راه تشخیص ایهام و ایهام تناسب

سلام
ببخشید استاد تو آرایه ها دانستن "ایهام و ایهام تناسب " بسیار حیاتیه و در اكثر تست ها هم حضور دارند و واقعا تشخیصش برای ما دشوار هست!!!چه كنیم؟

با درود فراوان بر شما دوست عزیز
بله همان طور كه بارها در كلاس درس هم متذكر شدم یكی از دشوار ترین آرایه ها "ایهام و ایهام تناسب " است به ویژه كه نباید این دو را اشتباه بگیرید و در دام طراح سوال گرفتار آیید ؛به این موارد بیشتر توجه اشته باشید ⬇️

👌وجود كلمه های چند معنایی در یك عبارت دلیل بر وجود "آرایه ایهام " نیست مكر اینكه حداقل دو معنی متفاوت داشته باشد.
به عنوان مثال واژه (مهر١_محبت ٢_خورشید) دربیت زیر ایهام ندارد.
▪️سعدی به روزگاران مهری نشسته در دل /بیرون نمی توان كرد الا به روزگاران
ولی در بیت زیر به چه زیبایی ایهام دارد
▪بی مهر رخت روز مرا نور نماندست / وز عُمر مرا جز شب دیجور نماندست.
بدون محبت تو روز من بی نور خواهد بود
بدون چهره ی چون خورشید تو روز من بی نور خواهد بود.
👌دیكر اینكه باید واژه های ایهام دار را بیشتر بشناسید كه جه بسا در كتاب های درسی نیستند مانند قلب (سكه تقلبی، عضو بدن) /مدام (همیشه، نوعی شراب)تَنگ (فشرده، بار) نگران (در حال نگاه كردن، مضطرب) و...
مانند نمونه های زیر :
▪️ما سیه گلیمان را جز بلا نمی شاید /بر دل "بهایی "نه
هر بلا كه بتوانی
بهایی :الف) باارزش ب) تخلص شیخ بهایی
▪️از سیم به سر یكی كله خود /زاهن به میان یكی كمربند
میان :الف)وسط ب)كمر
▪️به خوابگاه عدم گر هزار سال بخسبم /به خواب عافیت انگه به بوی موی تو باشم
بو :الف) رایحه ب)آرزو
👌 اما ایهام تناسب چه تفاوتی با ایهام دارد؟
در ایهام تناسب دو معنی جایز نیست بلكه معنی دوم به سبب تناسب با واژه ای دیگر كه در عبارت وجود دارد در ذهن خواننده تداعی می شود.
نمونه :
▪️چون شبنم افتاده بدم بیش آفتاب /مهرم به جان رسید و به عیوق بر شدم
مهر : در این بیت فقط به معنی محبت است (محبت یار بر من اثر كرد نمی توان كفت خورشید او بر من اثر كرد!!!) ولی خورشید به سبب تناسب با آفتاب در ذهن تداعی می شود.

@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan

Comments

Be the first to add a comment