❈
برشی از کتاب چگونه دربارهی چیزهای عجیب بیندیشیم؟ (بخش دوم)
نویسنده : تئودورشیک، لوئیس وُن
یک چنین چیزی هم میتواند در پیش بینیهای موفقیت آمیزمان رخ دهد. پس از وقوع چند رویداد، شاید بگوییم «میدونستم اینجوری میشه؛ حدس میزدم.» و شاید هم به درستی باور داشته باشیم که آینده را پیش بینی کردهایم. اما بر اساس آنچه از پژوهشها به دست آمده، آرزوی ما برای باور کردن این که آینده را به دقت پیش بینی کردهایم، گهگاه میتواند خاطرات ما از پیش بینی را دگرگون کند. شاید ما پیش بینیهایمان را به یاد آوریم ولو اینکه اصلا چنین پیش بینیای نکرده باشیم. ظاهرا علیرغم آگاهی ما از این که خاطراتمان میتواند نسبت به سوابق پیش بینیهای صورت گرفته سنجیده شود، چنین اتفاقی میتواند رخ دهد. همچنین پژوهش نشان میدهد که اگر بعدا به اطلاعاتی جدید از یک رویداد دست پیدا کنیم، خاطرهی ما از آن رویداد میتواند به شدت زیر و رو شود — حتی اگر آن اطلاعات کوتاه، نامحسوس، و مطلقا اشتباه باشد. نمونهای کلاسیک : در یک آزمایش از افراد خواسته شد که فیلمی از تصادف یک خودرو را تماشا کنند. سپس، از آنان خواسته شد آنچه را که به خاطر میآورند بازگو کنند. از برخی سوژهها پرسیده شد «وقتی ماشینها به هم کوبیدند چقدر سرعت داشتند؟» از بقیه هم همین پرسش با اندکی تغییر پرسیده شد. واژهی کوبیدند با خوردند عوض شد. به طرزی عجیب، کسانی که پرسش «کوبیدند» را پیش رو داشتند، سرعتهای بیشتری را از آنانی که پرسش
«خوردند» برایشان مطرح شد، تخمین زدند. سپس یک هفته بعد از تمامی سوژهها خواسته شد به یاد بیاورند که آیا در فیلم شیشهی خرد شده را هم دیدند یا خیر. در قیاس با کسانی که پرسش «خوردند» را گرفته بودند، بیش از دو برابر افرادی که پرسش «کوبیدند» از آنان پرسیده شده بود گفتند که شیشهی خرد شده را دیدهاند. اما در فیلم اصلا شیشهی خرد شدهای نبود. در مطالعهای مشابه، سوژهها به خاطر میآوردند که علامت ایستی را در فیلم دیگری از تصادف خودرو دیدهاند، هرچند هیچ علامت ایستی در آن فیلم ظاهر نمیشد. از سوژهها تنها پرسشی با پیش فرض وجود علامت ایست پرسیده شده بود و همین خاطرهای را در ذهنشان بر جا گذاشته بود.
این مطالعات هرگونه خاطرهی دراز مدتی را که در معرض پرسشهای جهت دار بوده یا پس از مواجه با مقدار زیادی اطلاعات جدید به ظاهر مرتبط برانگیخته شده باشد، زیر سوال میبرد. جیمز آلکاک روانشناس، نمونهای از گزارشهای تجربیات نزدیک به مرگ گردآوری شده توسط ریموند مودی را در کتابهایش (۱۹۷۵) Life After Life و Reflections On Life After Life (۱۹۷۷) ذکر میکند. این کتابها شامل داستانهایی است از مردمانی که نزدیک به مرگ بودهاند (مثلا از نظر بالینی مرده ولی بعدا زنده شدهاند) و سپس گفتهاند که در آن حالت احساس شناوری در بالای کالبدشان داشتند، از درون تونلی تاریک گذشتند، بستگان در گذشتهشان را دیدند، یا تجربیات شگفت انگیز دیگری داشتند. پژوهشگران کلا با اینکه افراد چنین تجربیاتی دارند موافقاند، اما این که آیا تجربیات آنان نشان میدهد که آنان جدا از کالبدشان خارج و وارد دنیایی دیگر میشونپ، پرسشی دیگر است.
@Science4lifee