در هزارتوی تنهایی

«انسان یگانه موجودی است که می‌داند تنهاست و یگانه موجودی است که در پی یافتنِ دیگری است... ما محکوم هستیم که تنها زندگی کنیم، اما محکوم بدان نیز هستیم که از تنهایی خویش درگذریم و پیوندهایی را که ما را با زندگی در گذشته‌ای بهشتی مربوط می‌ساخت دوباره برقرار کنیم... احساس تنهایی ما اهمیت و معنایی دوگانه دارد: از سویی آگاهی بر خویشتن است و از سوی دیگر آرزوی گریز از خویشتن…. این دوگانگی با یک‌سان شمرده‌شدن تنهایی و رنج انعکاس می‌یابد. درد عشق همان درد تنهایی است…
انسانِ تنها «به دست خدا منزوی شده است». تنهایی هم جرم ما و هم بخشودگی ماست.
… آنچه از عشق می‌خواهیم (که میل است و عطش وصل، و اراده به افتادن و مردن و نیز دوباره زادن) این است که پاره‌ای از زندگی، پاره‌ای از مرگ حقیقی را به ما بچشاند. عشق را برای شادی یا آسودن نمی‌خواهیم، برای جرعه‌ای از آن جام لبالب زندگی می‌خواهیم که در آن اضداد محو می‌شوند، که در آن زندگی و مرگ، زمان و ابدیت به وحدت می‌رسند. به گونه‌ای گنگ پی می‌بریم که زندگی و مرگ جز دو نمود متضاد اما مکمل از واقعیتی واحد نیستند. آفرینش و انهدام در عمل عشق یکی می‌شوند و انسان در کسری از ثانیه نگاهی بر صورت کامل‌تری از هستی می‌اندازد.
… عشق انتخاب است… شاید انتخاب آزاد تقدیرمان: کشف ناگهانی پوشیده‌ترین و سرنوشت‌سازترین جزء هستی ما.
… احساس تنهایی، که خواهش پرحسرت و دلتنگی جسمی است که از آن جدا شده‌ایم، خواهشی است برای یافتن جایی. بنا به اعتقادی قدیمی، که عملاً اعتقاد همه‌ی مردمان است، آن «جا» کانون دنیاست، ناف جهان، گاه آن «جا» با بهشت یکی شمرده می‌شود... تقریباً همه‌ی آیین‌ها و شعائر مربوط به بنیاد نهادن شهرها یا خانه‌ها دلالت بر جست‌وجوی آن مرکز مقدسی دارد که از آن رانده شده‌ایم…. اسطوره‌ی «هزار تو» به این دسته از اعتقادات مربوط است…. ما از مرکز جهان رانده شده‌ایم و محکوم به جست‌وجوی آن از میان جنگ‌ها و صحراها یا در راه‌های پیچاپیچ «هزار تو» در زیر زمین هستیم.»

#اوکتاویو_پاز
"دیالکتیک تنهایی"
ترجمه‌ی #خشایار_دیهیمی
لوح فکر
تهران۱۳۸۱

Comments

Be the first to add a comment