند. مثلاً بررسی event logها، رجیستری، artifactهای Application و اینترنت، بدون حمله به داده‌های زنده یا خطر Overwrite شدن محتوا.

مهم‌ترین مزایای Velociraptor در این زمینه:

قابلیت اجرای Query Scriptable: ابزارهای سنتی بیشتر گرافیکی هستند، اما Velociraptor با VQL اجازه پرتکل دقیق و اتوماتیک ارائه می‌دهد.
پشتیبانی Artifact محور: هر Artifact (registry, file, browser history و …) یک ساختار قابل جستجو دارد که با یک یا چند VQL کوئری قابل تعریف است.
پشتیبانی از Image Mount: فقط کافیست ایمیج دیسک را به‌عنوان volume مکانیکی روی سیستم متصل کنیم، سپس با انتخاب مسیر C:\mounted_image به جای مسیر واقعی، همه VQLها قابل اجراست.

سناریوی عملی بر اساس مقاله

در مقاله، یک سناریوی واقعی شرح داده شده: یک ایمیج از یک سیستم ویندوز که به صورت Suspect مطرح شده و باید بدون اجرای هیچ‌گونه کد مخرب، شواهد حیاتی بررسی شود. با Velociraptor به‌جای اجرای AGENT روی سیستم هدف، ایمیج دیسک را روی سیستم تحلیل‌گر Mount، و سپس Artifactها مثل EventLogs، ShimCache، Amcache و Prefetch را استخراج می‌کنیم.

برای مثال، کوئری VQL زیر می‌تواند تمام Windows Event Logs را بخواند:



SELECT * FROM artifacts.windows.eventlogs("C:\mounted_disk\Windows\System32\winevt\Logs")

یا برای رجیستریها:


SELECT * FROM artifacts.windows.registry("C:\mounted_disk\Windows\system32\config\SYSTEM")

مزایا و محدودیت‌ها

مزیت: مقیاس‌پذیری و اسکریپت‌پذیری بالا، همراه با سرعت عملیات و خروجی‌های قابل فیلتر.
محدودیت: وابستگی بالا به دسترس‌پذیری artifactها. اگر داده‌ای حذف یا آسیب دیده باشد، بازیابی دشوار است. همچنین نیاز به آشنایی کامل با VQL و ساختار artifactها برای گرفتن بیشترین بهره وجود دارد.


#آکادمی_روزبه
مرکز تخصصی CISSP

www.Roozbeh.academy

https://kyjonin.blogspot.com/2025/05/velociraptor-dead-disk-forensics.html?m=1