ایران را از یاد نبریم!🇮🇷🇮🇷
دکتر محمّد‌علی اسلامی‌ندوشن
ایران سرزمین شگفت‌آوری است. تاریخ او از نظر رنگارنگی و گوناگونی کم‌نظیر است. بزرگ‌ترین مردان و پَست‌ترین مردان در این آب و خاک پرورده شده‌اند، حوادثی که بر سر او آمده بدانگونه است که در خورِ کشور برگزیده و بزرگی است؛ فتح‌های درخشان داشته است و شکست‌های شرم‌آور، مصیبت‌های بسیار و کام‌روایی‌های بسیار. گویی روزگار همه‌ی بلاها و بازی‌های خود را بر ایران آزموده است. او را بارها بر لب پرتگاه برده و باز از افتادن بازش داشته.
ایران شاید سخت جان‌ترین کشور‌های دنیا است. دوره‌هایی بوده است که با نیمه‌جانی زندگی کرده امّا از نفس نیفتاده؛ و چون بیمارانی که می‌خواهند نزدیکانِ خود را بیازمایند درست در همان لحظه که همه از او امید برگرفته بودند، چشم گشوده است و زندگی را از سرگرفته.
به‌رغم تلخ کامی‌ها، ما حق داریم که به کشور خود بنازیم. کمرِ ما در زیر بار تاریخ خم شده است ولی همین تاریخ به ما نیرو می‌دهد و ما را باز می‌دارد که از پای درافتیم. کسانی که در زندگیِ خویش رنج نکشیده‌اند سزاوارِ سعادت نیستند. تراژدی همواره در شأن سرنوشت‌های بزرگ بوده است. ملّت‌ها نیز چنینند. آنچه ملّتی را آبدیده و پخته و شایسته‌‌ی احترام می‌کند تنها فیروزی‌ها و گردن‌فرازیهای او نیست؛ مصیبت‌ها و نامُرادیهای او نیز هست. از حاصلِ دوران خوش و ناخوشِ زندگی است که ملّتی شکیبایی و فرزانگی می‌آموزد. قوم ایرانی در سراسر تاریخِ خود از اندیشیدن و چاره جستن باز نایستاده. دلیل زنده بودنِ ملّتی نیز همین است. آن‌همه مردان غیرتمند، آن‌همه گوینده و نویسنده و حکیم و عارف، آن‌همه سرهای نا‌آرام، پرورده‌ی این آب و خاکند و به تولّای نام اینان است که ما به ایرانی بودن خود می‌نازیم.
چه موهبتی از این بزرگتر که کسی بتواند فردوسی و خیّام و حافظ و مولوی را به زبانِ خودِ آنان بخواند؟ برای آنکه بتوان آنان را تا مغزِ استخوان احساس کرد همان بس نیست که فارسی بیاموزند، باید ایرانی بود.
نباید بگذاریم که مشکل‌های گذرنده و نهیب‌های زمانه، گذشته را از یاد ما ببرند. ما امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند آنیم که از شکوه و غنای تاریخیِ خود الهام بگیریم زیرا در آستانه‌ی تحوّلی هستیم. خوش‌بختانه ضربه‌هایی که بر سرِ ایران فرود آمده‌اند هرگز بدانگونه نبوده که او را از گذشته‌ی خود جدا سازند. حمله‌ی تازیان شاهنشاهیِ ساسانی را از هم فرو ریخت، کاخ‌ها خراب شدند و گنج‌ها بر باد رفتند؛ امّا روحِ ایرانی مسخّر نگردید. ایــران طیّ قرن‌ها به دست فرمانروایان غیرایرانی حکم‌گذاری شده است. ولی چه باک؟ عرب و ترک و غُز و مغول و تاتار چون میهمانانی بودند که چند صباحی بر سر سفره‌ی ایــران نشستند؛ آمدند و رفتند بی آنکه بتوانند ایران را با خود ببرند. در همان زمان‌هایی که پیکر ایران لخته‌لخته شده بود و هر پاره‌ی آن در سلطه‌ی حاکم خودی یا بیگانه‌ای بود، روحِ او پهناور و تجزیه ناپذیر مانده بود.
ایرانِ واقعی تا بدانجا گسترده می‌شد که تمدّن و فرهنگ و زبانِ او در زیر نگین داشت. ایران همواره استوارتر و ریشه‌دار‌تر از آن بوده است که به نژاد یا مسلکِ سلطان یا خان یا فاتحی اعتنا کند؛ قلمروی ایران قلمروی فرهنگی بوده و تمدّن و زبان مرزهای او را مشخّص می‌داشته‌اند. تاریخِ جاودانیِ هر ملّتی تاریخ تمدّن و فکر او است، مابقی وقایعِ گذرنده‌ای هستند که ارزشِ آن‌ها سنجیده نمی‌شود مگر در کمکی که به بهبود زندگی و تأمین رفاه مردم زمان خود کرده‌اند. تاریخ واقعی تاریخ سِیر بشریّت به سوی ارتقا است. از این‌رو، ما چون به گذشته‌ی خود نگاه می‌افکنیم چندان بدان کاری نداریم که در فلان عهد چه کسی بر ایران فرمان می‌رانده یا مرزبانانِ این سرزمین در کدام خط پاسداری می‌کرده‌اند. سِیر معنویِ قوم ایرانی و جنبش‌ها و کوشش‌های او برای ما مهمّ هستند. ما دورانِ اعتلای ایران را دورانی می‌دانیم که تمدّن و فرهنگ به شکُفتگی گراییده، و دورانِ انحطاط او را دورانی که تمدّن و فرهنگ دستخوش رکود و فساد گردیده.
ایران را از یاد نبریم، دکتر محمّد‌علی اسلامی‌ندوشن، انتشارات یزدان، ۱۳۹۶.
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾
دکتر محمّد‌علی اسلامی‌ندوشن
ایران سرزمین شگفت‌آوری است. تاریخ او از نظر رنگارنگی و گوناگونی کم‌نظیر است. بزرگ‌ترین مردان و پَست‌ترین مردان در این آب و خاک پرورده شده‌اند، حوادثی که بر سر او آمده بدانگونه است که در خورِ کشور برگزیده و بزرگی است؛ فتح‌های درخشان داشته است و شکست‌های شرم‌آور، مصیبت‌های بسیار و کام‌روایی‌های بسیار. گویی روزگار همه‌ی بلاها و بازی‌های خود را بر ایران آزموده است. او را بارها بر لب پرتگاه برده و باز از افتادن بازش داشته.
ایران شاید سخت جان‌ترین کشور‌های دنیا است. دوره‌هایی بوده است که با نیمه‌جانی زندگی کرده امّا از نفس نیفتاده؛ و چون بیمارانی که می‌خواهند نزدیکانِ خود را بیازمایند درست در همان لحظه که همه از او امید برگرفته بودند، چشم گشوده است و زندگی را از سرگرفته.
به‌رغم تلخ کامی‌ها، ما حق داریم که به کشور خود بنازیم. کمرِ ما در زیر بار تاریخ خم شده است ولی همین تاریخ به ما نیرو می‌دهد و ما را باز می‌دارد که از پای درافتیم. کسانی که در زندگیِ خویش رنج نکشیده‌اند سزاوارِ سعادت نیستند. تراژدی همواره در شأن سرنوشت‌های بزرگ بوده است. ملّت‌ها نیز چنینند. آنچه ملّتی را آبدیده و پخته و شایسته‌‌ی احترام می‌کند تنها فیروزی‌ها و گردن‌فرازیهای او نیست؛ مصیبت‌ها و نامُرادیهای او نیز هست. از حاصلِ دوران خوش و ناخوشِ زندگی است که ملّتی شکیبایی و فرزانگی می‌آموزد. قوم ایرانی در سراسر تاریخِ خود از اندیشیدن و چاره جستن باز نایستاده. دلیل زنده بودنِ ملّتی نیز همین است. آن‌همه مردان غیرتمند، آن‌همه گوینده و نویسنده و حکیم و عارف، آن‌همه سرهای نا‌آرام، پرورده‌ی این آب و خاکند و به تولّای نام اینان است که ما به ایرانی بودن خود می‌نازیم.
چه موهبتی از این بزرگتر که کسی بتواند فردوسی و خیّام و حافظ و مولوی را به زبانِ خودِ آنان بخواند؟ برای آنکه بتوان آنان را تا مغزِ استخوان احساس کرد همان بس نیست که فارسی بیاموزند، باید ایرانی بود.
نباید بگذاریم که مشکل‌های گذرنده و نهیب‌های زمانه، گذشته را از یاد ما ببرند. ما امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند آنیم که از شکوه و غنای تاریخیِ خود الهام بگیریم زیرا در آستانه‌ی تحوّلی هستیم. خوش‌بختانه ضربه‌هایی که بر سرِ ایران فرود آمده‌اند هرگز بدانگونه نبوده که او را از گذشته‌ی خود جدا سازند. حمله‌ی تازیان شاهنشاهیِ ساسانی را از هم فرو ریخت، کاخ‌ها خراب شدند و گنج‌ها بر باد رفتند؛ امّا روحِ ایرانی مسخّر نگردید. ایــران طیّ قرن‌ها به دست فرمانروایان غیرایرانی حکم‌گذاری شده است. ولی چه باک؟ عرب و ترک و غُز و مغول و تاتار چون میهمانانی بودند که چند صباحی بر سر سفره‌ی ایــران نشستند؛ آمدند و رفتند بی آنکه بتوانند ایران را با خود ببرند. در همان زمان‌هایی که پیکر ایران لخته‌لخته شده بود و هر پاره‌ی آن در سلطه‌ی حاکم خودی یا بیگانه‌ای بود، روحِ او پهناور و تجزیه ناپذیر مانده بود.
ایرانِ واقعی تا بدانجا گسترده می‌شد که تمدّن و فرهنگ و زبانِ او در زیر نگین داشت. ایران همواره استوارتر و ریشه‌دار‌تر از آن بوده است که به نژاد یا مسلکِ سلطان یا خان یا فاتحی اعتنا کند؛ قلمروی ایران قلمروی فرهنگی بوده و تمدّن و زبان مرزهای او را مشخّص می‌داشته‌اند. تاریخِ جاودانیِ هر ملّتی تاریخ تمدّن و فکر او است، مابقی وقایعِ گذرنده‌ای هستند که ارزشِ آن‌ها سنجیده نمی‌شود مگر در کمکی که به بهبود زندگی و تأمین رفاه مردم زمان خود کرده‌اند. تاریخ واقعی تاریخ سِیر بشریّت به سوی ارتقا است. از این‌رو، ما چون به گذشته‌ی خود نگاه می‌افکنیم چندان بدان کاری نداریم که در فلان عهد چه کسی بر ایران فرمان می‌رانده یا مرزبانانِ این سرزمین در کدام خط پاسداری می‌کرده‌اند. سِیر معنویِ قوم ایرانی و جنبش‌ها و کوشش‌های او برای ما مهمّ هستند. ما دورانِ اعتلای ایران را دورانی می‌دانیم که تمدّن و فرهنگ به شکُفتگی گراییده، و دورانِ انحطاط او را دورانی که تمدّن و فرهنگ دستخوش رکود و فساد گردیده.
ایران را از یاد نبریم، دکتر محمّد‌علی اسلامی‌ندوشن، انتشارات یزدان، ۱۳۹۶.
🆔 @RuralWomenIssues 👩🌾
Comments
Be the first to add a comment
Log in to comment