✳️ سر چهارراه چکنم , چاره چه کنم ؟
❇️ دکتر حسن ستايش
چارسويي در مرکز شهر بجنورد هست که در عهد گذشته موقفي براي گلگشت و انبساط و نشاط بود . هنگام غروب آفتاب, جوانها و نوجوانهاي شهر که هوس گردش و سير مي کردند و پي تفريح مي شدند , خيابانهاي مشرف به اين جولانگاه را طي طريق مي کردند و ره مي سپردند. گويي چيزي گم کرده بودند و سراغ آن را در اين مأوي مي گرفتند . اينجا به بوي يار آشنا سبب اجتماع دلها بود . ياران دوست همينکه به دهنه اين چهارسو ميرسيدند دقايقي را در آنجا توقف مي کردند و به معاشرت و مخالطت مي گذراندند .
در دوران فيروزي و ظفر انقلاب اينجا به معرکه آرای حريفان سخن پرداز بدل شد . در اين پايگاه و حوالي آن بود که جوانان اسلام گرا و گروههاي لائيک حلقه هاي بحثهاي خياباني برمی بستند و بر سر مسائل ديني و فلسفي و اقتصادي و سياسي با عناني گشاده و حرّيت تام به جدال و مراء مي پرداختند.
از گذشته های دور به ياد دارم لوحي مکتوب به ديوار ملکي متعلق به اداره پست وتلگراف وتلفن که در نبش اين چهارسوق قرار داشت بدين عنوان نصب شده بود: «چهارراه چکنم» ؛ دقيقاً با همين رسم الخط , نه به صورت «چه کنم» ؛ که البته بدين نام هم مشهور بود .
بر اين حال , مدت مديدی گذشت تا مردي از تبار معلمان که خود رمزگشايي نکته بين بود و چندي در کسوت رأس بلديه اين شهر درآمد, اين نام را براي موقعيت مذکور برنتافت و عزم تغيير آن نمود . وي به زعم خود از بهر اينکه کاسه چه کنم چه کنم را از دست جوانها و کساني که آنجا را ملجأ سرگشتگي خود مي دانستند بستاند و پاسخي نيز به سؤال « چه کنم » آنها گفته باشد نام آن را چهارراه «کوشش» نهاد. گويي هر کس بدين پايانه پاي مي نهاد به ياد بيکارگي و درماندگي در زندگي خود مي افتاد و في الحال از خود مي پرسيد : چه کنم؟ و اين ناصح دلسوز هم پاسخ را داده بود : کوشش و نياسودن از پيکار و کار کردن .
اما هر چه بود بر حسب عادت مألوف و طريق معروف, مردم آنجا را همچنان چهارراه چکنم اطلاق کردند و بدين بدعت وقعي ننهادند . بعدها که استفاده از تلفن بهر بيان و خطاب بيشتر شد و گفتگوي مردمان با تلگراف اندر , و رجوع خلق بدانجا فزوني يافت, نام «چهارراه مخابرات» در افواه انام اين شهر جای گرفت.
ممکن است پاره اي از شهروندان بجنوردي را تصور بر اين باشد که اين شهر تنها شهري است که معبری برای سرگرمی و گشت و گذار به نام « چکنم» داشته است. در حاليکه فرايند چنين نام نهادني در پاره اي بلاد ديگر نيز رخ نموده است . از جمله در منطقه 12 تهران ميداني است که سابقاً به ميدان چکنم شهره اين شهر بوده است .
سببش اين است که ملتقاي شش طريق عام است و هر کس بدانجا رسد حال بر او تنگ شود و گيج و سردرگم با خود گويد : ندانم که چه کنم و کجا شوم. اين وادي سرگردان اکنون به ميدان ابن سينا موسوم است .
در بهبهان در گذشته هاي دورکه هيچ تفرجگاهي در اين شهر نبود, تنها موضع تفريح خلق و جوانان , چهارسوق کوچکي در شارع اصلي بود که عصرگاهان براي ساعتي در آنجا اجتماع مي کردند و پس از اينکه فراغتي حاصل مي آمد به خانه باز مي گشتند. نام آن را چهارراه چکنم نهاده بودند. اکنون اين محل به چهار راه بانک ملي يا گپور موسوم است.
چهار راه شريف آباد در شيراز , چهار راه کاظمي در کرمان و چهارراه خوزستان در شوش دانيال چنين وجهي در تسميت پيشين خود داشته اند . در زاهدان هنوز هم تقاطع خيابان امام خميني و خيابان آزادي به «چهار راه چکنم » نامبردار است.
نام « چکنم» ممکن است به وجوه ديگري هم براي پاره اي چارسوها به کار آيد؛ في المثل يکي از معابر در شهري خامل الذکر به دليل عدم امنيت و فراغت به نام چهارراه چه کنم زبانزد عام و خاص است و در کلانشهرها, به تقاطع هايي که مدام با ازدحام اتوموبيلها و سير بطئي آنها و انسداد طريق روبرو مي شوند بر سبيل طنز و استهزا چهارراه چکنم گفته مي شود.
❇️ کانال تلگرام گویشهای منطقه بجنورد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
❇️ دکتر حسن ستايش
چارسويي در مرکز شهر بجنورد هست که در عهد گذشته موقفي براي گلگشت و انبساط و نشاط بود . هنگام غروب آفتاب, جوانها و نوجوانهاي شهر که هوس گردش و سير مي کردند و پي تفريح مي شدند , خيابانهاي مشرف به اين جولانگاه را طي طريق مي کردند و ره مي سپردند. گويي چيزي گم کرده بودند و سراغ آن را در اين مأوي مي گرفتند . اينجا به بوي يار آشنا سبب اجتماع دلها بود . ياران دوست همينکه به دهنه اين چهارسو ميرسيدند دقايقي را در آنجا توقف مي کردند و به معاشرت و مخالطت مي گذراندند .
در دوران فيروزي و ظفر انقلاب اينجا به معرکه آرای حريفان سخن پرداز بدل شد . در اين پايگاه و حوالي آن بود که جوانان اسلام گرا و گروههاي لائيک حلقه هاي بحثهاي خياباني برمی بستند و بر سر مسائل ديني و فلسفي و اقتصادي و سياسي با عناني گشاده و حرّيت تام به جدال و مراء مي پرداختند.
از گذشته های دور به ياد دارم لوحي مکتوب به ديوار ملکي متعلق به اداره پست وتلگراف وتلفن که در نبش اين چهارسوق قرار داشت بدين عنوان نصب شده بود: «چهارراه چکنم» ؛ دقيقاً با همين رسم الخط , نه به صورت «چه کنم» ؛ که البته بدين نام هم مشهور بود .
بر اين حال , مدت مديدی گذشت تا مردي از تبار معلمان که خود رمزگشايي نکته بين بود و چندي در کسوت رأس بلديه اين شهر درآمد, اين نام را براي موقعيت مذکور برنتافت و عزم تغيير آن نمود . وي به زعم خود از بهر اينکه کاسه چه کنم چه کنم را از دست جوانها و کساني که آنجا را ملجأ سرگشتگي خود مي دانستند بستاند و پاسخي نيز به سؤال « چه کنم » آنها گفته باشد نام آن را چهارراه «کوشش» نهاد. گويي هر کس بدين پايانه پاي مي نهاد به ياد بيکارگي و درماندگي در زندگي خود مي افتاد و في الحال از خود مي پرسيد : چه کنم؟ و اين ناصح دلسوز هم پاسخ را داده بود : کوشش و نياسودن از پيکار و کار کردن .
اما هر چه بود بر حسب عادت مألوف و طريق معروف, مردم آنجا را همچنان چهارراه چکنم اطلاق کردند و بدين بدعت وقعي ننهادند . بعدها که استفاده از تلفن بهر بيان و خطاب بيشتر شد و گفتگوي مردمان با تلگراف اندر , و رجوع خلق بدانجا فزوني يافت, نام «چهارراه مخابرات» در افواه انام اين شهر جای گرفت.
ممکن است پاره اي از شهروندان بجنوردي را تصور بر اين باشد که اين شهر تنها شهري است که معبری برای سرگرمی و گشت و گذار به نام « چکنم» داشته است. در حاليکه فرايند چنين نام نهادني در پاره اي بلاد ديگر نيز رخ نموده است . از جمله در منطقه 12 تهران ميداني است که سابقاً به ميدان چکنم شهره اين شهر بوده است .
سببش اين است که ملتقاي شش طريق عام است و هر کس بدانجا رسد حال بر او تنگ شود و گيج و سردرگم با خود گويد : ندانم که چه کنم و کجا شوم. اين وادي سرگردان اکنون به ميدان ابن سينا موسوم است .
در بهبهان در گذشته هاي دورکه هيچ تفرجگاهي در اين شهر نبود, تنها موضع تفريح خلق و جوانان , چهارسوق کوچکي در شارع اصلي بود که عصرگاهان براي ساعتي در آنجا اجتماع مي کردند و پس از اينکه فراغتي حاصل مي آمد به خانه باز مي گشتند. نام آن را چهارراه چکنم نهاده بودند. اکنون اين محل به چهار راه بانک ملي يا گپور موسوم است.
چهار راه شريف آباد در شيراز , چهار راه کاظمي در کرمان و چهارراه خوزستان در شوش دانيال چنين وجهي در تسميت پيشين خود داشته اند . در زاهدان هنوز هم تقاطع خيابان امام خميني و خيابان آزادي به «چهار راه چکنم » نامبردار است.
نام « چکنم» ممکن است به وجوه ديگري هم براي پاره اي چارسوها به کار آيد؛ في المثل يکي از معابر در شهري خامل الذکر به دليل عدم امنيت و فراغت به نام چهارراه چه کنم زبانزد عام و خاص است و در کلانشهرها, به تقاطع هايي که مدام با ازدحام اتوموبيلها و سير بطئي آنها و انسداد طريق روبرو مي شوند بر سبيل طنز و استهزا چهارراه چکنم گفته مي شود.
❇️ کانال تلگرام گویشهای منطقه بجنورد
@molavi_asar_o_afkar
@ferdosesokhan
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment